OLYMP Thai Simulation

จะปั๊ม ✋🏻 หรือจะช็อต ⚡️ จะเลือกอะไรก่อนดี ?

⛑ หากท่านกำลังปฏิบัติงานที่ ER ณ ห้อง Resus มีท่านอยู่ตัวคนเดียว กับผู้ป่วยวินิจฉัยเป็น STEMI รอ Refer จู่ๆ เครื่อง Monitor ดังติ๊ดๆๆๆๆ EKG ดังภาพ ผู้ป่วยหมดสติ ไม่รู้สึกตัว ป๊อกไป GCS 3 มีปัดแขนเล็กน้อย คลำไม่พบชีพจรที่คอ ที่ข้างตัวท่านมีเครื่อง Zoll X Series ที่แขนขวาผู้ป่วยมี heparin lock

👉🏻 ท่านควรทำอะไรก่อนเป็น "ลำดับแรก" ที่เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผู้ป่วย ?
ก. กดหน้าอก Chest Compression
ข. ให้ Adrenaline 1 mg iv
ค. ช็อต Defibrillation 200 J
ง. ช็อต Synchronize Cardioversion 100 J
จ. ให้ Adenosine 6 mg iv

⚡️ คำตอบคือ ค. ช็อต 200 J ก่อนปั๊ม เคสนี้หลังจากช็อตไปประมาณ 5 วิ (กดหน้าอกต่ออีกไม่กี่ครั้ง) คนไข้ก็สะดุ้งเฮือกกกกก ตื่นขึ้นทันที รู้สึกตัว 100% เอามือตัวเองปัดแขนเจ้าหน้าที่ คนไข้บอกว่าเมื่อครู่หลับไป จำไม่ได้ว่าเกิดอะไรขึ้น เหมือนวาร์ปไป ก็คือมี ROSC (return of spontaneous circulation) แม้จะยังไม่ครบ 2 นาทีเพราะสามารถกำจัด VF ได้ทันท่วงที

เพราะอะไร ? มาวิเคราะห์กันทีละจุด
☠️ ตอนนี้คนไข้หมดสติ ไม่รู้สึกตัวทันที คลำไม่พบชีพจร = Cardiac Arrest ดูคลื่นหัวใจไฟฟ้าตามรูปเป็น Irregular Wide Complex Tachycardia หรือ Ventricular Fibrillation (VF)

🏥 สถานการณ์แวดล้อม : อยู่ในโรงพยาบาล อยู่ในห้อง Resus และอยู่ตัวคนเดียว มี Zoll X Series (Defibrillator) อยู่ข้างๆ และคนไข้มี heparin lock

1️⃣ โจทย์ถามว่า จะทำอะไรก่อน "เป็นลำดับแรก" ที่เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ผู้ป่วย.... ในกรณีนี้ จะตัดช้อยส์เหลือเพียง 2 ข้อคือ ก. กดหน้าอก Chest Compression และ ค. ช็อต Defibrillation 200 J เพราะเป็นสิ่งที่สามารถทำได้เลยทันที ถ้าในภาวะปกติ มีคนช่วยหลายคน แน่นอนว่าให้ทำพร้อมๆ กัน คือคนนึงกดหน้าอก อีกคนช็อต ตามหลักการ Early CPR และ Early Defibrillation แต่ถ้าอยู่คนเดียวก็ต้องเลือกว่าอะไรสำคัญกว่ากัน

💔 คนไข้คนนี้ Cardiac Arrest จาก VF จาก STEMI วิธีที่ดีที่สุดที่จะแก้ไขคลื่นหัวใจผิดปกติชนิด VF คือ Defibrillation การกดหน้าอกเพียงลำพังไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอที่จะแก้ไข VF ดังนั้น ทั้งการกดหน้าอกและการช็อตเป็นสิ่งที่ถูก แต่การช็อตหัวใจถูกมากกว่า และเกิดประโยชน์มากกว่า

⏱ ลองคิดดูเล่นๆ ถ้าอยู่คนเดียวแล้วเลือกกดหน้าอก... จะกดไปอีกนานเท่าไหร่ ? 30 วิ ? 1 นาที ? 2 นาที ? แล้วค่อยช็อตไฟฟ้าทีหลัง ? นั่นหมายความว่า Early Compression แต่ Delay Defibrillation มองอีกมุม เครื่อง Zoll ก็อยู่ข้างๆ ระยะเวลาที่ใช้ในการหมุนแป้นพลังงานไปที่ 200 J หยิบเตารีด (Paddle) ทาเจล แล้วแปะที่หน้าอก ใช้เวลากี่วินาที ? ถ้าฝึกฝนจนชำนาญ ใช้เวลาไม่ถึง 10 วินาที

Disaster Cycle ช่วงเวลาที่เกี่ยวข้องกับสาธารณภัย ที่คุณควรที่จะรู้จัก
ในช่วงเวลาของการเกิดสาธารณภัย (Disaster)นั้น ไม่ได้มีเพียงช่วงเวลาเดียวที่เหตุสาธารณภัยเกิดขึ้น แต่ยังมีอีกหลายช่วงเวลาที่มีความแตกต่างและมีเอกลักษณ์เป็นของตัวเองด้วย ซึ่งการเกิดสาธารณภัยมีทั้งสาธารณภัยที่ส่งผลอย่างรวดเร็ว (Rapid effect) และสาธารณภัยที่ยังไม่ได้ส่งผลในทันที (Slow-effect) แต่ในที่นี้เราจะมาพูดถึงในส่วนของ Rapid effect ว่าจะมีช่วงเวลาใดบ้าง
👉🏻 Prevention phase: เป็นช่วงเวลาที่เรารวบรวมทุกวิถีทางเพื่อป้องกันเหตุการณ์ซึ่งอาจทำให้เกิดเป็นสาธารณภัยได้ แต่ไม้ใช่ทุกสาธารณภัยจะมาสามารถป้องกันได้ ดังนั้นจึงต้องข้ามไปดูใน phase ถัดไป
👉🏻 Damage-mitigation phase: เป็นช่วงเวลาที่เราเตรียมการรับมือกับสาธารณภัยที่จะเกิดขึ้น ซึ่งมีเป้าหมายที่เหมือนกันกับ Preparation ที่มีเป้าหมายเพื่อลดความเสี่ยงที่จะเกิดขึ้นจากสาธารณภัยนั้นๆ
👉🏻 Preparedness phase: เป็นช่วงเวลาที่เราเตรียมการเพื่อลดความรุนแรง ลดการสูญเสียทั้งชีวิตและทรัพย์สินที่เกิดจากสาธารณภัย รวมไปถึงการเตรียมการเคลื่อนย้ายประชาชนให้ไปอยู่ยังที่ปลอดภัย
👉🏻 Response phase: เป็นช่วงเวลาที่เกิดหลังจากที่สาธารณภัยได้เกิดขึ้นแล้ว ประกอบไปด้วยการช่วยเหลือโดยทีม กู้ชีพ กู้ภัย และทีมอื่นๆที่เกี่ยวข้อง เพื่อค้นหาและเข้าไปให้การช่วยเหลือแก่ผู้ประสบภัย
👉🏻 Recovery phase: ใน phase นี้จะแยกออกมาอีกเป็น 2ประเภทได้แก่
1. Rehabilitation phase: เป็นช่วงเวลาของการตัดสินใจที่จะทำสิ่งต่างๆหลังจากที่เกิดสาธารณภัย โดยมีความตั้งใจที่ทำให้ประชาชนได้กลับอยู่ในที่ที่เคยอยู่ (Pre-disaster state)
2. Reconstruction phase: เป็นช่วงเวลาที่เป็นการใช้วิธีการต่างๆ เข้ากับผู้ประสบภัยให้สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างปกติหลังจาก Rehabilitation phase
หากมีข้อสงสัยสามารถคอมเมนต์มาคุยกันได้ทั้งใน Facebook และ Instagram
อ้างอิงจาก:
1. Choudhary P, Vyas R. A Critical Study on Disaster Management and Role of ICT in Minimizing
Its Impact. In Performance management of integrated systems and its applications in software
engineering (pp. 183-187). Springer, Singapore. 2020. z
2. Ciottone GR, et al. Disaster Medicine. 2
nd Ed. Amsterdam: Elsevier, 2016.
3. Sawalha IH. A contemporary perspective on the disaster management cycle. Foresight.
2020;22(4):469-482.

คุณเคยฝึก Tabletop exercises การฝึกการจัดการกับภัยภิบัติที่ได้รับความนิยมมากที่สุดในปัจจุบันแล้วหรือยัง ?
Tabletop exercises: A tabletop exercise represents a discussion around a table. After presenting a scenario, professionals from collaboration organizations start to handle the emergency by prioritizing and making decisions. Tabletop exercises are used to practice common problem solving and coordination of services. Such exercises test disaster-plans, challenge collaboration to a low cost and simple preparation.
Tabletop exercises คือการฝึกการจัดการภัยพิบัติในรูปแบบการฝึกบนโต๊ะ โดยมีการสมมติสถานการณ์ภัยพิบัติขึ้นมาและให้ผู้ปฏิบัติงานหรือผู้ที่เกี่ยวข้องได้มาหัดทำงานและตัดสินใจร่วมกัน การฝึกในลักษณะนี้ช่วยให้ผู้ปฏิบัติงานและผู้เกี่ยวข้องได้พบเจอกับปัญหาที่อาจเกิดขึ้นจริงในสถานการณ์ภัยพิบัติ ซึ่งจะทำให้สามารถจัดการปัญหาที่อาจเกิดขึ้นได้อย่างเหมาะสม และนอกจากนี้ การฝึกในรูปแบบ Tabletop exercises ยังเป็นการฝึกที่เหมาะสำหรับการทดสอบแผน การทำงานร่วมกันและเป็นการเตรียมความพร้อมก่อนที่จะมีภัยพิบัติที่อาจเกิดขึ้นได้ในอนาคต
Tabletop exercises ช่วยให้ผู้เข้าอบรมสามารถเห็นภาพในภาพรวมของการจัดการในกรณีที่เกิดภัยพิบัติขึ้น และสามารถจัดการกับเหตุการณ์ฉุกเฉินที่เกิดขึ้นจากภัยพิบัติต่างๆได้ รวมไปถึงการทดสอบแผนที่ทำไว้เพื่อรองรับการเหตุการณ์ภัยพิบัติที่อาจเกิดขึ้น เพื่อเพิ่มเติม แก้ไข แผนที่ได้เขียนไว้ เพื่อทำให้แผนนั้นมีจุดอ่อนอย่างน้อยที่สุด
ในประเทศไทยและหลายประเทศทั่วโลกยังใช้การฝึกการจัดการกับภัยพิบัติต่างๆในรูปแบบ Tabletop exercises เป็นรูปแบบหลัก เนื่องจากข้อดีดังที่กล่าวมาข้างต้น
แต่ในสถานการณ์ปัจจุบันในยุคของการระบาดของโรคไวรัสโควิด-19 ทำให้หลายๆหน่วยงานทั่วโลกรวมถึงหลายหน่วยงานในไทย หยุดชะงักการฝึกซ้อมแผนในลักษณะนี้ไปก่อน
ซึ่งทาง OLYMP Thai Simulation จึงได้คิดการฝึกอบรมการจัดการภัยพิบัติในรูปแบบ Online "เป็นครั้งแรกของประเทศไทยหรืออาจจะเป็นครั้งแรกของโลก"
สำหรับรูปแบบ Online นั้นเป็นอย่างไร ทาง OLYMP Thai Simulation จะนำมาเล่าต่อในโพสต์ถัดๆไป สำหรับท่านใดสนใจในเนื้อหาสามารถกดไลค์ กดแชร์ กดติดตาม เพื่อเป็นกำลังใจให้ทีมงานของเรา
สำหรับหน่วยงานใดสนใจที่จะจัดการฝึกอบรมไม่ว่าจะเป็นในรูปแบบใด สามารถติดต่อ inbox เพจเพื่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้
อ้างอิง:
https://www.researchgate.net/publication/355107219_Handbook_of_Disaster_and_Emergency_Management_2nd_Edition_2021http://www.dla.go.th/upload/document/type2/2012/4/10482_4.pdf