Yan Min Aung

AI ကို ပိတ်ထားမှ အလုပ်ရမယ့် ကမ္ဘာ့တန်ဖိုးအကြီးဆုံး AI ကုမ္ပဏီကြီး (Anthropic ရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အတွေးအခေါ်)
လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းကပဲ Anthropic ဟာ ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာ ၆၅ ဘီလီယံ ထပ်မံရရှိခဲ့ပြီး၊ ကုမ္ပဏီရဲ့ စုစုပေါင်း တန်ဖိုးဟာ ဒေါ်လာ ၉၆၅ ဘီလီယံ (Trillion နီးပါး) အထိ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ OpenAI (ဒေါ်လာ ၈၅၂ ဘီလီယံ) ကို ကျော်တက်သွားပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ တန်ဖိုးအကြီးဆုံး AI Startup ကြီး ဖြစ်လာတာပါ။
ဒီလို ထိပ်တန်းရောက်လာတာနဲ့အမျှ ဒီကုမ္ပဏီကို အလုပ်ဝင်ဖို့ဆိုတာ မျက်စိရှေ့တင်ကို ခက်ခဲလာပါတယ်။ မနှစ်ကဆိုရင် Workday ရဲ့ CTO ဖြစ်သူ Peter Bailis ဟာ သူ့ရဲ့ ရာထူးကြီးကို စွန့်လွှတ်ပြီး Anthropic မှာ သာမန် အင်ဂျင်နီယာ တစ်ယောက်အနေနဲ့ လာလုပ်ခဲ့တယ်။ ဒီနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှာ လန်ဒန်က HR တစ်ယောက် Anthropic ကို ပြောင်းသွားကြောင်း LinkedIn မှာ တင်လိုက်တာနဲ့၊ Friend Request ၁၀၀၀ ကျော်နဲ့ Message ၂၀၀ ကျော် ချက်ချင်း ဝင်လာလို့ "ကျေးဇူးပြုပြီး ဖုန်းတွေ ဆက်မခေါ်ကြပါနဲ့တော့" လို့ အသနားခံစာ ပြန်တင်ခဲ့ရပါတယ်။ မေလမှာတော့ OpenAI ရဲ့ Co-founder တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ Andrej Karpathy ကိုယ်တိုင် Anthropic ဆီ ကူးပြောင်းလာခဲ့ပြန်ပါတယ်။
ကမ္ဘာပေါ်က အတော်ဆုံးဆိုတဲ့ လူတွေအကုန်လုံး Anthropic ထဲ ဝင်ချင်နေကြတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီကို ဝင်ခွင့်ရဖို့ ပထမဆုံး လုပ်ရမယ့် အရာကတော့ "သင့်ရဲ့ AI ကို ပိတ်ပစ်လိုက်ဖို့" ပါပဲ။
၁။ စိတ်ရောဂါကု ဆရာဝန်နဲ့ စကားပြောနေရသလို အင်တာဗျူးမျိုး
Anthropic ရဲ့ အင်တာဗျူးက ၅ ဆင့် ရှိပါတယ်။ ဘယ်အဆင့်မှာမှ AI ကို လုံးဝ (လုံးဝ) သုံးခွင့် မပေးပါဘူး။
အရေးအကြီးဆုံး အဆင့်ကတော့ "Culture Interview (ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်မှု စစ်ဆေးခြင်း)" ပါ။ ဒီအဆင့်မှာ သင့်ရဲ့ Coding ရေးနိုင်စွမ်း၊ နည်းပညာ ကျွမ်းကျင်မှုတွေကို လုံးဝ မမေးပါဘူး။ သင့်ရဲ့ တန်ဖိုးထားမှု (Values)၊ လောကအမြင် (Worldview) နဲ့ AI ရဲ့ အန္တရာယ်တွေအပေါ် ဘယ်လိုမြင်လဲ ဆိုတာကိုပဲ သီးသန့် အကဲဖြတ်တာပါ။
အလုပ်အကိုင် အကြံပေးပညာရှင်တစ်ဦးကတော့ "ဒီအင်တာဗျူးက အရမ်းကို ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဆန်လွန်းတယ်။ အလုပ် အင်တာဗျူးတစ်ခုနဲ့ လုံးဝမတူဘဲ စိတ်ရောဂါကု ဆရာဝန်ဆီမှာ ရင်ဖွင့်နေရသလိုမျိုး ခံစားရတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီအဆင့်က ဘယ်လောက် အာဏာကြီးလဲဆိုရင်၊ အင်ဂျင်နီယာ ရာထူးအတွက် လာဖြေတဲ့သူကို Marketing ဌာနက လူတစ်ယောက်က အင်တာဗျူးကောင်း အင်တာဗျူးပါလိမ့်မယ်။ ပြီးရင် အဲဒီလူမှာ "ဗီတိုအာဏာ (Veto power)" ရှိတယ်။ နည်းပညာပိုင်းမှာ ဘယ်လောက်ပဲ အမှတ်ပြည့်ရထားပါစေ၊ Culture Interview မှာ အမှတ်မကောင်းရင် အလုပ်မရပါဘူး။
Anthropic ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ Daniela Amodei မကြာခဏ မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုက စိတ်ဝင်စားစရာပါ။
"သင် လက်ခံယုံကြည်ထားတဲ့ သူများနဲ့မတူတဲ့ ထူးခြားတဲ့ အယူအဆက ဘာလဲ? အဲဒီ ယုံကြည်ချက်အတွက် ဘယ်လို အခက်အခဲ၊ အကျပ်အတည်းတွေကြားထဲမှာ သင် ဆက်ပြီး ရပ်တည်ခဲ့ဖူးလဲ?"
