Dementia Connect - SA

"Finding the Groove"

Stress and the Brain

Stress is the body’s natural response to challenges. Short-term stress can be helpful (improves focus), but chronic stress has negative effects on the brain.

Stress can mess with your memory but it’s not the same as dementia.

🧠 Stress-related memory problems:
Forgetfulness, brain fog, poor focus
Often linked to anxiety, poor sleep, or overload
Usually temporary and improves with rest

🧠 Dementia:
Progressive memory loss that worsens over time
Affects daily life, decision-making, and behavior
Not reversible in most cases

👉 Key difference:
Stress affects attention (you don’t store info well)
Dementia affects the brain’s ability to store and retrieve information

Take care of your brain: manage stress, sleep well, stay active, and seek help if symptoms persist.

#

🧠 Different Dementias Affect Different Parts of the Brain

One of the greatest misconceptions about dementia is believing that all dementias are the same.

They are not.

Different dementias affect different regions of the brain, which means they create different symptoms, different behaviors, different emotional responses, and different caregiving challenges.

Alzheimer’s disease often begins in the memory centers of the brain, which is why short-term memory loss is commonly one of the first signs families notice.

Frontotemporal Dementia (FTD) affects the frontal and temporal lobes, so personality changes, impulsivity, loss of empathy, inappropriate behavior, or language difficulties may appear long before memory problems.

Lewy Body Dementia can cause vivid visual hallucinations, Parkinson-like movement changes, sleep disturbances, and dramatic fluctuations in alertness and cognition from hour to hour.

Vascular Dementia is often connected to strokes or reduced blood flow in the brain and may decline in a “stepwise” pattern rather than gradually.

Posterior Cortical Atrophy (PCA) affects visual processing areas of the brain. Someone may struggle to read, recognize objects, judge depth, or navigate spaces even when memory still seems relatively preserved.

This is why education matters.

When care partners understand the brain behind the behavior, they stop taking symptoms personally and begin responding with greater compassion, patience, and wisdom.

A person living with dementia is not “giving you a hard time.”
Very often, they are having a hard time because their brain is processing the world differently.

Behavior is communication.
Confusion is communication.
Fear is communication.
Repetition is communication.

The more we understand the changing brain, the better we can create safety, dignity, connection, and peace at home. 💙

PCA CarePartners DementiaEducation BrainHealth DementiaCareAtHome

“She’s lying to me.”
It’s one of the most common and heartbreaking things families say when caring for someone with dementia.

But here’s what I want you to understand:

In dementia care, “truth” can be a very tricky concept.

Often, what sounds like lying is not intentional at all. The brain may no longer be processing or storing information correctly. A loved one may forget what was said, remember events differently, or become embarrassed and try to fill in the gaps.

This can happen in Alzheimer’s disease, vascular dementia, frontotemporal dementia (FTD), and other forms of cognitive decline.

And if we challenge or correct them too forcefully? We often meet resistance, frustration, or fear.

The question becomes not “Are they telling the truth?” But rather… “What is their brain able to understand right now?”

This is just one of the many difficult and deeply human topics I explore in my book:

Living in the Moment: A Guide to Overcoming Challenges and Finding Moments of Joy in Alzheimer’s Disease and Other Dementias.

If you’re caring for a loved one and trying to make sense of behaviors that leave you confused or overwhelmed, this book was written for you.

Learn more about why “truth” becomes complicated in dementia here:
https://www.drlizgeriatrics.com/behaviors/truth-can-be-a-tricky-concept/

And explore the book here:
www.drlizgeriatrics.com/book

Have you experienced this with someone you love? You’re not alone.

𝗛𝗢𝗘 𝗪𝗘𝗘𝗧 ’𝗡 𝗠𝗘𝗡𝗦 𝗪𝗔𝗡𝗡𝗘𝗘𝗥 𝗧𝗨𝗜𝗦𝗩𝗘𝗥𝗦𝗢𝗥𝗚𝗜𝗡𝗚 𝗡𝗢𝗗𝗜𝗚 𝗥𝗔𝗔𝗞?

~ deur die ONS GOUE JARE-redaksie ~

Daar kom ’n tyd in baie families wanneer ’n ongemaklike vraag al hoe harder in die agtergrond begin klink: kan Ma, Pa, Ouma of Oupa nog veilig alleen regkom?

Dit is selde een groot voorval wat die antwoord gee. Dikwels begin dit klein. ’n Rekening wat vergeet word. ’n Yskas waarin daar skaars vars kos is. ’n Pot wat op die stoof agterbly. Klere wat nie meer gereeld gewas word nie. ’n Huis wat, sonder woorde, begin wys dat iets verander het.

