Luna Logic Lab - LLL

Topic အလိုက် link စုပေးထားတဲ့ post လေးပါ။ ဒီ post လေးမှာပဲ နောက်လဲဆက် update ပေးသွားပါမယ်။ ✅

1️⃣ Quality Assurance (QA)

📌 QA တွေဘာလုပ်ရလဲ နှင့် Software Testing Life Cycle (STLC)
🔗 https://www.facebook.com/share/p/17kCJ4ESyH/?mibextid=wwXIfr

📌 QA နဲ့ Dev ပွတ်တိုက်မှုမဖြစ်ပွါးအောင် ဘာတွေလုပ်ရမလဲ။
🔗 https://www.facebook.com/share/p/1BmrUuJfj3/?mibextid=wwXIfr

2️⃣ Business Analyst (BA)

📌 BA တွေဘာလုပ်ရလဲ နှင့် BA အမျိုးအစားများအကြောင်း။
🔗 https://www.facebook.com/share/p/1CgzXidSMx/?mibextid=wwXIfr

📌 ITBA တစ်ယောက်၏ တစ်နေ့တာ
🔗 https://www.facebook.com/share/v/18CovA2aZP/?mibextid=wwXIfr

📌 ITBA နဲ့ Dev ကြားက Relationship & Communication
🔗 https://www.facebook.com/share/p/1GvRvxVe6d/?mibextid=wwXIfr

3️⃣ Product Owner (PO)

📌 QA မှ PO သို့ (Quality Mindset)
🔗 https://www.facebook.com/share/p/1HfcH5ud9G/?mibextid=wwXIfr

📌 QA Mindset (shift to) PO Mindset
🔗 https://www.facebook.com/share/p/183vXRmo1f/?mibextid=wwXIfr

📌 What is a Product Owner (PO)?
🔗 https://www.facebook.com/share/p/1AS3nt7cDv/?mibextid=wwXIfr

4️⃣ Agile

📌 Agile မိတ်ဆက်
🔗 https://www.facebook.com/share/p/1824DsjuEm/?mibextid=wwXIfr

📌 Agile 4 Values & 12 Principles
🔗 https://www.facebook.com/share/p/188M4TFs9q/?mibextid=wwXIfr

5️⃣ Scrum

📌 Scrum ရဲ့ 3-5-3 ပုံသေနည်း
🔗 https://www.facebook.com/share/p/1ASN26oakG/?mibextid=wwXIfr

📌 ရှောင်ကြဉ်ရမည့် Scrum Anti-Patterns များ
🔗 https://www.facebook.com/share/p/1XLaoiQ1rb/?mibextid=wwXIfr

6️⃣ Logic Flow

📌 QA, BA, PO role တွေ coding ဘယ်လောက်ထိသိဖို့လိုလဲ နှင့် Logic Flow မိတ်ဆက်
🔗 https://www.facebook.com/share/p/1DtpW5zUzC/?mibextid=wwXIfr

📌 Logic Flow with real examples and useful tools
🔗 https://www.facebook.com/share/p/1JxcnCMKsy/?mibextid=wwXIfr

Logic Flow: Code ထက် ပိုအရေးကြီးတဲ့ "စဉ်းစားပုံ စဉ်းစားနည်း" အကြောင်း 💭🧐

အရင် Post မှာ IT Role တွေအကြောင်း ပြောတုန်းက Code မရေးတတ်လည်း Logic Flow ကောင်းဖို့ လိုတယ်လို့ ATM နဲ့ဥပမာပေးပြီး ပြောခဲ့တယ်နော်။ ဒီနေ့မှာတော့ အဲ့ဒီ Logic Flow ဆိုတာကြီးက ဘာလဲဆိုတာအသေးစိတ် ရှင်းပြပေးချင်ပါတယ်။

တကယ်တော့ Logic Flow ဆိုတာ "အစီအစဉ်တကျ စဉ်းစားတဲ့ လမ်းကြောင်း" ပါပဲ။

🧩 Logic Flow ရဲ့ အဓိက (၃) ခု

Logic Flow တစ်ခု တည်ဆောက်တော့မယ်ဆိုရင် ဒီ Process အတိုင်း စဉ်းစားရပါတယ်။
1. Input (ဝင်ပေါက်): ဘယ်လို အချက်အလက်တွေ ဝင်လာမလဲ? (ဥပမာ- User က Login Button နှိပ်လိုက်တာ)
2. Process/Decision (စဉ်းစားခြင်း): အလယ်မှာ ဘာတွေ စစ်ဆေးမလဲ? (အကောင့် ရှိလား? Password မှန်လား? ဖုန်းထဲကို OTP ပို့ရမလား?)
3. Output (ထွက်ပေါက်): နောက်ဆုံး ရလဒ်က ဘာဖြစ်မလဲ? (Home Screen ထဲ ရောက်သွားတာ ဒါမှမဟုတ် Error Message ပြတာ)