သူသိချင်တာက သင် 'ဘာကို ယုံကြည်လဲ' ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီယုံကြည်ချက်ကို လူတွေက ဝိုင်းပြီး တိုက်ခိုက်လာတဲ့အခါ၊ ကိုယ့်ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို မယိုင်လဲဘဲ ဆက်ပြီး ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်သလား၊ ဘာကြောင့် ဆုပ်ကိုင်ထားတာလဲ ဆိုတာကို ရှင်းပြနိုင်စွမ်း ရှိ/မရှိ စစ်ဆေးတာပါ။
အင်တာဗျူးမှာ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကျပ်အတည်း (Ethical Dilemma) တွေကို ထပ်ခါတလဲလဲ အမေးခံရပါလိမ့်မယ်။ "အဲဒီအချိန်က ဘယ်လိုတွေးခဲ့လဲ၊ ဘာလို့ အဲဒီလို ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာလဲ၊ အခု ပြန်တွေးကြည့်ရင်ရော မှန်တယ်ထင်လား" ဆိုပြီး အခွံခွာသလို အထပ်ထပ် မေးပါတယ်။ Anthropic က သူတို့ ကုမ္ပဏီရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကိုတောင် ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဝေဖန်ရဲတဲ့၊ အကြောင်းပြချက် ခိုင်ခိုင်လုံလုံနဲ့ ပြန်လည် မေးခွန်းထုတ်ရဲတဲ့သူမျိုးကို လိုချင်တာပါ။
မနှစ်က လာဖြေသွားတဲ့ သုတေသီတစ်ယောက်ဆိုရင်၊ AI ရဲ့ အန္တရာယ်တွေအကြောင်း ပြောရာမှာ "လူတွေက AI Chatbot တွေအပေါ် သံယောဇဉ်တွယ်ပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မှီခိုလာနိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ အကြောင်းကိုပဲ အဓိကထား ပြောသွားပါတယ်။ အင်တာဗျူးသူက ဒီအဖြေဟာ "အရမ်း အပေါ်ယံဆန်လွန်းတယ်" ဆိုပြီး အလုပ်မခန့်ခဲ့ပါဘူး။ မှန်ပါတယ်။ AI ကို သံယောဇဉ်တွယ်တာဟာ လက်တွေ့ ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်ပေမယ့်၊ Anthropic အတွက်တော့ ဒါဟာ AI ရဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး (Side-effect) သက်သက်ပါ။ လူသားမျိုးနွယ် တစ်ခုလုံးအပေါ် သက်ရောက်နိုင်တဲ့ အခြေခံကျတဲ့ အန္တရာယ်ကြီး (Fundamental Risk) ကို မြင်အောင်ကြည့်နိုင်တဲ့ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုမျိုး မရှိရင် သူတို့ စံညွှန်းနဲ့ မမီပါဘူး။
CEO Dario Amodei ဟာ သူ့အချိန်ရဲ့ ၃၀ ကနေ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ကို ကုမ္ပဏီရဲ့ Culture တည်ဆောက်တဲ့နေရာမှာပဲ သုံးပါတယ်။ လူ ၃၀၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုရဲ့ CEO အနေနဲ့ ဒါဟာ အရမ်းကို စျေးကြီးတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပါ။ ဒါပေမယ့် ရလဒ်ကတော့၊ လူအဝင်အထွက် အရမ်းကြမ်းတဲ့ AI လောကမှာ Anthropic ရဲ့ ဝန်ထမ်းမြဲမြံမှုနှုန်း (Retention rate) ဟာ ၈၀% အထိ ရှိနေပါတယ်။ (OpenAI ကနေ Anthropic ကို ကူးလာတဲ့သူက၊ ပြောင်းပြန် ကူးသွားတဲ့သူထက် ၈ ဆ ပိုများနေပါတယ်)။
၂။ အလုပ်လုပ်ရတာ (Ex*****on) အလကားနီးပါး ဖြစ်သွားတဲ့အခါ၊ ဘာက တန်ဖိုးအကြီးဆုံး ဖြစ်လာမလဲ?
Silicon Valley လို နေရာမျိုးမှာတောင် Anthropic ရဲ့ ဒီလို လူရွေးချယ်ပုံက တော်တော်လေးကို ထူးဆန်းနေပါတယ်။
ဒီနှစ်ထဲမှာပဲ Google က သူတို့ရဲ့ အင်တာဗျူးပုံစံကို ပြောင်းလဲလိုက်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ အင်တာဗျူး ဖြေဆိုသူတွေကို Gemini (AI) အသုံးပြုခွင့် ပေးလိုက်တာပါပဲ။ အင်တာဗျူးသူက သင်ဟာ AI ကို ဘယ်လောက် ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် သုံးတတ်လဲ (AI Fluency) ဆိုတာကို အကဲဖြတ်ပါတယ်။ Google ရဲ့ လော့ဂျစ်က ရိုးရှင်းပါတယ်။ "တကယ့် လုပ်ငန်းခွင်မှာ AI နဲ့ တွဲလုပ်နေရတာပဲ၊ အင်တာဗျူးမှာလည်း ဒီလိုပဲ ဖြစ်သင့်တာပေါ့" တဲ့။ (Google ရဲ့ Code အသစ် ၇၅% က AI ရေးပေးတာလို့ CEO Sundar Pichai က ဆိုပါတယ်)။
AI ခေတ်ကြီးကို ရင်ဆိုင်ရာမှာ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း AI ကုမ္ပဏီကြီး နှစ်ခုရဲ့ အမြင်က လုံးဝ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေပါတယ်။ Anthropic ကတော့ "အင်တာဗျူးဆိုတာ AI ကို ဖယ်ထုတ်ထားဖို့ အလိုအပ်ဆုံး အချိန်ပဲ" လို့ ယုံကြည်ထားပါတယ်။
