Textielfabrique

Echte gesprekken. In tijd en ruimte. Tussen kunstenaars tijdens het maken van werk. 💫 magic.

Erg gelukkig wordt je er niet van van al dat papier werk en de open calls. Het trekt je in het verleden. Het moet toch gebeuren. Werk tonen is belangrijk.

Hoe ziet de toekomst van de kunst eruit? Ik zie het wel voor me. Alle oude media en technieken blijven gewoon mee doen. Zo is het altijd geweest.

Hoe ontwerp je eigenlijk een algoritme. Waarschijnlijk lijkt het op de oude manieren van kunst maken maar dan met de technologie van het heden.

Een kunstenaar die handig is met computer technologie ontwerpt zo'n algoritme. Een soort instructie met een doel. Je kan zo zonder je handen vuil te maken een portfolio bij elkaar vegen op basis van bestaande informatie. En werken die bestaan uit bijenkaar gezochte informatie en beelden.

Sommige van die beelden kan je natuurlijk 3d laten uitvoeren voor exposities. Je kan ze uit laten voeren door ambachtsmensen of gewoon naar een 3d printer sturen.

Ik moest vandaag met deze gedachten even aan mijn verblijf in Japan denken waar een Japanse meester (een 'living treasure) mij introduceerde in de techniek van Ikat weven. Ik had er toen al wat onhandige maar sympathieke oefeningen mee gedaan met deze techniek maar toch echt heel anders dan de introductie met hele oude kennis die daar in Japan al eeuwen word doorgegeven in Ikat weven. Een uitsparing (resist) techniek.

Mijn Japanse meester deed niet mysterieus over deze techniek. We kregen alle mogelijke kennis mee om thuis mee te experimenteren. Hij wist natuurlijk dat dit prima kan want een kunstenaar moet jaren oefenen om ook maar iets dicht bij te komen van zijn expertise.

Gecodeerd draad. Er zit een patroon in dit draad wat ontworpen is gelijk de huidige algoritmen. Het doel daar? Schone kunsten produceren.

De eerste producten die door Jaquard machines geweven werden; portretten meneer Jacquard zelf. Vertalingen van etsen in textiel veelal. Deze kwam ik tegen deze week toen ik wat opzocht. Waarschijnlijk deed het dienst als reclamemateriaal. Die functie heeft de jacquardmachine nog steeds voor een groot deel vervult. Geweven plaatjes of ontwerpen. Heel imponerend en indrukwekkend en toch. Lang niet zo inspirerend als handgeweven textiel.

Wie ziet het nog handgeweven textiel? Wie weet nog hoe het gemaakt wordt? Je ziet weer veel textiel in de kunst tegenwoordig maar helaas zie je er weinig kennis van textiel in terug. De techniek van mechanische reproductie zorgde bijna voor een einde van de liefde voor handgeweven textiel. Het zorgde wel voor heel veel geweven plaatjes. Hopelijk gaan we in de toekomst ook wat meer investeren in kennis in dit vakgebied. Want echte liefde voor dit textielvakgebied doe je eigelijk toch het beste handmatig op.

Ik ben niet tegen nieuwe techniek of innovatie. Dat heeft geen zin. Ik ben me er wel van bewust dat technologische vooruitgang niet automatisch voor verbetering zorgt. Allen de mens kan daar voor zorgen. Of althans zijn best voor doen. Voor textiel is de technologische innovatie redelijk funest gebleken. Kijk maar naar de kwaliteit van textiel in winkels. Dit komt er van als je alleen maar inzet op sneller en meer.

Techniek zou wat vaker ingezet moeten worden om onze kwaliteit van leven te verbeteren. Gelukkig zijn daar ook mensen mee bezig. Nooit genoeg wat mij betreft.

Hier een notitie bij een tekst die ik aan het schrijven ben over textiel en technologie. Om over na te denken.

Tijdens mijn verblijf in Lyon bezocht ik het lokale weverij museum waar geschiedenis van de ontwikkeling van de Jacquard machine wordt toegelicht en waar weefwerken getoond worden die gemaakt zijn na deze technologische innovatie. De vraag naar sneller en meer zorgde voor de ontwikkeling van de Jacquard Machine. Daar waar het oorspronkelijke trekgetouw bemand werd door twee man, werd de wever die verantwoordelijk was voor het optrekken van de patroondraden vervangen door een ponskaarten machine.

De ponskaarten zorgen er voor dat de handelingen van de mens geautomatiseerd uitgevoerd kunnen worden. Het maakt de mens hier voor dus deels overbodig (een van de vele technische ontwikkelingen richting het huid AI). Deze ontwikkeling zorgde er voor dat er wel twintig keer sneller geweven kon worden. Inmiddels kan alles nog heeeeeel veel sneller natuurlijk.

De industriële revolutie in de textiel industrie ontstond vanuit de modernisering van weef en spintechnieken. De innovatie die de Jacquardmachine (1804) bracht betrof niet zozeer het textiel zelf maar de productie van het textiel. Deze innovatie bracht niet iets wat beter was (in het geval van het textiel) maar wel iets wat anders was. De kopie die men met de Jacquard machine maakte van het portret van de Jacquard was niet fraaier of interessanter dan het textiel wat gemaakt werd voor deze ontwikkeling. Integendeel. Het was een einde van een ontwikkeling in het handmatig innoveren van handgeweven textiel in Europa.

Het verbeterde niet de werkomstandigheden van arbeiders. Mechanisatie brengt lawaai met zich mee en mechanische ritmes, simpel werk en controle mechanismes om mensen in de gaten te houden die werk doen. Het zorgde ook niet voor betere inkomsten in de tijden die volgden. De innovatie zorgde wel voor rijkdom in het top segment van de industrie.