Tuisversorging beteken nie dat iemand se onafhanklikheid sommer weggeneem moet word nie. Inteendeel, die doel is dikwels juis om ’n ouer persoon langer, veiliger en waardiger in sy of haar eie bekende omgewing te laat woon. Gemeenskapsgebaseerde sorg word ook beskryf as ondersteuning wat ouer mense help om gesond te bly, siekte te voorkom, langtermyn-toestande beter te hanteer en ná siekte of hospitalisasie te herstel. ([Western Cape Government][1])

𝗪𝗮𝗻𝗻𝗲𝗲𝗿 𝗱𝗶𝗲 𝗵𝘂𝗶𝘀 𝗯𝗲𝗴𝗶𝗻 𝗽𝗿𝗮𝗮𝘁

’n Huis vertel dikwels die waarheid voordat die persoon self gereed is om dit te erken.

Let op na veranderinge: skottelgoed wat ophoop, beddegoed wat lanklaas gewas is, kos wat verval het, pos wat onaangeraak lê, rekeninge wat agter raak, of ’n tuin wat skielik verwaarloos lyk. Volgens Mayo Clinic kan sulke veranderinge — soos probleme met inkopies, huishouding of rekeninge — tekens wees dat daar dalk gesondheidskwessies, depressie, demensie of ander probleme teenwoordig is.

Die vraag is nie of die huis perfek netjies is nie. Min mense leef so. Die belangrike vraag is: **is daar ’n duidelike verskil tussen hoe die persoon altyd gefunksioneer het en hoe dit nou lyk?**

𝗪𝗮𝗻𝗻𝗲𝗲𝗿 𝗽𝗲𝗿𝘀𝗼𝗼𝗻𝗹𝗶𝗸𝗲 𝘃𝗲𝗿𝘀𝗼𝗿𝗴𝗶𝗻𝗴 𝗯𝗲𝗴𝗶𝗻 𝗮𝗴𝘁𝗲𝗿𝘂𝗶𝘁𝗴𝗮𝗮𝗻

Nog ’n belangrike teken is persoonlike versorging. Iemand wat altyd netjies aangetrek was, dra dalk nou dae lank dieselfde klere. Hare word nie meer versorg nie. Bad of stort gebeur minder gereeld. Tande, skeer, naels en voetversorging word afgeskeep.

Hierdie sake moet met groot respek hanteer word. Vir ’n ouer mens kan dit diep vernederend wees as familie sommer beskuldigend inval. Dit help meer om sag te vra: “Sukkel Ma dalk deesdae om veilig in en uit die bad te kom?” of “Sal dit help as iemand ’n paar keer per week kom help met bad, aantrek of hare was?”

Dikwels is die probleem nie onwilligheid nie. Dit kan pyn, swak balans, moegheid, skaamte of vrees vir val wees.

𝗪𝗮𝗻𝗻𝗲𝗲𝗿 𝗹𝗼𝗼𝗽, 𝗯𝗮𝗹𝗮𝗻𝘀 𝗲𝗻 𝗱𝗶𝗲 𝗯𝗮𝗱𝗸𝗮𝗺𝗲𝗿 ’𝗻 𝗿𝗶𝘀𝗶𝗸𝗼 𝗿𝗮𝗮𝗸

Valle is een van die groot keerpunte in ouerword. Ná een ernstige val kan ’n mens se selfvertroue, beweeglikheid en onafhanklikheid ingrypend verander. Die CDC se STEADI-program fokus spesifiek op valvoorkoming by ouer volwassenes wat reeds geval het of ’n verhoogde valrisiko het.

Let op as iemand aan meubels vashou wanneer hy of sy loop, bang raak vir trappe, sukkel om uit ’n stoel op te staan, gereeld kneusplekke het, stadig badkamer toe beweeg, of snags opstaan en byna val.

As die badkamer ’n gevaarplek geword het, is dit dikwels tyd om hulp te oorweeg — selfs al is dit net vir sekere tye van die dag.

𝗠𝗲𝗱𝗶𝗸𝗮𝘀𝗶𝗲: 𝗸𝗹𝗲𝗶𝗻 𝗳𝗼𝘂𝘁𝗷𝗶𝗲𝘀 𝗸𝗮𝗻 𝗴𝗿𝗼𝗼𝘁 𝗴𝗲𝘃𝗼𝗹𝗴𝗲 𝗵𝗲̂

Baie ouer mense gebruik meer as een soort medikasie. Wanneer pille vergeet, dubbel geneem of verkeerd geneem word, kan dit vinnig gevaarlik raak.

Waarskuwingstekens sluit in pilhouers wat deurmekaar is, voorskrifte wat nie hernu word nie, doktersafsprake wat gemis word, of ’n persoon wat nie meer mooi kan verduidelik waarvoor elke pil gebruik word nie.

Tuisversorging kan hier prakties help: met herinnerings, roetine, begeleiding na afsprake en gereelde terugvoer aan familie. Waar mediese hantering nodig is, behoort ’n gekwalifiseerde verpleegkundige of toepaslike gesondheidswerker betrek te word.

𝗞𝗼𝘀, 𝗴𝗲𝘄𝗶𝗴 𝗲𝗻 𝗲𝗻𝗲𝗿𝗴𝗶𝗲

’n Mens kan baie uit ’n yskas leer. Is daar vars kos? Is daar vervalde produkte? Eet die persoon gereeld, of leef hy of sy hoofsaaklik op tee, beskuit en brood?