💡 E-commerce Checkout လုပ်တဲ့ Case Study လေးနဲ့ ကြည့်ရအောင်။

ဥပမာ- App တစ်ခုမှာ ပစ္စည်းဝယ်တဲ့ "Checkout Process" ကို Logic Flow ချကြည့်မယ်ဆိုရင်-
• Step 1: User က "Buy Now" နှိပ်မယ်။
• Step 2 (Condition): User က Login ဝင်ထားပြီးသားလား?
• No -> Login Screen ကို သွားခိုင်းမယ်။
• Yes -> ပစ္စည်းလက်ကျန် (Stock) ရှိသေးလား စစ်မယ်။
• Step 3 (Condition): Stock ရှိလား?
• No -> "Sold Out" လို့ ပြမယ်။
• Yes -> Delivery Address တောင်းမယ်။
• Step 4 (Action): ငွေပေးချေမှု အောင်မြင်လား? စစ်မယ်။ အောင်မြင်ရင် Order တင်ပေးမယ်။

ဒီလို "If this, then that" (ဒါဖြစ်ရင် ဟိုဟာလုပ်မယ်) ဆိုတဲ့ လမ်းကြောင်းကို ကြိုတင် မြင်ယောင်နေဖို့ လိုပါတယ်။ ဒါကို Code ရေးတတ်စရာမလိုဘဲ စဉ်းစားလို့ ရပါတယ်။

🛠 Role အလိုက် Logic Flow က ဘယ်လို အရေးပါတာလဲ?

• BA (Business Analyst) အတွက်: Client ဆီက Requirement တွေ ယူတဲ့အခါ "Logic Gap" တွေကို လိုက်ရှာရပါတယ်။ (ဥပမာ- User က ပစ္စည်းဝယ်နေတုန်း ဖုန်းလိုင်းပြတ်သွားရင် System က ဘာလုပ်မှာလဲ?) ဆိုတဲ့ လမ်းပျောက်နေတဲ့ Logic လေးတွေကို ဖြည့်ပေးရတာပါ။

• QA (Quality Assurance) အတွက်: "Happy Path" (အဆင်ပြေပြေ သွားတဲ့လမ်း) တင်မကဘဲ "Edge Cases" (လွဲနိုင်ချေရှိတဲ့ လမ်းကြောင်းတွေ) ကို Logic Flow သုံးပြီး ကြိုတင် Test Case ထုတ်ရပါတယ်။

• PO (Product Owner) အတွက်: Logic Flow ကို ကြည့်ပြီး "ဒီ Step ကို ဖြုတ်လိုက်ရင် User တွေအတွက် ပိုမြန်သွားမလား?" ဆိုတဲ့ Experience ပိုင်းဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချရပါတယ်။

Logic Flow ကောင်းအောင် ဘယ်လိုလေ့ကျင့်မလဲ?

1. Flowchart ဆွဲပါ: စာနဲ့ ရေးတာထက် Diagram ဆွဲတာက Logic ကို ပိုမြင်သာစေပါတယ်။ (Lucidchart ဒါမှမဟုတ် Draw.io လို Tool တွေ သုံးကြည့်ပါ)။
2. Break it Down: ပြဿနာ အကြီးကြီးကို အသေးဆုံး အစိတ်အပိုင်းလေးတွေ ဖြစ်အောင် ခွဲလိုက်ပါ။
3. Think like a Machine: စက်တစ်လုံးမှာ ခံစားချက်မရှိဘူး။ သူက တစ်ဆင့်ချင်းပဲ သွားတတ်တာ။ "စက်ဆိုရင် ဒါကို နားလည်ပါ့မလား" လို့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပြန်မေးကြည့်ပါ။

ကျွန်မတို့ Code ကို ကိုယ်တိုင်မရေးရင်တောင် Algorithm တစ်ခုရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံကို စာရွက်ပေါ်မှာ မြှားလေးတွေနဲ့ ဆွဲကြည့်တာမျိုး (Flowchart ဆွဲတာမျိုး) လုပ်ပေးလို့ ရပါတယ်။ "ဒီလိုဖြစ်ရင် ဘာဆက်ဖြစ်မလဲ" ဆိုတဲ့ မေးခွန်းကို အမြဲမေးကြည့်ပါ။

