Learning Field Studio

#เขียน_กระบวนการเขียนริมโขง 07/06/69 กิจกรรมส่วนหนึ่งของ #สัปดาห์อ่านหนังสือริมโขงหนองคาย

เมนี่ แห่ง Nongkhai & Friends ผู้ริเริ่มและผู้จัดงานครั้งนี้ ให้โจทย์ Learning Field Studio เมื่อสองเดือนก่อน ส่วนเราตกตะกอนกระบวนการก่อนงานเริ่มสองสัปดาห์ หลังจากมาสำรวจพื้นที่จริง การนำพาการเขียน แบ่งเป็น 2 ส่วน ดังนี้

Part I
การเปิดวงด้วยการ์ด Nature Reconnect ชุดคำ เพื่อให้แต่ละคนสุ่มการ์ดหนึ่งใบและสะท้อนความรู้สึก สิ่งที่เชื่อมโยงกับตัวเอง -- นักศึกษานิเทศศาสตร์จากนครเวียงจันทน์ เพิ่นได้คำว่า ผู้เยียวยา สะท้อนถึงการดูแลตัวเอง และแม่น้ำโขงผู้ให้ชีวิตก็ต้องการเยียวยา

สนทนากลุ่มเล็ก ทำความรู้จักเพื่อนใหม่และเปิดใจรับฟังเรื่องราวจากการทบทวน ประสบการณ์ครั้งแรกที่หนองคาย เช่น อาหารมื้อแรก เพื่อนใหม่คนแรก การฟังใกล้ มองหน้า สบตา ฟังสุ้มเสียง กันและกัน

จากนั้นเราชวนผู้เข้าร่วมทั้ง 10 คน เดินออกไปสวนหลังบ้าน ที่แมนี่บอกว่า 'เคยมีขยะทุกตารางฟุต' เธอค่อยๆ เก็บกวาด จนสะอาดตาและปลอดภัยที่จะทำกิจกรรม เราวางการ์ดบนพื้นหญ้า ให้แต่ละคนสุ่มเลือกการ์ดที่จะบอกภารกิจเล็กๆ ที่นำพาเชื่อมโยงกับธรรมชาติ

บางคนได้โจทย์ นั่งนิ่งๆ 10 นาที เขาเลือกนั่งริมสระน้ำ บางคนมองหาสิ่งมีชีวิตที่ชอบ เธอชอบต้นไม้สองต้นหลังบ้านแห่งนี้ บางคนก้มลงหอมผืนดิน บางคนดมกลิ่น บางคนสัมผัสลำต้นไม้ บางคนรับรู้ถึงอุณหภูมิรอบตัว

เมื่อประสาทสัมผัสนำทางการรับรู้ เป็นการ 'เก็บสัมผัส' บางสัมผัสอาจจะแปลงเป็นข้อมูลถ้อยคำในตอนเล่าเรื่องภายหลัง

เราชวนทุกกลับเข้าห้องสมุดหนองคายแอนด์เฟรนด์ เขียนประสบการณ์ที่เพิ่งสดใหม่ บันทึกสดแบบ Jotting Note อะไรเกิดขึ้นบ้าง รู้สึกอย่างไร ระลึกถึงสิ่งใด จากนั้นชวนทำแบบฝึกหัดเล็กๆ เมื่อมองภาพแผ่นที่แม่น้ำโขง แต่ละคนนึกถึงอะไร เขียนบันทึกสั้นๆ ไว้

สำหรับส่วนแรกนี้เราเรียกว่าการเคลียร์ภาชนะและเก็บสัมผัสลงในภาชนะของแต่ละคน...

Part II
จากห้องสมุดและร้านหนังสือหนองคายแอนด์เฟรนด์ เดินข้ามถนนเข้าซอยไก่แก้ว 28 เดินประมาณ 50 เมตร ก็ถึงแม่น้ำโขง ริมตลิ่งมีต้นจามจุรีแผ่กิ่งให้ร่มเงา และเบื้องหน้ามีเรือขุดทรายกลางลำน้ำโขง เราชวนเมนี่บอกเล่าถึงข้อมูลบริเวณรอบๆ ชุมชน ปะโค เวียงคุก เธอเพิ่งย้ายมาอยู่ได้เพียงสองเดือน ให้ภาพแม่น้ำสายใหญ่ ยังมีนิเวศ หนอง บึง บ่อน้ำเล็กๆ ในนิเวศชุ่มน้ำด้วย

จากนั้น เราชวนเพื่อนทั้ง 10 คน เลือกหยิบการ์ด Quiet Blooming (โดย Backyard Blooming) เพื่อเป็นไกด์ไลน์ เป็นบทสะท้อน เป็นบางอย่างที่เราจะสนทนาภายในตัวเองและสนทนากับแม่น้ำโขงที่อยู่เบื้องหน้า

เราแจกกระดาษปอนด์ A5 เพื่อให้ทุกคนได้เขียนบทบันทึกประสบการณ์นับจากเปิดวง Writing the River จนมานั่งอยู่ตรงนี้ อยากจะเล่าเรื่องอะไร หรือมี message ใด ที่ผ่านเข้ามา แล้วข้อเขียนนี้เป็นสะพานแต่ละคนมีเวลาเขียนคนละ 30 นาที

เราล้อมวงที่ห้องสมุดฯ ชวนแต่ละคนอ่านทั้ง 10 บทความ ขนาดสั้น บ้างเป็นบทกวี บ้างเป็นความเรียง บ้างเป็นคำถามที่พรั่งพรูและเริ่มสงบลงเมื่อกำลังจะพบคำตอบ ผลงานทั้ง 10 บทความนี้จะถูกรวบรวมเป็น Zine เก็บไว้ที่ Nongkhai & Friends

ส่วนที่สอง เราเรียกว่าการแปลงประสบการณ์เป็นถ้อยคำ และเรียบเรียงเป็น Narrative เฉพาะบุคล
...
แม่น้ำโขงยังคงไหลไป แต่เส้นทางน้ำไหลไม่เหมือนเดิม สายน้ำที่เคยอุดมสมบูรณ์ กลับถูกเคลือบด้วยสารพิษ เรื่องเล่าอาจจะยังไม่ได้ช่วยให้ชะล้างพิษภายนอกได้ แต่อาจจะทำงานกับภายในใจ รวมพลังเล็กๆ เหล่านั้นดูแลสิ่งที่ยิ่งใหญ่กว่าเรา....
...
บันทึกการออกแบบและนำกระบวนการเรียนรู้
Writing the River: เดินเขียนริมโขงหนองคาย
นวนันท์ ประทุม
07/06/69
...
ขอบคุณพี่ต่อ สำหรับภาพถ่ายและการเตรียมอุปกรณ์

จุดเริ่มต้นแรกๆ ของวงบุ๊คคลับสาธารณะ โดย Learning Field Studio x Friends -- มาจากคุยกับหมอเทมป์ Kridpuj Dhansandors จัดแบบคุยกันสองสามคนก็ได้เนาะ 😄 ตอนนี้เลยเถิดสามสิบกว่าครั้ง! เราได้รู้จักเพื่อนใหม่ ขยับขยายความสนใจ สนทนาไขว้ข้ามสาขาวิชา -- เราได้ออกเดินทางไปไกลกว่าอ่านหนังสืออยู่คนเดียวจริงๆ นะ 📚😊