Onverklaarbare gewigsverlies, swak eetlus, min energie, dehidrasie of gereelde duiseligheid moet nie bloot as “ouderdom” afgemaak word nie. Dit kan verband hou met mediese probleme, depressie, tandprobleme, geheueverlies of praktiese probleme — soos dat iemand nie meer maklik winkel toe kan gaan of kos kan voorberei nie.

’n Versorger hoef nie altyd voltyds teenwoordig te wees nie. Soms is hulp met inkopies, maaltydvoorbereiding en ’n eenvoudige daaglikse roetine reeds genoeg om groot risiko’s te verminder.

𝗚𝗲𝗵𝗲𝘂𝗲 𝗲𝗻 𝗼𝗿𝗶𝗲̈𝗻𝘁𝗮𝘀𝗶𝗲

Almal vergeet soms. Maar wanneer vergeetagtigheid die gewone gang van die dag begin ontwrig, moet familie aandag gee.

Dit kan wees dat iemand later as gewoonlik van ’n bekende roete terugkom, sukkel om by bekende plekke uit te kom, rusteloos rondloop, of soms onseker raak oor waar sekere ruimtes in die huis is. Die Alzheimer’s Association wys soortgelyke gedrag uit as tekens waarna families moet oplet wanneer geheue en oriëntasie begin verander.

Dit beteken nie elke vergeetagtige persoon het demensie nie. Dit beteken wel dat veranderinge ernstig, rustig en betyds opgevolg moet word. Skielike verwarring, ’n skielike gedragsverandering of ’n vinnige agteruitgang moet medies ondersoek word.

𝗪𝗮𝗻𝗻𝗲𝗲𝗿 𝗱𝗶𝗲 𝗳𝗮𝗺𝗶𝗹𝗶𝗲𝘃𝗲𝗿𝘀𝗼𝗿𝗴𝗲𝗿 𝘀𝗲𝗹𝗳 𝗯𝗲𝗴𝗶𝗻 𝘀𝘄𝗮𝗮𝗿𝗸𝗿𝘆

Tuisversorging raak nie net die ouer persoon nie. Dit raak ook die eggenoot, kind, familielid, buurvrou of vriend wat daagliks probeer help.

As die primêre versorger uitgeput, angstig, kort van draad, slaaploos of emosioneel oorlaai raak, is dit ook ’n waarskuwingsteken. Cleveland Clinic beskryf versorger-uitbranding as ’n toestand van fisieke, emosionele en geestelike uitputting, met tekens soos uitputting, irritasie, slaapveranderings en onttrekking.

Baie families wag te lank. Hulle probeer dapper wees totdat almal moeg, gespanne en skuldig voel. Tuisversorging is nie ’n teken dat die familie misluk het nie. Dit kan juis die manier wees waarop ’n familie met meer geduld, wysheid en volhoubaarheid kan aanhou omgee.

𝗕𝗲𝗴𝗶𝗻 𝗸𝗹𝗲𝗶𝗻, 𝗺𝗮𝗮𝗿 𝗯𝗲𝗴𝗶𝗻 𝗯𝗲𝘁𝘆𝗱𝘀

Die beste tyd om oor tuisversorging te praat, is voordat daar ’n krisis is.

Hulp kan klein begin: ’n paar uur per week vir huiswerk, inkopies, kosmaak, vervoer, geselskap, medikasie-herinnering of hulp met bad en aantrek. Later kan die sorg aangepas word namate die behoefte verander.

In Suid-Afrika bepaal regeringsinligting dat iemand wat tuisgebaseerde sorg aan ouer persone wil bied, as versorger by die naaste kantoor van die Departement van Maatskaplike Ontwikkeling moet registreer.

𝗗𝗶𝗲 𝘃𝗿𝗮𝗮𝗴 𝗶𝘀 𝗻𝗶𝗲: “𝗜𝘀 𝗱𝗶𝗲 𝗽𝗲𝗿𝘀𝗼𝗼𝗻 𝗼𝘂𝗱?” 𝗻𝗶𝗲.

Die regte vraag is: kan hierdie persoon nog veilig, gesond en waardig deur ’n gewone dag kom sonder dat belangrike dinge begin verkeerd loop?

As die antwoord begin wankel, is dit tyd om hulp te oorweeg. Nie om beheer oor te neem nie. Nie om iemand se waardigheid weg te neem nie. Maar om te voorkom dat ouerword ’n stil stryd agter ’n toe voordeur word.

Tuisversorging kan die brug wees tussen onafhanklikheid en veiligheid. Wanneer dit met respek, geduld en goeie oordeel gedoen word, neem dit nie noodwendig ’n ouer mens se vryheid weg nie. Dit kan juis meer gemoedsrus bring — vir die persoon self én vir die mense wat lief is vir hom of haar.

Besoek ONS GOUE JARE by
https://www.facebook.com/OnsGoueJare

Please take note: