Cockpit2Ground

กาแฟตัวนี้มีรสชาติยังไง? มีกลิ่นรสอะไรบ้าง? มันคืออะไร? เบอร์รี่🍒🍇🌸🌷 วนิลา ช็อคโกแลต🍒🍭🍫 เรามาคุยกันเรื่องรสชาติ กลิ่นรสของกาแฟกันบ้าง เอาแบบเข้าใจง่ายๆ ละกันนะครับ การที่กาแฟแต่ละตัวจะมีรสชาติที่เป็นอัตลักษณ์นั้น มีปัจจัยหลายสิ่ง อาทิเช่น สายพันธุ์ของเมล็ดกาแฟเอง ความสมบูรณ์ของแหล่งเพาะปลูก ซึ่งรวมถึง แร่ธาตุในดิน อากาศ การเก็บเกี่ยว การแปรรูป การคั่ว การชง เป็นต้น🍶🍾


แล้วเราจะรู้ได้อย่างไร ว่ากาแฟตัวนั้น มีรสชาติเป็นแบบนั้น แบบนี้ ซึ่งแน่นอนครับ การชิม จะเข้ามาเกี่ยวข้องในขั้นตอนนี้ แล้วใครหล่ะที่ชิม? ก็เรานี่แหละครับ ทุกคนสามารถชิมได้หมดตั้งแต่ต้นน้ำอย่างผู้ปลูก มืออาชีพอย่าง Q Grader นักคั่ว ฯลฯ และปลายน้ำอย่างผู้ดื่มหรือผู้บริโภคอย่างเรา


การที่จะได้มาซึ่ง Taste Note ที่แปะไว้ข้างซองนั้น มีที่มาซึ่งผมจะแบ่งเป็น 2 ประเภทให้เข้าใจง่ายๆคือ หนึ่งชิมด้วยประสาทสัมผัสของคนและสองโดยการใช้เครื่องมือจำแนกกลิ่นทางวิทยาศาสตร์ ด้วยเครื่อง Gas Chromatography-Olfactometry (GC-O) 🔬ซึ่งวันนี้เราจะกล่าวในส่วนของคนละกันนะครับ


ความสามารถในการจำแนก แยกแยะ รับรู้ในกลิ่นรสของแต่ละคนนั้นจะมีไม่เหมือนกัน ที่เราจะมักจะใช้คำว่า Sensory สิ่งนี้มาจากประสบการณ์จากที่เราได้เคยดม ชิม กิน สะสมมาซึ่งจะถูกเก็บเป็นข้อมูลไว้ในสมองของเรา เปรียบเทียบกับการขับรถของเราก็ได้ครับ เช่น คนที่มีประสบการณ์การขับรถที่ยาวนาน จะสามารถรับรู้ อาการของรถได้ เช่น อาการสั่น การกินซ้ายขวา การลื่นไถล การกะระยะ ซึ่งจะต่างจากผู้ที่มีประสบการณ์การขับรถใหม่ๆ เป็นต้น อีกอย่างคือการฝึกฝนเพื่อเพิ่มทักษะพัฒนาตนเอง

เราจะฝึกอย่างไร? แยกเป็นการฝึกด้วยตัวเองกับเรียนรู้จากสถาบันกาแฟผู้มีสื่อการสอนที่ครบครันครับ ผมอยากให้ทุกคนเริ่มจากการฝึกชิมด้วยตัวเองก่อน ก่อนที่จะเริ่มเสียเงิน โดยเริ่มจากการฝึกสังเกตุ จดจำกลิ่นหรือรสชาติของสิ่งใกล้ตัวในชีวิตประจำวันที่ต้องเจอ ฝึกรับรสสัมผัสอาหารจากลิ้นเราเอง ฝึกดมกลิ่นอาหารประเภทต่างๆ เช่น🥦🥒ผัก ผลไม้ หรือกลิ่นสังเคราะห์ในรูปแบบไซรัปต่างๆก็ได้ หลังจากชิมแล้วเราอาจจะลองนึกถึง สี ต่างๆ ของกลิ่นรส นั้นๆ เช่น หวานนึกถึงสีแดง สี… เปรี้ยวอาจจะนึกถึงสี เหลือง สัม เขียว..🍓🍊


ส่วนบางท่านหากอยากจะเพิ่มทักษะหรือต่อยอด อาจจะลงเรียนหลักสูตร Sensory ซึ่งมีตั้งแต่ผู้ที่ไม่มีพื้นฐานเลยจนถึงระดับพัฒนาเป็นมืออาชีพเพื่อจะนำไปใช้ เช่น เป็นนักคั่วกาแฟ จนถึงนักพิจารณาคุณภาพเมล็ดกาแฟ (Q Grader) โดยส่วนใหญ่ทางสถาบันต่างๆจะใช้ ตัวอย่างกลิ่นสังเคราะห์ หลายๆกลิ่นบรรจุในขวด ซึ่งราคาค่อนข้างสูง ซึ่งมีเป็นร้อยๆกลิ่น ให้ผู้อบรมได้ฝึกดมแยกแยะ บรรยายกลิ่น ซึ่งจะมีทั้งกลิ่นที่ดีและกลิ่นที่ไม่ดีหากอยู่ในกาแฟ และสุดท้ายจะมีกาแฟตัวอย่างมาให้ชิมเพื่อฝึกจำแนกลักษณะกลิ่นรสของกาฟชนิดนั้นๆ และมีการสอบสำหรับหลักสูตรที่สูงขึ้นไป🚀


สิ่งสำคัญอีกอย่างก็คือ อย่าไปยึดติดกับ Taste Note 🧃ที่แปะอยู่ข้างซองให้มากนัก มันเป็นแค่การเปรียบเทียบความคล้ายกันของกลิ่นและรสชาติซะมากกว่า มันไม่ได้เหมือนเป๊ะถึงขนาดออกมาเป็นสตอเบอรรี่ทั้งสวน หรือดอกมะลิทั้งกำซะขนาดนั้น ถ้าอยากรู้ให้ไปเทียบอ้างอิงกับ วงล้อกลิ่นรสกาแฟ หรือ Coffee Flavor Wheel ครับ เดี๋ยวจะมีความทุกข์เข้ามาแทนที่ความสุขที่มันควรจะเกิด เรื่อง กลิ่นรส นั้นไม่มีถูกไม่มีผิดครับ ไม่ต้องมาขิงกัน พยายามดื่มกาแฟให้มีความสุขกันดีกว่า ทุกอย่างล้วนต้องฝึกฝนถึงจะชำนาญ…


พอจะเห็นภาพกันบ้างแล้วใช่มั๊ยครับ จริงๆเรื่องนี้มีรายละเอียดปลีกย่อยอีกมาก ไว้ค่อยว่ากันในโอกาสต่อไปครับ จุดประสงค์ของเราก็คือ อยากให้ผู้ดื่มกาแฟ มีความสุขสนุกและมีสุนทรียภาพในการดื่มกาแฟของท่านในแต่ละแก้ว เพราะในกาแฟแต่ละแก้วล้วนมีเรื่องราวที่น่าสนใจซ่อนอยู่ เพราะกาแฟไม่ใช่แค่กาแฟครับ….☕️❤️