Omega Consultancy

ဥရောပရဲ့ နည်းပညာနိုးကြားမှု
(Techno-Awakening)
******
အခုလက်ရှိ ဥရောပက မူဝါဒချမှတ်သူတွေကြားမှာ "ငါတို့ နည်းပညာမှာ နောက်ကျနေရင် မဖြစ်တော့ဘူး" ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်စိတ်က အရင်ကထက် ပိုပြင်းထန်လာပါတယ်။ ဒါကို ဖြစ်စေတဲ့ အဓိက "တွန်းအား" ကတော့ ဒေါ်နယ်ထရမ့် (Donald Trump) လို့ ဆိုရမှာပါ။
၁။ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ တွန်းအား (The Trump Effect)
ထရမ့်ရဲ့ "America First" မူဝါဒနဲ့ ဥရောပအပေါ် ထားတဲ့ သဘောထားတွေကြောင့် ဥရောပခေါင်းဆောင်တွေဟာ အမေရိကန်ကိုပဲ အစစအရာရာ အားကိုးနေလို့ မရတော့ဘူးဆိုတာ သဘောပေါက်လာကြပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ကာကွယ်ရေးနဲ့ နည်းပညာပိုင်းမှာ အမေရိကန်ရဲ့ နည်းပညာလုပ်ငန်းကြီးတွေ (Big Tech) ကိုပဲ မှီခိုနေရတာဟာ ရေရှည်မှာ "နိုင်ငံရေးအရ ဓားစာခံ" ဖြစ်သွားနိုင်တယ်လို့ မြင်လာကြတာပါ။
၂။ စီးပွားရေးပြဿနာတင် မဟုတ်တော့တဲ့ နည်းပညာ
အရင်က ဥရောပမှာ နည်းပညာကုမ္ပဏီကြီးတွေ မရှိတာကို "စီးပွားရေးအရ အခွင့်အလမ်း ဆုံးရှုံးတာ" လို့ပဲ သတ်မှတ်ခဲ့ကြပေမဲ့ အခုတော့ ဒါဟာ "Geopolitical Risk" (ပထဝီနိုင်ငံရေး အန္တရာယ်) ဖြစ်လာပါတယ်။
ဥပမာ- AI (ဉာဏ်ရည်တု)၊ Cloud Computing နဲ့ Semiconductor (ချစ်ပ်ပြား) နည်းပညာတွေမှာ နောက်ကျနေရင် ဥရောပရဲ့ စစ်ရေးစွမ်းရည်နဲ့ ဒေတာလုံခြုံရေးပါ ထိခိုက်လာနိုင်တာကို စိုးရိမ်နေကြပါတယ်။
၃။ ရုန်းကန်နေရတဲ့ ဥရောပ (The Challenges)
ဒါကို သိပေမဲ့ ပြင်ဆင်ရတာက မလွယ်လှပါဘူး။ ဥရောပမှာက-
(က) စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေ အရမ်းများတာ (Over-regulation):
ဆန်းသစ်တီထွင်မှုထက် ထိန်းချုပ်ဖို့ကိုပဲ ဦးစားပေးနေသလို ဖြစ်နေပါတယ်။
(ခ) ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အားနည်းတာ:
အမေရိကန်နဲ့ တရုတ်တို့က နည်းပညာအတွက် ငွေပုံအော သုံးနေချိန်မှာ ဥရောပက အဲ့လောက်အထိ မလိုက်နိုင်သေးပါဘူး။
(ဂ) ကွဲပြားနေတဲ့ ဈေးကွက်:
ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) ဆိုပေမဲ့ နိုင်ငံအလိုက် ဥပဒေတွေ ကွဲပြားနေတာက နည်းပညာကုမ္ပဏီအသစ်လေးတွေ (Startups) ကြီးထွားဖို့ အဟန့်အတား ဖြစ်နေပါတယ်။
ဒါကြောင့် - ဥရောပဟာ အခုမှ အိပ်ရာက နိုးလာသလိုပါပဲ။ နည်းပညာမှာ ကိုယ်ပိုင်အားမရှိရင် ကမ္ဘာ့ဇာတ်ခုံပေါ်မှာ အသံပျောက်သွားနိုင်တယ်ဆိုတာကို လက်ခံလိုက်ကြပါပြီ။ ဒါကြောင့် ဒေါ်နယ်ထရမ့် ပြန်တက်လာနိုင်ခြေရှိတဲ့ အခြေအနေဟာ ဥရောပအတွက်တော့ "နည်းပညာမှာ ကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ကိုယ်ရပ်ဖို့" တွန်းအားပေးလိုက်တဲ့ နှိုးစက် (Wake-up Call) တစ်ခု ဖြစ်သွားခဲ့ပါတယ်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့မှစတင်၍ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ ပူးတွဲစစ်ဆင်ရေး (Operation Epic Fury / Operation Genesis) ကြောင့် အီရန်ခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီ (Ali Khamenei) သေဆုံးသွားခဲ့ပြီးနောက် အီရန်နိုင်ငံက အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသရှိ နိုင်ငံအများအပြားကို ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းများဖြင့် လက်တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါကိုကြည့်ခြင်းအားဖြင့် Global Firepower (GFP) ရဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ထုတ်ပြန်ချက်အရ ကမ္ဘာ့အဆင့်(၁၄)နေရာက အီရန်သည်လည်း ဒုံးကျည်နှင့် ဒရုန်းနည်းပညာတွင် ခေသူမဟုတ်၍ သတ်မှတ်နိုင်ပါတယ်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ နှင့် မတ်လ ၁ ရက်နေ့များတွင် အီရန်၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကို ခံခဲ့ရသည့် နိုင်ငံများနှင့် ပစ်မှတ်များမှာ-
