POLKS

Kattebelletjes 174 Communicatie -05-06-2026

Onlangs was ik op bezoek bij een vriendin en kwam het gesprek op haar tuin. Zij vertelde dat zij en haar man toch vooral houden van een beetje verwilderde tuin. Dat ze het leuk vinden om het onkruid wat er groeit ook een beetje te laten staan. En dat er eigenlijk van alles staat wat er min of meer per ongeluk in terecht is gekomen. Als ze bijvoorbeeld een plant in een pot cadeau kreeg voor binnen, bedacht ze dat het de moeite waard was om uit te proberen of hij het misschien ook in de tuin zou gaan doen. En zo waren er ook diverse planten in de tuin terecht gekomen waar herinneringen aan zaten.
Ik voelde meteen een heleboel herkenning. Ik kan eveneens enorm van mijn tuin genieten en hij ziet er ook niet zo heel keurig uit. En ik kan zomaar, als er ergens in de goot per ongeluk een klaproos is gegroeid, pogingen doen om hem in mijn tuin een tweede leven te geven. Ik heb bijvoorbeeld allerlei attributen om vogelvoer in te doen met herinneringen aan mensen van wie ik ze gekregen heb.

Zo'n soort gesprek geeft meteen verbinding. Bij psychodrama, een opleiding die ik in het verleden gedaan heb noemden we dat herkennen, erkennen, liefhebben.
Je herkent dus iets bij de ander, je geeft hem daarmee een stukje erkenning en je komt een stukje dichter bij elkaar.
Daar had het dan vaak te maken met een stukje nood van de ander dat lichter kon worden door het te delen en wat begrip te ervaren.

Het valt me steeds meer op hoe belangrijk een goed gesprek is maar tegelijk hoe moeilijk dat soms ook is. Je kan zomaar zelf op de praatstoel zitten en maar doorgaan. En de ander die zijn verhaal ook wel kwijt wil, voelt geen ruimte om iets te delen en voelt zich ook niet gehoord.
Een signaal kan dan zijn als de ander wegkijkt of begint te schuifelen of begint te gapen. Kennis van dit soort reacties noemen we metacommunicatie. Een hele kunst natuurlijk om het in de gaten te hebben. Maar wel belangrijk.

Onlangs las ik nog eens dat babies in de omgang met de ouders gaan leren hun eigen emoties te herkennen. Mama weerspiegelt het gezichtje van het kind. Als het blij is lacht mama ook. En als het angstig of verdrietig is zal de moeder daar ook op reageren met haar houding en haar gezichtsuitdrukking.
En of de communicatie dus belangrijk is. Dat we dus zelfs vanaf het prilste begin onszelf leren kennen dankzij de relatie met de ander.

Kattebelletjes 173 Aanraking 14-04-2026

Als er bij onze kinderen weer een kleintje in aantocht was, werd ik daar elke keer blij door verrast. Allereerst natuurlijk vanwege het jonge geluk van het betreffende gezin. Maar ook door de vreugde om weer te kunnen genieten van zo'n heerlijk zacht babietje. Het is volkomen vanzelfsprekend om een klein kindje vast te houden, aan te raken, te kussen en te knuffelen. Allebei word je daar blij van, de volwassene en het kind.

Ik vind het dan ook niet te verbazen dat in de coronatijd het woord “huidhonger” in zwang kwam. En degene die beweerde dat de anderhalve meter afstand altijd zou blijven bestaan, heb ik toen voor gek verklaard. Aanraking is een levensbehoefte. Via de huid is er een directe verbinding tussen de een en de ander, die een uitdrukking is van emotionele verbondenheid met elkaar.

Tegelijk beschermt de huid ons tegen de buitenwereld. Als je per ongeluk een vreemde aanraakt word je acuut ongemakkelijk.
Ik las ooit het boek “verboden toegang” over grenzen.
Daar werd als voorbeeld beschreven, hoe je in een lift staat. Ben je met 20 mensen dan is het normaal dat je tegen elkaar aan staat. Maar zijn er twee vreemden samen in de lift, dan is dat echt niet de bedoeling. Stel je voor.
Kortom aanraking is een uiting van verbinding en intimiteit.

Kattebelletjes 172 Ademhalen en adem krijgen 03-03-2026

Al jaren ga ik elke maandagmorgen trouw naar mijn uurtje Pilatesles. We liggen daar dan met zijn allen op een m***e oefeningen te doen. Als je daar als buitenstaander binnenkomt lijkt het waarschijnlijk of je een gezucht en gesteun hoort van jewelste. Je zou zomaar medelijden krijgen met al die mensen. Maar niets is minder waar. Een van de grondprincipes van Pilates is de ademhaling. En dat krijgen we dus tot in de puntjes geleerd. Inademen door de neus, borstkas uitzetten en uitademen door de mond en daarbij de navel in en op. En uitademen met een H. Het helpt om op het juiste moment kracht te zetten bij de oefeningen. De rustige ademhaling leidt ook tot ontspanning. Meerdere positieve resultaten in een keer dus.

Je staat er niet zo bij stil wat een goede ademhaling ons allemaal oplevert.
Bij de zwangerschapsgymnastiek leer je bijvoorbeeld te puffen. Als je een wee krijgt en je mag niet persen omdat er nog geen volledige ontsluiting is kun je hem opvangen met puffen, korte ritmische uitademingen, eventueel met een zacht geluidje.

Ook bij stress bent kan het erg helpen om je op de ademhaling te concentreren. Ik vertelde iemand dat 7 ademhalingen per minuut goed te doen zijn. Ze kon het zich niet voorstellen maar het lukt toch echt. Het leidt tot ontspanning als tegenhanger van hyperventilatie, teveel ademen bij stress waardoor je allerlei klachten krijgt als bijvoorbeeld hartkloppingen, benauwdheid en krampen .

Het mooiste zag ik tenslotte bij Maestro, de dirigeerwedstrijd op tv door leken die een orkest leerden dirigeren.
De dirigent ademt in samen met alle orkestleden en creëert zo een optimale samenwerking om prachtige muziek te maken.
Wat we dus vanaf de geboorte vanzelf doen is een geschenk dat ons op allerlei manieren kan dienen.

Kattebel 170 Grenzen 19-11-2025

Misschien is dat wel herkenbaar, maar ik ben nogal eens in een situatie terechtgekomen, dat ik dacht: “Hoe heb ik dit nu weer voor elkaar gekregen?”
Ooit vond ik het nodig om mijn reanimatiediploma te halen, omdat ik medicijnen studeerde. Het leek me noodzakelijk dat een dokter minstens kon reanimeren. Dat gebeurde ook, maar voor ik het goed en wel in de gaten had was ik zelf een reanimatiecursus aan het geven. Hij liep ook nog best wel redelijk. Maar op een gegeven moment dacht ik toch bij mezelf: “Is dit nu iets dat echt bij me past?”
Het antwoord was:Nee. Jammer van de tijd en energie natuurlijk, maar goed, weer een les geleerd. Ik had me eigenlijk door mijn docent laten verleiden om zelf ook les te gaan geven. Ik ben meer iemand van de lange contacten en niet van de acute situaties. Dus daar ben ik veel meer op mijn plek.

Zo kun je je ook laten verleiden de ander maar zijn zin te geven omdat je hem een plezier wil doen en eigenlijk ook omdat je aardig gevonden wil worden.
Kleine kinderen kunnen daar aardig misbruik van maken. Hun goed recht natuurlijk.
Ik hoorde op tv eens een meisje van vier tegen een ander klein meisje zeggen: “Als je je zin niet krijgt moet je gewoon blijven huilen net zolang tot je toch je zin krijgt! Daar zat wat in natuurlijk. Je moet als ouders stevig in je schoenen staan om voet bij stuk te houden.
Tegelijk weet je ook dat je een beetje gemanipuleerd wordt. En dat voelt niet fijn. Dat kan tussen volwassenen nog veel moeilijker voelen.

Maar je weet ook dat je het kind niet dient door hem zijn zin te geven. Hij moet ook nee leren accepteren. En hij kan nog niet overzien wat goed voor hem is. Stel je voor dat je hem elke dag een zak chips laat eten. Daar moet je toch niet aan denken.
Daarbij geeft het kinderen een veilig gevoel als hun grenzen worden gesteld al zullen ze je dat absoluut niet laten merken. Er is iemand die op hen past en hen geen onnodige risico's laat lopen.

Zo zit het ook tussen volwassenen. Je kunt elkaar naar de mond blijven praten. Maar het kan zomaar gebeuren dat je onverwacht vreselijk boos wordt terwijl de ander zich van geen kwaad bewust is. Of je kan de ander ook behoorlijk tekort doen door niet je mening te zeggen.
Eerlijk duurt het langst.