၂၀၂၆ ခုနှစ် CMU ဘွဲ့နှင်းသဘင်မှာ Nvidia CEO Jensen Huang ပြောသွားတဲ့ စကားတစ်ခွန်း ရှိပါတယ်။
"AI က သင့်ကို အလုပ်ဖြုတ်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ AI ကို သင့်ထက် ပိုကျွမ်းကျင်အောင် သုံးတတ်တဲ့သူကသာ သင့်ကို အလုပ်ဖြုတ်သွားမှာပါ"
ဒီစကားက AI ကို ကြောက်နေကြတဲ့ လူတွေရဲ့ စိတ်ကို အတိအကျ ထိမှန်သွားသလို၊ "AI ကို သင်ယူပါ" ဆိုတဲ့ ထွက်ပေါက်တစ်ခုကိုလည်း ပြသလိုက်တာမို့ အရမ်းကို နာမည်ကြီးသွားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီစကားရဲ့ အားနည်းချက်က လူတစ်ယောက်ရဲ့ တန်ဖိုးကို "ကိရိယာ (Tool) တစ်ခုကို သုံးတတ်ခြင်း/မသုံးတတ်ခြင်း" အပေါ်မှာပဲ သွားပြီး ချိတ်ဆွဲထားတာပါ။ ကိရိယာတွေ ပြောင်းလဲသွားရင် သင်ပါ လိုက်ပြောင်းလဲရမယ်၊ မဟုတ်ရင် အသုံးမဝင်တော့ဘူး ဆိုတဲ့ သဘောမျိုး ဖြစ်နေပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ တကယ် မေးသင့်တဲ့ မေးခွန်းက ပြောင်းပြန်ပါ။
"အလုပ်တစ်ခုကို ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ (Ex*****on) က အလကားနီးပါး ဖြစ်သွားတဲ့အခါ၊ ဘာက တန်ဖိုးအကြီးဆုံး ဖြစ်လာမလဲ?"
၃။ Anthropic က ဘယ်လိုလူမျိုးကို ရှာနေတာလဲ?
Anthropic ရဲ့ အင်တာဗျူးက အဲဒီ မေးခွန်းအတွက် အဖြေပါပဲ။
ဒီနေ့ခေတ်မှာ "အမြင် (Opinion)" တစ်ခုကို ဖန်တီးဖို့ဆိုတာ အလကားနီးပါး ဖြစ်နေပါပြီ။ AI ဟာ ခေါင်းစဉ်တစ်ခုတည်းကိုပဲ ထောက်ခံတဲ့ စာတမ်းတစ်ခုကိုရော၊ ကန့်ကွက်တဲ့ စာတမ်းတစ်ခုကိုပါ ခိုင်လုံတဲ့ အထောက်အထားတွေနဲ့ ချက်ချင်း ရေးပေးနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီလို ဖန်တီးရ လွယ်ကူသွားတဲ့အတွက်ကြောင့်ပဲ၊ ရပ်တည်ချက်တစ်ခုကို "အတုအယောင် ကိုင်စွဲထားခြင်း" နဲ့ တကယ် "ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း" ကြားက ကွာဟချက်က အရမ်းကို ကြီးမားလာပါတယ်။ အတုအယောင် ကိုင်စွဲထားတယ် ဆိုတာက ရွေးချယ်မှု တစ်ခုသက်သက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ တကယ် ပိုင်ဆိုင်ထားတယ် ဆိုတာကတော့ သင့်ရဲ့ မူလ ပင်ကိုယ်စရိုက်၊ သင်ကိုယ်တိုင်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Anthropic က အင်တာဗျူးမှာ AI ကို ပိတ်ခိုင်းတာ၊ စိတ်ရောဂါကု ဆရာဝန်လို အသေးစိတ် လိုက်မေးနေတာတွေ အကုန်လုံးဟာ အချက်တစ်ချက်တည်းကိုပဲ အတည်ပြုချင်လို့ပါ။ "သင့်ခေါင်းထဲက ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ၊ ယုံကြည်ချက်တွေဟာ သင်ကိုယ်တိုင် တွေးတောထားတဲ့ အရာတွေလား။ ဒါမှမဟုတ် သင့်ရဲ့ စဉ်းစားတွေးခေါ်နိုင်စွမ်းကို AI ဆီ (သို့မဟုတ် သူများဆီ) ကန်ထရိုက် (Outsource) ပေးထားတာလား" ဆိုတာပါပဲ။
"AI ကို ပိုသုံးတတ်တဲ့သူက သင့်ကို အစားထိုးသွားလိမ့်မယ်" ဆိုတာ အလုပ်လုပ်တဲ့ (Ex*****on) အဆင့်မှာတော့ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါကိုသာ အဖြေတစ်ခုလုံးလို့ ထင်နေရင်၊ လူတွေဟာ AI လုပ်နိုင်တာတွေကို နောက်ကနေ အမြဲ လိုက်ပြေးနေရပြီး၊ AI မလုပ်နိုင်သေးတဲ့ အပိုင်းလေးတွေကို လိုက်ရှာလုပ်ရင်း နောက်ဆုံး AI က အကုန်လုပ်နိုင်သွားတဲ့ တစ်နေ့မှာ ထွက်ပေါက်ပိတ်သွားပါလိမ့်မယ်။
Anthropic ရဲ့ လူရွေးချယ်ပုံကတော့ နောက်ထပ် လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ညွှန်ပြနေပါတယ်။ AI ခေတ်ကြီးမှာ တကယ် ရှားပါးသွားမှာက AI ကို အကျွမ်းတဝင် ခိုင်းတတ်တဲ့သူ (Prompt Engineer တွေ) မဟုတ်ပါဘူး။ AI ကြီးကို ပိတ်ချလိုက်တဲ့ အချိန်မှာတောင်၊ ကိုယ်ပိုင် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်း၊ ခိုင်မာတဲ့ ယုံကြည်ချက်နဲ့ လူသားစစ်စစ်ရဲ့ ဦးနှောက် ကျန်နေသေးတဲ့သူ သာလျှင် အဖိုးတန်ဆုံး ဖြစ်လာမှာပါ။
�

AI ကို ပိတ်ထားမှ အလုပ်ရမယ့် ကမ္ဘာ့တန်ဖိုးအကြီးဆုံး AI ကုမ္ပဏီကြီး (Anthropic ရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အတွေးအခေါ်)

လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်ပိုင်းကပဲ Anthropic ဟာ ရန်ပုံငွေ ဒေါ်လာ ၆၅ ဘီလီယံ ထပ်မံရရှိခဲ့ပြီး၊ ကုမ္ပဏီရဲ့ စုစုပေါင်း တန်ဖိုးဟာ ဒေါ်လာ ၉၆၅ ဘီလီယံ (Trillion နီးပါး) အထိ ရောက်ရှိသွားခဲ့ပါတယ်။ ဒါဟာ OpenAI (ဒေါ်လာ ၈၅၂ ဘီလီယံ) ကို ကျော်တက်သွားပြီး ကမ္ဘာပေါ်မှာ တန်ဖိုးအကြီးဆုံး AI Startup ကြီး ဖြစ်လာတာပါ။
ဒီလို ထိပ်တန်းရောက်လာတာနဲ့အမျှ ဒီကုမ္ပဏီကို အလုပ်ဝင်ဖို့ဆိုတာ မျက်စိရှေ့တင်ကို ခက်ခဲလာပါတယ်။ မနှစ်ကဆိုရင် Workday ရဲ့ CTO ဖြစ်သူ Peter Bailis ဟာ သူ့ရဲ့ ရာထူးကြီးကို စွန့်လွှတ်ပြီး Anthropic မှာ သာမန် အင်ဂျင်နီယာ တစ်ယောက်အနေနဲ့ လာလုပ်ခဲ့တယ်။ ဒီနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှာ လန်ဒန်က HR တစ်ယောက် Anthropic ကို ပြောင်းသွားကြောင်း LinkedIn မှာ တင်လိုက်တာနဲ့၊ Friend Request ၁၀၀၀ ကျော်နဲ့ Message ၂၀၀ ကျော် ချက်ချင်း ဝင်လာလို့ "ကျေးဇူးပြုပြီး ဖုန်းတွေ ဆက်မခေါ်ကြပါနဲ့တော့" လို့ အသနားခံစာ ပြန်တင်ခဲ့ရပါတယ်။ မေလမှာတော့ OpenAI ရဲ့ Co-founder တစ်ယောက်ဖြစ်တဲ့ Andrej Karpathy ကိုယ်တိုင် Anthropic ဆီ ကူးပြောင်းလာခဲ့ပြန်ပါတယ်။
ကမ္ဘာပေါ်က အတော်ဆုံးဆိုတဲ့ လူတွေအကုန်လုံး Anthropic ထဲ ဝင်ချင်နေကြတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲဒီကို ဝင်ခွင့်ရဖို့ ပထမဆုံး လုပ်ရမယ့် အရာကတော့ "သင့်ရဲ့ AI ကို ပိတ်ပစ်လိုက်ဖို့" ပါပဲ။

၁။ စိတ်ရောဂါကု ဆရာဝန်နဲ့ စကားပြောနေရသလို အင်တာဗျူးမျိုး

Anthropic ရဲ့ အင်တာဗျူးက ၅ ဆင့် ရှိပါတယ်။ ဘယ်အဆင့်မှာမှ AI ကို လုံးဝ (လုံးဝ) သုံးခွင့် မပေးပါဘူး။
အရေးအကြီးဆုံး အဆင့်ကတော့ "Culture Interview (ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ အံဝင်ခွင်ကျဖြစ်မှု စစ်ဆေးခြင်း)" ပါ။ ဒီအဆင့်မှာ သင့်ရဲ့ Coding ရေးနိုင်စွမ်း၊ နည်းပညာ ကျွမ်းကျင်မှုတွေကို လုံးဝ မမေးပါဘူး။ သင့်ရဲ့ တန်ဖိုးထားမှု (Values)၊ လောကအမြင် (Worldview) နဲ့ AI ရဲ့ အန္တရာယ်တွေအပေါ် ဘယ်လိုမြင်လဲ ဆိုတာကိုပဲ သီးသန့် အကဲဖြတ်တာပါ။
အလုပ်အကိုင် အကြံပေးပညာရှင်တစ်ဦးကတော့ "ဒီအင်တာဗျူးက အရမ်းကို ကိုယ်ရေးကိုယ်တာ ဆန်လွန်းတယ်။ အလုပ် အင်တာဗျူးတစ်ခုနဲ့ လုံးဝမတူဘဲ စိတ်ရောဂါကု ဆရာဝန်ဆီမှာ ရင်ဖွင့်နေရသလိုမျိုး ခံစားရတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီအဆင့်က ဘယ်လောက် အာဏာကြီးလဲဆိုရင်၊ အင်ဂျင်နီယာ ရာထူးအတွက် လာဖြေတဲ့သူကို Marketing ဌာနက လူတစ်ယောက်က အင်တာဗျူးကောင်း အင်တာဗျူးပါလိမ့်မယ်။ ပြီးရင် အဲဒီလူမှာ "ဗီတိုအာဏာ (Veto power)" ရှိတယ်။ နည်းပညာပိုင်းမှာ ဘယ်လောက်ပဲ အမှတ်ပြည့်ရထားပါစေ၊ Culture Interview မှာ အမှတ်မကောင်းရင် အလုပ်မရပါဘူး။
Anthropic ရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌ Daniela Amodei မကြာခဏ မေးလေ့ရှိတဲ့ မေးခွန်းတစ်ခုက စိတ်ဝင်စားစရာပါ။
"သင် လက်ခံယုံကြည်ထားတဲ့ သူများနဲ့မတူတဲ့ ထူးခြားတဲ့ အယူအဆက ဘာလဲ? အဲဒီ ယုံကြည်ချက်အတွက် ဘယ်လို အခက်အခဲ၊ အကျပ်အတည်းတွေကြားထဲမှာ သင် ဆက်ပြီး ရပ်တည်ခဲ့ဖူးလဲ?"

သူသိချင်တာက သင် 'ဘာကို ယုံကြည်လဲ' ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒီယုံကြည်ချက်ကို လူတွေက ဝိုင်းပြီး တိုက်ခိုက်လာတဲ့အခါ၊ ကိုယ့်ရဲ့ ရပ်တည်ချက်ကို မယိုင်လဲဘဲ ဆက်ပြီး ဆုပ်ကိုင်ထားနိုင်သလား၊ ဘာကြောင့် ဆုပ်ကိုင်ထားတာလဲ ဆိုတာကို ရှင်းပြနိုင်စွမ်း ရှိ/မရှိ စစ်ဆေးတာပါ။
အင်တာဗျူးမှာ ကိုယ်ကျင့်တရားနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကျပ်အတည်း (Ethical Dilemma) တွေကို ထပ်ခါတလဲလဲ အမေးခံရပါလိမ့်မယ်။ "အဲဒီအချိန်က ဘယ်လိုတွေးခဲ့လဲ၊ ဘာလို့ အဲဒီလို ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာလဲ၊ အခု ပြန်တွေးကြည့်ရင်ရော မှန်တယ်ထင်လား" ဆိုပြီး အခွံခွာသလို အထပ်ထပ် မေးပါတယ်။ Anthropic က သူတို့ ကုမ္ပဏီရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကိုတောင် ရဲရဲဝံ့ဝံ့ ဝေဖန်ရဲတဲ့၊ အကြောင်းပြချက် ခိုင်ခိုင်လုံလုံနဲ့ ပြန်လည် မေးခွန်းထုတ်ရဲတဲ့သူမျိုးကို လိုချင်တာပါ။
မနှစ်က လာဖြေသွားတဲ့ သုတေသီတစ်ယောက်ဆိုရင်၊ AI ရဲ့ အန္တရာယ်တွေအကြောင်း ပြောရာမှာ "လူတွေက AI Chatbot တွေအပေါ် သံယောဇဉ်တွယ်ပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မှီခိုလာနိုင်တယ်" ဆိုတဲ့ အကြောင်းကိုပဲ အဓိကထား ပြောသွားပါတယ်။ အင်တာဗျူးသူက ဒီအဖြေဟာ "အရမ်း အပေါ်ယံဆန်လွန်းတယ်" ဆိုပြီး အလုပ်မခန့်ခဲ့ပါဘူး။ မှန်ပါတယ်။ AI ကို သံယောဇဉ်တွယ်တာဟာ လက်တွေ့ ပြဿနာတစ်ခု ဖြစ်ပေမယ့်၊ Anthropic အတွက်တော့ ဒါဟာ AI ရဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး (Side-effect) သက်သက်ပါ။ လူသားမျိုးနွယ် တစ်ခုလုံးအပေါ် သက်ရောက်နိုင်တဲ့ အခြေခံကျတဲ့ အန္တရာယ်ကြီး (Fundamental Risk) ကို မြင်အောင်ကြည့်နိုင်တဲ့ စဉ်းစားတွေးခေါ်မှုမျိုး မရှိရင် သူတို့ စံညွှန်းနဲ့ မမီပါဘူး။

CEO Dario Amodei ဟာ သူ့အချိန်ရဲ့ ၃၀ ကနေ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ကို ကုမ္ပဏီရဲ့ Culture တည်ဆောက်တဲ့နေရာမှာပဲ သုံးပါတယ်။ လူ ၃၀၀၀ ကျော်ရှိတဲ့ ကုမ္ပဏီကြီးတစ်ခုရဲ့ CEO အနေနဲ့ ဒါဟာ အရမ်းကို စျေးကြီးတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပါ။ ဒါပေမယ့် ရလဒ်ကတော့၊ လူအဝင်အထွက် အရမ်းကြမ်းတဲ့ AI လောကမှာ Anthropic ရဲ့ ဝန်ထမ်းမြဲမြံမှုနှုန်း (Retention rate) ဟာ ၈၀% အထိ ရှိနေပါတယ်။ (OpenAI ကနေ Anthropic ကို ကူးလာတဲ့သူက၊ ပြောင်းပြန် ကူးသွားတဲ့သူထက် ၈ ဆ ပိုများနေပါတယ်)။

၂။ အလုပ်လုပ်ရတာ (Ex*****on) အလကားနီးပါး ဖြစ်သွားတဲ့အခါ၊ ဘာက တန်ဖိုးအကြီးဆုံး ဖြစ်လာမလဲ?