၁။ အစ္စရေး (Israel)
အီရန်သည် အစ္စရေးနိုင်ငံအတွင်းရှိ မြို့ကြီးများနှင့် စစ်ရေးပစ်မှတ်များကို အပြင်းအထန် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
Beit Shemesh: ဒုံးကျည်တိုက်ရိုက်ထိမှန်မှုကြောင့် အရပ်သား ၉ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
Tel Aviv: ဒုံးကျည်ထိမှန်မှုကြောင့် အရပ်သားတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။
၂။ အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE)
အီရန်သည် UAE နိုင်ငံရှိ အရပ်သားနှင့် စစ်ရေးအခြေစိုက်စခန်းများကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။
Dubai: နာမည်ကျော် Burj Al Arab ဟိုတယ်နှင့် Jumeirah ဟိုတယ်ဧရိယာများအနီးသို့ ဒရုန်းများဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
Sharjah: လူနေအဆောက်အအုံနှင့် ဈေးဝယ်စင်တာတစ်ခု တိုက်ခိုက်ခံရပြီး လူ ၃ ဦး သေဆုံးကာ ၅၈ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။
၃။ ဘာရိန်း (Bahrain)
Manama: ဘာရိန်းရှိ အမေရိကန် ပဉ္စမရေတပ်စုဌာနချုပ် (U.S. Fifth Fleet base) ကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သလို မြို့တော်အတွင်းရှိ Crowne Plaza ဟိုတယ်နှင့် လူနေအဆောက်အအုံများလည်း ထိမှန်ခဲ့သည်။
၄။ ကာတာ (Qatar)
Al Udeid လေတပ်စခန်း: အမေရိကန်လေတပ်စခန်းနှင့် ရေဒါစနစ်များကို တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
Doha: ကာတာနိုင်ငံတကာလေဆိပ်ကိုလည်း ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။
၅။ ကူဝိတ် (Kuwait)
Ali Al-Salem လေတပ်စခန်း: အမေရိကန်စစ်စခန်းတစ်ခုဖြစ်သော ဤစခန်းကို ဒုံးကျည်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သဖြင့် ပျက်စီးမှုများရှိခဲ့သည်။
ကူဝိတ်နိုင်ငံတကာလေဆိပ်: လေဆိပ်ဧရိယာအတွင်းသို့လည်း တိုက်ခိုက်မှုများ ရှိခဲ့သည်။
၆။ ဆော်ဒီအာရေဗျ (Saudi Arabia)
Riyadh: မြို့တော် ရီယာ့ဒ်ရှိ King Fahd လေတပ်စခန်းနှင့် စစ်ဌာနချုပ်များကို ဒုံးကျည်များဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။
၇။ ဂျော်ဒန် (Jordan)
Azraq: Muwaffaq al-Salti လေတပ်စခန်းကို အကြိမ်ကြိမ် ပစ်ခတ်ခဲ့သော်လည်း ဂျော်ဒန်လေကာကွယ်ရေးစနစ်က အများစုကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် အီရ်ဘစ် (Irbid) မြို့ရှိ လမ်းမပေါ်သို့ ဒုံးကျည်အပိုင်းအစများ ကျရောက်ခဲ့သည်။
၈။ အီရတ် (Iraq)
အီရတ်နိုင်ငံအတွင်းရှိ Erbil နှင့် Babil ပြည်နယ်များရှိ အမေရိကန်စစ်စခန်းများကို ဒုံးကျည်ဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့သည်။
၉။ အိုမန် (Oman)
Duqm Port: အိုမန်ဆိပ်ကမ်းရှိ သင်္ဘောတစ်စီးနှင့် ဆိပ်ကမ်းဧရိယာကို ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်ခဲ့သဖြင့် လူအချို့ ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည်။