Thai Sharks and Rays

ในงาน sustainability expo ที่ผ่านมา..

หูฉลามไม่ใช่ความยั่งยืน

องค์กรไวล์ดเอดได้เห็นจากโพสต์ ๆ หนึ่งว่า โซนอาหารนานาชาติในงานมหกรรมความยั่งยืนที่จบลงไปแล้ว มีเมนู ‘หูฉลาม’ ใครที่ได้ไปร่วมงาน ช่วยยืนยันกับเราหน่อยได้ไหม ว่ามีการขายเมนูหูฉลามจริงในงานนี้หรือไม่ ?

ถึงแม้จะมีเมนูนี้หรือไม่ ที่แน่ ๆ ในสังคมยังคงมีการให้ค่า ‘หูฉลาม’ ว่าเป็นอาหารชั้นดี เราขอย้ำผลการวิจัย DNA เพื่อระบุชนิดฉลามในหูฉลามที่ขายในไทยเมื่อปี พ.ศ. 2566 พบว่า 62% ของชนิดฉลามที่พบในหูฉลาม มาจากฉลามที่มีสถานภาพเสี่ยงสูญพันธุ์ ไปจนถึงเสี่ยงขั้นวิกฤตต่อการสูญพันธุ์ ซึ่งเป็นการยืนยันว่า คุณอาจกำลังกินฉลามที่เสี่ยงสูญพันธุ์อยู่!

ปัจจุบันฉลามมากกว่า 80 ล้านตัวถูกฆ่าต่อปี และอย่างน้อยในจำนวนนั้น มี 25 ล้านตัว หรือ ราว 1 ใน 3 กำลังเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ จากการทำประมงเกินขนาด และความต้องการนำทุกชิ้นส่วนไปบริโภค ทั้ง ๆ ที่ฉลาม คือ ผู้รักษาความสมดุลของระบบนิเวศในท้องทะเล

ในช่วง 10 กว่าปีมานี้ เราเห็นการปรับเปลี่ยนนโยบายทั้งในระดับโลก ระดับประเทศ รวมถึงในภาคธุรกิจเพื่อคุ้มครองฉลาม เช่น รัฐบาลจีน ซึ่งเป็นประเทศผู้บริโภคที่สำคัญของโลก แสดงจุดยืนไม่เสิร์ฟหูฉลามในงานเลี้ยงของรัฐบาลมาตั้งแต่ พ.ศ. 2556 โดยให้เหตุผลว่า เป็นการสร้างบรรทัดฐานในการปกป้องสัตว์ที่เสี่ยงต่อการสูญพันธุ์

ในแง่การค้าระหว่างประเทศ เมื่อ 3 ปีก่อน ที่ประชุมประเทศภาคีอนุสัญญาไซเตสครั้งที่ 19 (CoP19) มีมติเพิ่มชนิดพันธุ์ฉลามอีก 60 ชนิด ที่รวมถึงฉลามที่เสี่ยงขั้นวิกฤตต่อการสูญพันธุ์และตกเป็นเป้าหมายของการนำครีบไปบริโภค ให้เป็นชนิดพันธุ์สัตว์ป่าควบคุมในบัญชีหมายเลข 2 ซึ่งจะได้รับการคุ้มครองมากขึ้นในการค้าระหว่างประเทศ

เครือโรงแรมชั้นนำของโลกและโรงแรมในไทยอย่างน้อย 186 แห่ง ยกเลิกการเสิร์ฟเมนูหูฉลามภายใต้โครงการ Fin Free Thailand

นอกจากนี้หนึ่งในเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยสหประชาชาติ เป้าหมายที่ 12 คือ การสร้างหลักประกันให้มีรูปแบบการบริโภคและการผลิตที่ยั่งยืน (SDG 12 Ensure Sustainable Consumption and Production Patterns) ทั้งหมดนี้สะท้อนให้เห็นแนวโน้มของโลกที่ให้ความสำคัญกับการสนับสนุนมาตรการอนุรักษ์ฉลามในทุก ๆ แง่มุม การไม่สนับสนุนการบริโภคสัตว์ที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศ จึงเป็นสิ่งที่เริ่มต้นได้ง่ายที่สุด

ตราบใดที่การค้าครีบฉลามยังคงเผชิญกับความท้าทายในการตรวจสอบย้อนกลับถึงแหล่งที่มา และการระบุชนิดของครีบฉลามตลอดห่วงโซ่ของอุปทานทั้งในและระหว่างประเทศ หูฉลามจึงไม่อาจเรียกได้ว่าเป็นเมนูที่ยั่งยืน และไม่ใช่แค่การปรับเปลี่ยนวัตถุดิบหรือชูเมนูทดแทน แต่ต้องเปลี่ยนค่านิยม เลิกให้ค่า ‘หูฉลาม’ และไม่สนับสนุนทุกผลิตภัณฑ์ที่ทำจากฉลาม

ฝากถึงผู้จัดงานใหญ่ระดับประเทศ ไปจนถึงผู้จัดงานฉลองในทุก ๆ โอกาส ได้โปรดเป็นแบบอย่างและสร้างภาพลักษณ์ที่ดีของงาน โดยคำนึงถึงความยั่งยืนในมิตินี้เป็นปัจจัยในการเลือกร้านที่จะมาร่วมงานด้วย

หมดยุคเมนูฉลาม เมนูคุกคามระบบนิเวศ
#ฉลองไม่ฉลาม

ที่มา: ผลวิจัยดีเอ็นเอเพื่อระบุชนิดพันธุ์ปลาฉลามจากผลิตภัณฑ์หูฉลามที่ขายในประเทศไทย โดยองค์กรไวล์ดเอด ร่วมกับทีมนักวิจัยสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง (สจล.) นักวิจัยฉลาม Thai Sharks and Rays และกรมประมง

ภาพประกอบโดย วิชญุตร์ ลิมังกูร บุณยเนตร (W I Z) Marine Educator นักสื่อความหมายธรรมชาติ ทางทะเล

#หูฉลาม