Place/narrative

RENOVATION PENTHOUSE
PROJECT : RENOVATION PENTHOUSE
LOCATION : CHA-AM THAILAND
OWNER : K.TONY AND K.NINA
STATUS : Design deverlopment
Project year: 2025
[ For english traslation please scroll down ]
โครงการนี้เป็นโครงการ ปรับปรุง (Renovation) ห้องเพนท์เฮาส์ ในคอนโดมิเนียมที่ชะอำ
ด้วยความที่เป็นงานรีโนเวท ผมจึงตั้งคำถามกับโครงการนี้ตั้งแต่ต้นว่าเราจะสามารถปรับระบบพื้นที่เดิม
ให้สอดคล้องกับผู้ใช้งานใหม่ได้อย่างไรบ้าง จากการสำรวจพื้นที่และผังเดิม พบว่าปัญหาหลักของโครงการมีอยู่ 3 ประเด็นด้วยกัน
1. Typology ของคอนโดมิเนียม ลักษณะของคอนโดเมื่อเปิดประตูเข้ามา
จะพบกับพื้นที่ใช้งานทันที ไม่มีระยะของการเปลี่ยนถ่ายจากภายนอกสู่ภายใน ในขณะที่เจ้าของโครงการต้องการ “พื้นที่ระหว่าง”
เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านของร่างกายและการรับรู้ก่อนเข้าสู่พื้นที่หลัก
2. แกนทางเดินที่ยาวและเป็นเส้นตรง ผังเดิมบังคับให้การใช้งานต้องเรียงลำดับ 1 – 2 – 3 โดยไม่ได้เกิดจากศูนย์กลางของพื้นที่ ส่งผลให้การใช้งานรู้สึกยาว และไม่ยืดหยุ่น
3. พื้นที่ Courtyard ด้านหลัง เนื่องจากห้องตั้งอยู่บริเวณชั้น 1
จึงเกิดพื้นที่ courtyard ด้านหลังอาคาร ซึ่งในสภาพเดิมทำหน้าที่เป็นเพียงพื้นที่ทางเดิน ทั้งที่เจ้าของโครงการต้องการเปิดพื้นที่ภายใน ให้เชื่อมต่อกับพื้นที่ภายนอกและสภาพแวดล้อมมากกว่านี้
จากปัญหาทั้งหมดจึงกลายมาเป็นโจทย์หลักของการออกแบบ ได้แก่
1. การกระจายการใช้งานออกจากศูนย์กลาง
และลดระยะทางเดินที่ไม่จำเป็นให้ได้มากที่สุด
2. การเชื่อมต่อระหว่างภายในและภายนอก
ต้องเกิดจากการใช้งานจริง
ไม่ใช่เพียงการเปิดช่องเปิดหรือมุมมอง
3. การสร้างพื้นที่ระหว่าง (in-between space)
เพื่อทำหน้าที่เป็นช่วงเปลี่ยนถ่าย
ทั้งในเชิงการใช้งานและการรับรู้
ในกระบวนการออกแบบผมเริ่มจากการวิเคราะห์ความสัมพันธ์ของผู้ใช้งาน การเคลื่อนไหว และมุมมองต่าง ๆ ภายในพื้นที่ เมื่อทดลองเปรียบเทียบผังเดิมกับผังใหม่ ผมได้นำเครื่องมือ space syntaxซึ่งปกติใช้ในการวิเคราะห์ผังเมืองและความเชื่อมต่อของพื้นที่มาปรับใช้กับการวิเคราะห์โครงการนี้พบว่าสมมุติฐานที่ตั้งไว้สามารถแก้ปัญหาเชิงพื้นที่ได้จริง จึงนำผังใหม่นั้นมาพัฒนาต่อ จนกลายเป็นโครงสร้างหลักของการใช้งานในโครงการนี้
ในส่วนของพื้นที่ระหว่างภายในและภายนอกบริเวณทางเข้า ผมเลือกใช้การจัดลำดับของแสงเป็น
มืด – สว่าง – สว่างมาก ไม่ใช่เพื่อสร้างความดราม่าทางภาพ แต่เพื่อควบคุมจังหวะของการรับรู้และการเคลื่อนไหวของร่างกาย ความมืดในช่วงแรกทำหน้าที่ชะลอความเร็วของผู้ใช้งาน บังคับให้ร่างกายปรับตัวจากสภาพแวดล้อมภายนอก
