Playto Therapy

ช่วงนี้หลายคนคงได้ยินชื่อ “แอสเพอร์เกอร์” (Asperger’s) ผ่านข่าวที่กำลังเป็นกระแสอยู่ในตอนนี้

ในฐานะที่ครูโบนัสมีประสบการณ์ได้ทำงานคลุกคลีกับเด็กๆ กลุ่มนี้ในห้องเล่นบำบัดมาหลายปี อยากจะชวนมาทำความเข้าใจกับกลุ่มอาการนี้ให้ชัดเจนยิ่งขึ้นค่ะ
อันที่จริงแล้ว แอสเพอร์เกอร์ จัดอยู่ในภาวะออทิสซึมสเปคตรัม (ASD) ตามเกณฑ์การวินิจฉัยทางจิตเวชฉบับล่าสุด (DSM-5) ได้ยกเลิกชื่อเรียก "Asperger’s Syndrome" แยกต่างหากไปแล้วนะคะ แต่เอามารวมภายใต้ออทิสซึม โดยเรียกว่าเป็น ASD Level 1

ซึ่งระดับที่ 1 นี้หมายถึง ความต้องการการช่วยเหลือในระดับที่ต่ำที่สุด นั่นเป็นเพราะว่าพัฒนาการในด้านต่างๆของเด็กกลุ่มนี้มักจะเป็นปกติเทียบเท่ากับเด็กทั่วไป โดยเฉพาะด้านสติปัญญา (IQ) ที่อาจสูงกว่ามาตรฐานด้วยซ้ำไป แต่ปัญหาหลักๆจะอยู่ที่ทักษะสังคมและการจัดการอารมณ์คฃ ซึ่งจำเป็นจะต้องได้รับการซัพพอร์ตอย่างถูกต้องเหมาะสมเพื่อให้เด็กสามารถใช้ชีวิตอยู่ในสังคมตามปกติได้อย่างราบรื่นขึ้นค่ะ
🌟 ความน่ารักในแบบ "Asperger's"
เด็กกลุ่มนี้มักถูกขนานนามว่าเป็น ”ศาสตราจารย์ตัวน้อย“ เพราะถ้าเค้าสนใจอะไร ก็จะรู้ลึก รู้จริง และพูดจาด้วยศัพท์แสงที่ดูเป็นผู้ใหญ่เกินวัย จนบางครั้งอาจจะดูเหมือนหุ่นยนต์ หรืออาจพูดจาโผงผางตรงไปตรงมาจนคนฟังสะดุ้ง

แต่ภายใต้ท่าทางที่ดูขวางโลก หรือการพูดที่ไม่ค่อยสบตา จริงๆ แล้วเด็กๆ เหล่านี้เป็นกลุ่มที่ “ซื่อสัตย์และเคารพกฎเกณฑ์” มากที่สุดกลุ่มหนึ่งเลยล่ะค่ะ (เพราะการขาดความยืดหยุ่น ก็เป็นลักษณะเฉพาะตัวอีกอย่างหนึ่งของเด็กกลุ่มนี้ค่ะ)

นอกจากนี้เด็กกลุ่มนี้ยังไม่มีเล่ห์เหลี่ยม เพราะโกหกไม่เก่ง และมักจะไม่เข้าใจการประชดประชัน ถ้าเค้าบอกว่า "ชอบ" คือชอบจริงๆ ถ้า "ไม่" ก็คือไม่จริงๆ
❤️ พลังของการ "ถูกยอมรับ" ในห้องเล่นบำบัด

จากประสบการณ์ที่ครูโบนัสได้ทำบำบัดเด็กกลุ่มนี้มา สิ่งหนึ่งที่เห็นได้ชัดเจนที่สุดคือ เมื่อเด็กรู้สึกว่าตัวเองได้รับการยอมรับและเข้าใจ ภายใต้บริบทของการเล่นบำบัด (Play Therapy) ปาฏิหาริย์เล็กๆ มักจะเกิดขึ้นเสมอค่ะ

- จากที่ไม่สนใจใคร สู่การสร้างความสัมพันธ์: เด็กที่เคยอยู่ในโลกของตัวเอง ไม่สนใจว่าใครจะพูดหรือทำอะไร เมื่อเค้ารู้สึกปลอดภัยและถูกยอมรับในแบบที่เค้าเป็น เด็กจะเริ่มเปิดใจและพัฒนา Empathy (ความเห็นอกเห็นใจ) ได้ดีขึ้นอย่างน่าทึ่ง (ซึ่งโดยปกติแล้วความรู้สึกเห็นอกเห็นใจนี้ถือเป็นจุดบอดของเด็กกลุ่มนี้เลยค่ะ)
- เริ่มสบตามากขึ้น: เราจะเห็นการแสดงความรัก ความไว้ใจ เริ่มสบตามากขึ้น แสดงอารมณ์ได้หลากหลายขึ้น และมีทักษะการสื่อสารที่ราบรื่นขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
- อารมณ์ที่มั่นคงขึ้น: พฤติกรรมที่เคยรุนแรงหรือความเกรี้ยวกราดเมื่อไม่ได้ดั่งใจจะลดลงมาก เพราะเด็กรู้สึกว่ามี "พื้นที่ปลอดภัย" ที่พร้อมจะรับฟังและสะท้อนตัวตนของเค้า
😔 เมื่อความแตกต่าง ไม่ได้รับการซัพพอร์ตอย่างเหมาะสม

จากเคสที่เป็นข่าว เราจะเห็นพฤติกรรมการคุกคามหรือการยึดติดที่รุนแรง ซึ่งในมุมนักเล่นบำบัด ครูโบนัสมองว่านี่คือตัวบ่งชี้ว่า คนคนนี้ขาดการซัพพอร์ตและแนะแนวทางอย่างเหมาะสม หรืออาจเติบโตขึ้นมาในสภาพแวดล้อมที่ขาดความเข้าใจ