Silicon Valley လို နေရာမျိုးမှာတောင် Anthropic ရဲ့ ဒီလို လူရွေးချယ်ပုံက တော်တော်လေးကို ထူးဆန်းနေပါတယ်။
ဒီနှစ်ထဲမှာပဲ Google က သူတို့ရဲ့ အင်တာဗျူးပုံစံကို ပြောင်းလဲလိုက်ပါတယ်။ အဲဒါကတော့ အင်တာဗျူး ဖြေဆိုသူတွေကို Gemini (AI) အသုံးပြုခွင့် ပေးလိုက်တာပါပဲ။ အင်တာဗျူးသူက သင်ဟာ AI ကို ဘယ်လောက် ကျွမ်းကျွမ်းကျင်ကျင် သုံးတတ်လဲ (AI Fluency) ဆိုတာကို အကဲဖြတ်ပါတယ်။ Google ရဲ့ လော့ဂျစ်က ရိုးရှင်းပါတယ်။ "တကယ့် လုပ်ငန်းခွင်မှာ AI နဲ့ တွဲလုပ်နေရတာပဲ၊ အင်တာဗျူးမှာလည်း ဒီလိုပဲ ဖြစ်သင့်တာပေါ့" တဲ့။ (Google ရဲ့ Code အသစ် ၇၅% က AI ရေးပေးတာလို့ CEO Sundar Pichai က ဆိုပါတယ်)။
AI ခေတ်ကြီးကို ရင်ဆိုင်ရာမှာ ကမ္ဘာ့ထိပ်တန်း AI ကုမ္ပဏီကြီး နှစ်ခုရဲ့ အမြင်က လုံးဝ ဆန့်ကျင်ဘက် ဖြစ်နေပါတယ်။ Anthropic ကတော့ "အင်တာဗျူးဆိုတာ AI ကို ဖယ်ထုတ်ထားဖို့ အလိုအပ်ဆုံး အချိန်ပဲ" လို့ ယုံကြည်ထားပါတယ်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် CMU ဘွဲ့နှင်းသဘင်မှာ Nvidia CEO Jensen Huang ပြောသွားတဲ့ စကားတစ်ခွန်း ရှိပါတယ်။
"AI က သင့်ကို အလုပ်ဖြုတ်မှာ မဟုတ်ဘူး၊ AI ကို သင့်ထက် ပိုကျွမ်းကျင်အောင် သုံးတတ်တဲ့သူကသာ သင့်ကို အလုပ်ဖြုတ်သွားမှာပါ"
ဒီစကားက AI ကို ကြောက်နေကြတဲ့ လူတွေရဲ့ စိတ်ကို အတိအကျ ထိမှန်သွားသလို၊ "AI ကို သင်ယူပါ" ဆိုတဲ့ ထွက်ပေါက်တစ်ခုကိုလည်း ပြသလိုက်တာမို့ အရမ်းကို နာမည်ကြီးသွားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒီစကားရဲ့ အားနည်းချက်က လူတစ်ယောက်ရဲ့ တန်ဖိုးကို "ကိရိယာ (Tool) တစ်ခုကို သုံးတတ်ခြင်း/မသုံးတတ်ခြင်း" အပေါ်မှာပဲ သွားပြီး ချိတ်ဆွဲထားတာပါ။ ကိရိယာတွေ ပြောင်းလဲသွားရင် သင်ပါ လိုက်ပြောင်းလဲရမယ်၊ မဟုတ်ရင် အသုံးမဝင်တော့ဘူး ဆိုတဲ့ သဘောမျိုး ဖြစ်နေပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ကျွန်တော်တို့ တကယ် မေးသင့်တဲ့ မေးခွန်းက ပြောင်းပြန်ပါ။
"အလုပ်တစ်ခုကို ပြီးမြောက်အောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ (Ex*****on) က အလကားနီးပါး ဖြစ်သွားတဲ့အခါ၊ ဘာက တန်ဖိုးအကြီးဆုံး ဖြစ်လာမလဲ?"

၃။ Anthropic က ဘယ်လိုလူမျိုးကို ရှာနေတာလဲ?