และลดการรับรู้รายละเอียดรอบข้างลงชั่วคราว เมื่อการมองเห็นถูกลดทอน ประสาทสัมผัสอื่น เช่น เสียงและอุณหภูมิ จะเริ่มทำงานเด่นชัดขึ้นโดยอัตโนมัติ เมื่อก้าวเข้าสู่ช่วง สว่าง พื้นที่จะค่อย ๆ เปิดเผยตัวเอง สายตาเริ่มจับทิศทาง การใช้งาน และความสัมพันธ์ของพื้นที่รอบตัว โดยไม่ถูกเปิดเผยทั้งหมดในทันที ช่วงนี้ทำหน้าที่เป็น “พื้นที่พักสายตา” ที่เชื่อมต่อระหว่างความอึดอัดของความมืด กับความเปิดโล่งของพื้นที่หลัก สุดท้าย พื้นที่ สว่างมาก ไม่ได้เป็นเพียงปลายทางของการมองเห็น แต่เป็นช่วงที่พื้นที่ภายในเชื่อมต่อกับสภาพแวดล้อมภายนอกอย่างเต็มที่ แสงธรรมชาติสะท้อนผ่านบ่อน้ำและ courtyard สร้างความรู้สึกของการเปิดออก ทั้งในเชิงสายตาและสภาวะทางกายภาพ ลำดับของแสงดังกล่าว จึงไม่ได้ทำหน้าที่เพียงกำหนดบรรยากาศ แต่ทำงานร่วมกับการเคลื่อนไหวของร่างกาย เพื่อสร้าง ไดนามิกของพื้นที่ และทำให้การเข้าสู่พื้นที่อยู่อาศัย กลายเป็นประสบการณ์ที่ถูกรับรู้ผ่านประสาทสัมผัส มากกว่าการรับรู้ผ่านสายตาเพียงอย่างเดียว
ในส่วนของพื้นที่ courtyard ผมออกแบบให้เป็น บ่อน้ำที่สะท้อนท้องฟ้า เพื่อดึงสภาพแวดล้อมภายนอกเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของพื้นที่อยู่อาศัย ไม่ใช่เพียงในเชิงมุมมอง แต่ในเชิงการรับรู้ผ่านประสาทสัมผัส ผิวน้ำทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างสถาปัตยกรรมกับท้องฟ้า เมื่อแสงธรรมชาติตกกระทบผิวน้ำ จะเกิด ประกายน้ำและเงาสะท้อนที่เคลื่อนไหวตลอดเวลาประกายเหล่านี้สะท้อนขึ้นสู่ผนัง เพดาน และพื้นผิวรอบข้าง ทำให้แสงภายในพื้นที่ไม่คงที่ และสร้างไดนามิกของแสงที่เปลี่ยนไปตามช่วงเวลา ทั้งในระหว่างวันและตามสภาพอากาศ นอกจากมิติทางสายตา บ่อน้ำยังสร้าง มิติของเสียง จากการไหลและการกระทบของน้ำกับผิววัสดุ เสียงน้ำที่เกิดขึ้นไม่ได้มีความดังจนรบกวน แต่ทำหน้าที่เป็น background sound ช่วยกลบเสียงรบกวนจากภายนอก และทำให้พื้นที่เกิดจังหวะของความนิ่งและความเคลื่อนไหวในเวลาเดียวกัน ในเชิงสภาพแวดล้อม บ่อน้ำยังทำหน้าที่เป็น องค์ประกอบเชิงสภาพภูมิอากาศย่อย (microclimate) จากกระบวนการระเหยของน้ำ อากาศบริเวณรอบบ่อน้ำจะมีอุณหภูมิต่ำลง เมื่อเกิดการไหลของลมผ่านพื้นที่ courtyard อากาศที่เย็นลงนี้จะถูกพาเข้าสู่พื้นที่ภายใน ช่วยลดอุณหภูมิและเพิ่มความสบายให้กับการใช้งานในชีวิตประจำวัน ดังนั้น บ่อน้ำในโครงการนี้
จึงไม่ได้ถูกออกแบบในฐานะองค์ประกอบตกแต่ง แต่ทำหน้าที่เป็นทั้ง แหล่งกำเนิดของแสง เสียง และสภาวะทางกายภาพ ที่ทำให้พื้นที่อยู่อาศัยถูกรับรู้ผ่านหลายประสาทสัมผัส และเชื่อมโยงผู้ใช้งานเข้ากับสภาพแวดล้อมรอบตัวอย่างเป็นธรรมชาติ
This project is a renovation of a penthouse unit located in a condominium in Cha-am, Thailand.