เด็กแอสเพอร์เกอร์ที่เติบโตมาโดยขาดการฝึกทักษะสังคม (Social Skills) หรือไม่ได้รับการสอนเรื่องขอบเขต (Boundaries) อย่างถูกต้องเหมาะสมตั้งแต่วัยเด็ก มีแนวโน้มจะใช้ความจดจ่อมากผิดปกติ (Hyper-focus) ของตัวเองไปในทางที่ผิด เช่น การตามตื๊อหรือคุกคามคนอื่น

🚨เพราะสมองของเค้าไม่สามารถประมวลผลการถูกปฏิเสธ หรือการต้องเผชิญกับความล้มเหลวได้เหมือนคนทั่วไป🚨

สูตรสำเร็จของเคสนี้ จึงเป็นดังนี้ค่ะ:

ความเจ็บปวดจากการถูกปฏิเสธ
+
การขาดความยับยั้งชั่งใจ
+
ขาดคนซัพพอร์ตที่เข้าใจ
———————————————
= พฤติกรรมที่ก้าวร้าวในสังคม
———————————————

ผลลัพธ์สุดท้าย ก็ไม่ต่างกับเคสก่อนๆ หน้านี้ที่เราได้เห็นตามข่าวมาโดยตลอดค่ะ คือการได้ผู้ใหญ่คนหนึ่งที่ใช้ความรุนแรงและละเมิดสิทธิของผู้อื่น โดยที่ไม่มีความรู้สึกสำนึกผิดในหัวใจ

เพราะเมื่อความยึดติดในแบบแอสเพอร์เกอร์ ไม่ถูกกำกับด้วยทักษะทางสังคมและศีลธรรมที่ถูกต้องเหมาะสม เค้าก็จะมองเห็นเพียงเป้าหมายของตัวเองเป็นใหญ่ จนกล้าทำร้ายคนอื่นซ้ำแล้วซ้ำเล่า โดยมองว่าสิ่งที่ทำนั้น “ชอบธรรม” หรือเป็นเพียง “การแก้แค้นที่สาสม”
ซึ่งนี่คือจุดที่น่ากลัวและน่าเศร้าที่สุดสำหรับคนทำงานสายบำบัดอย่างครูโบนัสเลยค่ะ 😢

#ครูโบนัส #เล่นบำบัด #แอสเพอร์เกอร์

Selective Mutism (SM) ภาวะไม่พูดบางสถานการณ์

หลายครั้งที่เราเห็นเด็กที่ไม่ยอมพูดกับคนอื่นๆ นอกครอบครัว หรือไม่พูดที่โรงเรียน

เด็กกลุ่มนี้ไม่ได้แค่ขี้อาย หรือขาดความมั่นใจ แต่อาจกำลังตกอยู่ในภาวะไม่พูดในบางสถานการณ์ หรือ Selective Mutism ซึ่งเป็นสภาวะความวิตกกังวลระดับสูง

เป็นผลมาจากการทำงานที่ผิดปกติในสมอง จำเป็นต้องอาศัยการซัพพอร์ตอย่างเข้าใจจากคนรอบข้าง

หลายครั้งผู้ใหญ่อาจมองว่า เดี๋ยวโตขึ้นหายเอง เดี๋ยวก็พูดเองนั่นแหละ แต่รู้หรือไม่ว่า ยิ่งเราปล่อยให้ปัญหานี้เรื้อรัง จะส่งผลต่อทักษะด้านสังคมและการเห็นคุณค่าในตนเองของเด็กได้อย่างรุนแรง

จิตบำบัดผ่านการเล่น (Play Therapy) ก็เป็นอีกวิธีหนึ่งที่จะเข้าไปช่วยปรับโครงสร้างภายในสมองของเด็กได้อย่างนุ่มนวลและดีต่อใจค่ะ

#สมองของเด็ก #พัฒนาการเด็ก #เลี้ยงลูกเชิงบวก #เล่นบำบัด #ครูโบนัส #เพลย์โต

วัยทอง 2 ขวบ...อาจฟังดูเป็นเรื่องน่ากังวลสำหรับคุณพ่อคุณแม่

แต่หากเราเข้าใจการทำงานสมองของเด็กแล้ว เราจะมองเห็น "โอกาสทอง" ที่จะช่วยให้เด็กโตขึ้นไปมีความฉลาดทางอารมณ์สูงได้
..และหากลองย้อนคิดดูให้ดีๆ ตัวผู้ใหญ่หรือเด็กกันแน่ ที่ต้องฝึกจัดการอารมณ์!?

#สมองของเด็ก #พัฒนาการเด็ก #เลี้ยงลูกเชิงบวก #เล่นบำบัด #ครูโบนัส #เพลย์โต

วันแรกที่เด็กก้าวเข้ามาในห้องเล่นบำบัด
คือก้าวเล็กๆ ที่มีความหมายที่สุดในกระบวนการทั้งหมด

ก้าวที่เด็กได้เรียนรู้ว่า…
ที่นี่ปลอดภัย
ที่นี่เก็บความลับให้เขาได้
และที่นี่คือพื้นที่ที่เขาจะได้เป็นตัวเองอย่างแท้จริง

จากก้าวเล็กๆ นี้เอง
จะค่อยๆ กลายเป็นจุดเริ่มต้นของความไว้วางใจ
และเป็นประตูสู่การเยียวยา
ที่เปิดออกผ่านการเล่นทีละน้อย อย่างนุ่มนวล 💛