Anthropic ရဲ့ အင်တာဗျူးက အဲဒီ မေးခွန်းအတွက် အဖြေပါပဲ။
ဒီနေ့ခေတ်မှာ "အမြင် (Opinion)" တစ်ခုကို ဖန်တီးဖို့ဆိုတာ အလကားနီးပါး ဖြစ်နေပါပြီ။ AI ဟာ ခေါင်းစဉ်တစ်ခုတည်းကိုပဲ ထောက်ခံတဲ့ စာတမ်းတစ်ခုကိုရော၊ ကန့်ကွက်တဲ့ စာတမ်းတစ်ခုကိုပါ ခိုင်လုံတဲ့ အထောက်အထားတွေနဲ့ ချက်ချင်း ရေးပေးနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် အဲဒီလို ဖန်တီးရ လွယ်ကူသွားတဲ့အတွက်ကြောင့်ပဲ၊ ရပ်တည်ချက်တစ်ခုကို "အတုအယောင် ကိုင်စွဲထားခြင်း" နဲ့ တကယ် "ပိုင်ဆိုင်ထားခြင်း" ကြားက ကွာဟချက်က အရမ်းကို ကြီးမားလာပါတယ်။ အတုအယောင် ကိုင်စွဲထားတယ် ဆိုတာက ရွေးချယ်မှု တစ်ခုသက်သက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ တကယ် ပိုင်ဆိုင်ထားတယ် ဆိုတာကတော့ သင့်ရဲ့ မူလ ပင်ကိုယ်စရိုက်၊ သင်ကိုယ်တိုင်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
Anthropic က အင်တာဗျူးမှာ AI ကို ပိတ်ခိုင်းတာ၊ စိတ်ရောဂါကု ဆရာဝန်လို အသေးစိတ် လိုက်မေးနေတာတွေ အကုန်လုံးဟာ အချက်တစ်ချက်တည်းကိုပဲ အတည်ပြုချင်လို့ပါ။ "သင့်ခေါင်းထဲက ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ၊ ယုံကြည်ချက်တွေဟာ သင်ကိုယ်တိုင် တွေးတောထားတဲ့ အရာတွေလား။ ဒါမှမဟုတ် သင့်ရဲ့ စဉ်းစားတွေးခေါ်နိုင်စွမ်းကို AI ဆီ (သို့မဟုတ် သူများဆီ) ကန်ထရိုက် (Outsource) ပေးထားတာလား" ဆိုတာပါပဲ။

"AI ကို ပိုသုံးတတ်တဲ့သူက သင့်ကို အစားထိုးသွားလိမ့်မယ်" ဆိုတာ အလုပ်လုပ်တဲ့ (Ex*****on) အဆင့်မှာတော့ မှန်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဒါကိုသာ အဖြေတစ်ခုလုံးလို့ ထင်နေရင်၊ လူတွေဟာ AI လုပ်နိုင်တာတွေကို နောက်ကနေ အမြဲ လိုက်ပြေးနေရပြီး၊ AI မလုပ်နိုင်သေးတဲ့ အပိုင်းလေးတွေကို လိုက်ရှာလုပ်ရင်း နောက်ဆုံး AI က အကုန်လုပ်နိုင်သွားတဲ့ တစ်နေ့မှာ ထွက်ပေါက်ပိတ်သွားပါလိမ့်မယ်။
Anthropic ရဲ့ လူရွေးချယ်ပုံကတော့ နောက်ထပ် လမ်းကြောင်းတစ်ခုကို ညွှန်ပြနေပါတယ်။ AI ခေတ်ကြီးမှာ တကယ် ရှားပါးသွားမှာက AI ကို အကျွမ်းတဝင် ခိုင်းတတ်တဲ့သူ (Prompt Engineer တွေ) မဟုတ်ပါဘူး။ AI ကြီးကို ပိတ်ချလိုက်တဲ့ အချိန်မှာတောင်၊ ကိုယ်ပိုင် တွေးခေါ်နိုင်စွမ်း၊ ခိုင်မာတဲ့ ယုံကြည်ချက်နဲ့ လူသားစစ်စစ်ရဲ့ ဦးနှောက် ကျန်နေသေးတဲ့သူ သာလျှင် အဖိုးတန်ဆုံး ဖြစ်လာမှာပါ။
�

#တပည့်တော်မ ဒီနေ့ ညနေ ငါးနာရီတိတိမှာ ဆုံးမှာဖြစ်လို့
ဆရာတော်ရဲ့တရားစခန်း အလုပ်မပျက်အောင် အိမ်ကိုပြန်ခွင့်ပြုပါ ဘုရား" တဲ့။
ဆရာတော်က အေးအေးသက်သာပဲ ခွင့်ပြုလိုက်ပါတယ်။

အာနာပန သမာဓိကနေ ဝိပသနာကို တက်ကြတဲ့ ယောဂီတချိူ့ဟာ ခုလိုပဲ မိမိသေမယ့်ရက်ကို ကြိုသိနေတတ်ပါတယ်။ အာနာပန သမာဓိစွမ်းအားကြောင့် သိရတာပါ။ ယောဂီ တိုင်းတော့ မသိနိုင်ပါဘူး။

သေတယ် ဆိုတာ တရားမသိတဲ့သူတွေအတွက် အထူးအဆန်း ဖြစ်နေပေမယ့် တရားသိတဲ့သူတွေအတွက် ကတော့ အထူးအဆန်း မဟုတ်တော့ပါဘူး။ ပရမတ် ရုပ်နမ် တွေရဲ့ ခဏသေနေမှု #ခဏိကမရဏ ကို အမြဲ ကြည့်နေတဲ့ ယောဂီ အတွက် အများကညသမုတ်ထားတဲ့ တခါတရံသေမှု #သမုတိမရဏ ဟာ အထူးအဆန်း မဟုတ်ဘူးဆိုတာ သဘာဝကျပါတယ်။

ဒါယိကာမကြီးဟာ သမီးအငယ်ဆုံး အိမ်မှာ သေဖို့နေရာ ရွေးလိုက်တယ်။ အထုပ်အပိုးတွေနဲ့ ပြန်လာတဲ့ အမေကိုတွေ့ရတော့ သမီးငယ်က တရားစခန်း မပီးသေးပဲ ဘာကြောင့် ထွက်လာခဲ့တာလဲလို့ မေးတော့
"အမေ ဒီနေ့ညနေ ငါးနာရီဆုံးမှာ သမီး အမေ့ကို နောက်ဆုံးပြုစုခွင့်ရအောင် သမီးအိမ်ကိုရွေးလိုက်တာ" တဲ့။