As a renovation project, I began by questioning how the existing spatial system could be reconfigured to better respond to the needs and patterns of new users.
Through an analysis of the existing site conditions and original floor plan, three primary spatial issues were identified.
1. Condominium Typology
In typical condominium layouts, the moment one enters the unit, they are immediately confronted with functional spaces.
There is no transitional zone mediating between exterior and interior.
However, the client expressed a desire for an “in-between space”—a spatial buffer that allows both the body and perception to gradually transition before entering the main living areas.
2. Long and Linear Circulation Axis
The original layout enforced a strictly linear sequence of use—
1 – 2 – 3—
without any spatial center.
This resulted in circulation that felt extended, rigid, and lacking flexibility in daily use.
3. Rear Courtyard Space
As the unit is located on the ground floor, a courtyard exists at the rear of the apartment.
In its original condition, this space functioned merely as a circulation path, despite the client’s intention to open the interior toward the outdoors and establish a stronger connection with the surrounding environment.
From these issues, the primary design objectives were defined as follows:
1. To redistribute spatial functions around a central core and reduce unnecessary circulation distances as much as possible.
2. To ensure that the connection between interior and exterior emerges from actual use, rather than relying solely on openings or visual gestures.
3. To create in-between spaces that operate as transitional zones, both functionally and perceptually.
The design process began with an analysis of user relationships, movement patterns, and lines of sight within the space.
By comparing the original plan with the proposed layout, I applied space syntax tools—typically used in urban-scale analysis of spatial connectivity—to this residential-scale project.
The results confirmed that the initial hypothesis could effectively resolve the spatial issues identified.The new plan was then further developed and refined, ultimately becoming the primary organizational structure of the project. At the entrance, within the transitional zone between interior and exterior, I employed a sequence of light—dark – bright – very bright.This sequence was not intended to create visual drama, but rather to regulate the rhythm of perception and bodily movement.The initial darkness slows the user down, forcing the body to recalibrate from the external environment.Visual information is temporarily reduced, allowing other senses—such as sound and temperature—to become more perceptible. As one enters the bright zone, the space gradually reveals itself.The eye begins to grasp orientation, function, and spatial relationships, without being exposed to everything at once.This zone acts as a visual pause, mediating between the compression of darkness and the openness of the main living space.Finally, the very bright zone is not merely a visual endpoint, but a moment where the interior fully connects with the exterior environment.Natural light reflects off the water surface within the courtyard, creating a sense of spatial opening—both visually and physically.This sequence of light does not simply establish atmosphere; it works in tandem with bodily movement to generate spatial dynamics, transforming the act of entering the residence into a sensory experience rather than one perceived through vision alone.
Within the courtyard, I designed a reflecting pool that mirrors the sky, drawing the external environment into the living space—not only visually, but sensorially.The water surface acts as a mediator between architecture and sky. As natural light strikes the water, shimmering reflections and moving shadows are cast continuously onto surrounding walls, ceilings, and surfaces.These reflections cause interior light conditions to remain in constant flux, producing a dynamic luminous environment that changes throughout the day and across different weather conditions. Beyond the visual dimension, the pool introduces an acoustic layer through the movement and contact of water with material surfaces.The sound of water is intentionally subtle—not loud or disruptive—but functions as background sound that helps mask external noise while creating a rhythm between stillness and movement within the space.From an environmental perspective, the pool also functions as a microclimatic element.Through the process of evaporation, the air temperature around the water surface is reduced.
As air flows through the courtyard, this cooled air is drawn into the interior, helping to lower indoor temperatures and enhance thermal comfort in daily use.
Therefore, the reflecting pool in this project is not conceived as a decorative feature, but as an active generator of light, sound, and physical conditions—allowing the living space to be perceived through multiple senses and fostering a deeper connection between the user and the surrounding environment.