အသက်ဖှုတ်လှိုက်ဖုတိလှိုက် ဖြစ်နေတဲ့သူမျိူ း ပြောရမယ့်စကားကို ကောင်းကောင်းမွန်မွန် မာမာကျန်းကျန်း မိခင်က ပြောနေတာဆိုတော့ သမီးကမယုံဘူး။ ဒါကြောင့် သူ့အကိုတွေ အစ်မတွေကိုလဲ သွားပီး အကြောင်းမကြားထားဘူး။

မိခင်ရဲ့စကားကို မယုံပေမယ့် အမေစိတ်ချမ်းသာရင်ပီးရော ဆိုပီး လိုအပ်တာတွေ အကုန်ပြုစုပေးတယ်။ ရေမိုးချိူ းခေါင်းလျှော်ပီးတာနဲ့ ညနေ လေးနာရီလောက်မှာ ညစာစားတယ်။ စားသောက်ပြီးတာနဲ့ ကုတင်ပေါ်ထိုင်ပြီး ဝိပသနာ တရားနာကြားအားထုတ်သင့်တဲ့အကြောင့် သမီးကို ရှငိးပြတယိ။

မှတ်သားစရာအကောင်းဆုံးစကား တခွန်းကတော့
"သမီး ရေ တချိူ့က နောင်ပွင့်မယ့် အရိမေတ္တေယျ ဘုရားကို ဆီမိးငါးတိုင် ကြာငါးခိုင်နဲ့ လက်ဦးဖူးတွေ့ရပါလို၏ လို့ဆုတောင်းတယ်။ ဒါပေမယ့် ခုဘဝမှာတော့ ဝိပသနာတရား နာကြာရကောင်းမှန်း ရှုပွားရကောင်းမှန်း မသိကြဘူး။

တကယ်တော့ သမီးရယ် တရားမြင်မှ ဘုရားမြင်တာပါ။ဂေါတမမြတ်စွာ ဘုရားဖြစ်တော်မူစက ပဉ္စဝဂီငါးဦး ကို တရားဦးဟောရအေယင် မိဂဒါဝုန်ကို တပါးတည်း ကြွလာတယ်။ လမ်းမှာ ဥပက အမည်ရှိတဲ့ ပုဂ္ဂိုလ် တဦးနဲ့တွေ့တယ်။ ကိလေသာကင်းစင်သူတွေရဲ့ တင့်တယ် သပ္ပါယ်မှုဟာ ဘေးလူတွေအနေနဲ့ ကြည်ညို လို့မဝနိုင်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ဘုရားကို မြင်မြင်ချငိး ကြည်ညို လေးစားသွားတယ်။

ဒါကြောင့် နာမည်ဘယ်လိုခေါ်တယ် ဘယ်ဆရာဆံနည်းခံပီးတရားကျင့်တယ် ဆိုတာကို မေးတော့ ဘုရားရှင်က မာရ်ငါးပါးကို အောင်မြင် တော်မူပြီးဖြစ်လို့ ငါ့အမည် ဇိနလို့ခေါ်တယ်။ ငါ့မှာဆရာမရှိ ကိုယ်တော်တိုင် သဗ္ဗုညုတ ဉာဏ်တော်ကို ထိုးထွင်းသိမြင်တယ် လို့မိန့်တော်မူတယ်။ ဒီအခါ ဥပက က ခေါင်းလေးတငြိမ့်ငြိမ့်နဲ့ ဇိန ဆိုဆာ ဟုတ်လောက်ပါတယ် လို့ မှတ်ချက်ချရင်း ဘုရားရှင်အနားက ခွာသွားတယ်။ #ဘာတရားမှနာမသွားဘူး။

ဥပကဟာ အရင် ကသပ ဘုရှားရှင်သာသနာ နောက်ပိုင်းကာလတုန်းက
ဝိပသနာတရားကို နာကြားရှုပွားခြင်းမရှိပဲ
ဂေါတမမြတ်စွာဘုရား ကို
သူတပါးထက်အရငိ ဖူးတွေ့ရပါလို၏ လို့
ဆုတောင်းဖူးခဲ့လိမ့်မယ်။

ဒါပေမယ့် တရားကိုမြင်အောင်မကြိုးစားထားတော့
ခုဘဝမှာ ဘုရား ကို မြင်တွေ့ရသော်လည်း
တရားရဖိူ့နေနေသာသာ
ဘုရားမှန်းတောင် မသိခဲ့ပါဘူး။

ဒါကြောင့် သမီးလည်း ဘုရားကို
တကယ်မြင်ချငိရင်
ဝိပသနာတရားကို တကယ်မြင်အောင်
နာကြာအားထုတ်ပါ"....တဲ့။

ဒီစကားလေးကိုပြောပြီး ညနေငါးနာရီတိတိလောက်မှာပဲ ခေါင်းအုံးပေါ်အသာအယာ လှဲချပြီး ပြုံးပြုံးလေး
ရုပ်နာမ်ချူ ပ်သွားခဲ့ပါတယ်။

မဂ်ဖိုလ်ရမည့်သမာဓိအဆင့်အဆငိ့
(မယ်တော်ကြီးထံ ဝိပသနာပေးစာ)
မေတ္တာရှင် -ရွှေပြည်သာ စာအုပ်မှ ကောက်နှုတ်ချက်။
#မြတ်ဗုဒ္ဓရဲ့တရားတော်များ