အနှစ်ချုပ်ပြောရရင် Code ဆိုတာက စကားပြောတဲ့ ဘာသာစကား ဆိုရင်၊ Logic Flow ကတော့ ပြောမယ့်အကြောင်းအရာ ပါ။ ကိုယ်ပြောချင်တဲ့ အကြောင်းအရာက ခိုင်လုံပြီး စနစ်ကျနေရင် ဘာစကားနဲ့ပြောပြော လူတွေ နားလည်ကြမှာပါပဲ။

ဒီတော့ Code တွေကြားထဲမှာ ခေါင်းမစားခင်၊ ကိုယ့်ရဲ့ Logical Thinking ကို အရင် ထက်မြက်အောင် လုပ်ထားဖို့ အကြံပေးချင်ပါတယ်။

ယောရောဘွန်းတို့အနေနဲ့ Logic Flow နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာတွေ သိချင်သေးလဲ? ကိုယ့်အလုပ်မှာရော Logic လွဲခဲ့တာမျိုး ရှိလား? Comment မှာဆွေးနွေးပေးခဲ့ကြဦးနော်။

ကျွန်မကတော့ Ei Pyae Pyae Phoo (Luna) ပါ။
အကျိုးတစ်စုံတရာ ရှိသွားမယ်လို့မျှော်လင့်ပါတယ်။
ကျေးဇူးပါရှင့်။ 🤗

🐞Bug မရှိရုံနဲ့ Product တစ်ခုက အောင်မြင်ပြီလား? QA Mindset မှ PO Mindset သို့။✨

Product Development တစ်ခုမှာ QA (Quality Assurance) နဲ့ PO (Product Owner) ရဲ့ Role တွေဟာ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု အပြန်အလှန် အထောက်အကူပြုနေတာ မှန်ပေမဲ့၊ သူတို့ရဲ့ Objective (ရည်မှန်းချက်) ကွာခြားချက်က Product တစ်ခုရဲ့ အောင်မြင်မှု ဒါမှမဟုတ် ရှုံးနိမ့်မှုကို ဆုံးဖြတ်သွားလေ့ရှိပါတယ်။

ကျွန်မ QA ဘဝကနေ PO တစ်ယောက်အဖြစ် ပြောင်းလဲလာတဲ့ ခရီးစဉ်မှာ သင်ယူခဲ့ရတဲ့ Mindset Gap အကြောင်းကို အဓိက အချက် (၄) ချက်နဲ့ ဝေမျှပေးချင်ပါတယ် -

၁။ Doing Things Right vs. Doing the Right Things
QA တစ်ယောက်ရဲ့ အဓိကတာဝန်က "မှန်ကန်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ (Verification)" ဖြစ်ပါတယ်။ Requirement အတိုင်း Error ကင်းကင်းနဲ့ အလုပ်လုပ်ဖို့ စစ်ဆေးရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ PO တစ်ယောက်အမြင်မှာတော့ "ဒီ Feature က တကယ်ရော လိုအပ်ရဲ့လား? (Validation)" ဆိုတာကို အရင်စဉ်းစားရပါတယ်။ Requirement အတိုင်း ၁၀၀% မှန်နေပေမဲ့ User မသုံးတဲ့ Feature တစ်ခုကို တည်ဆောက်နေမိတာဟာ လုပ်ငန်းတစ်ခုအတွက်တော့ အကြီးမားဆုံးသော Waste (အလေအလွင့်) ပါပဲ။

၂။ Consistency vs. Strategy
QA ရဲ့ Role က Product ရဲ့ တည်ငြိမ်မှု (Consistency) ကို ထိန်းကျောင်းပေးရတာပါ။ ဒါပေမဲ့ PO ကတော့ Product ရဲ့ Strategy ကို ဦးဆောင်ရပါတယ်။ ကျွန်မ လေ့လာခဲ့တဲ့ PMI-PBA (Professional in Business Analysis) အရ Business Value ဆိုတာ အမှားမရှိရုံနဲ့ ရလာတာ မဟုတ်ဘဲ၊ စနစ်တကျ တွက်ချက်ထားတဲ့ Risk တွေနဲ့ ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်ကို မှန်ကန်စွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်မှသာ ရရှိနိုင်တာဖြစ်ပါတယ်။

၃။ Severity vs. Business Impact
QA တစ်ယောက်အတွက် Bug တစ်ခုရဲ့ Severity က အရေးကြီးသလို၊ PO တစ်ယောက်အတွက်ကတော့ အဲ့ဒီ Bug ကြောင့်ဖြစ်လာမယ့် 'Business Impact' ကို ပိုကြည့်ရပါတယ်။ တစ်ခါတလေ Technical Error မဟုတ်ပေမဲ့ User Experience (UX) အရ ရှုပ်ထွေးနေတာမျိုးဟာ Product ရဲ့ Retention ကို ကျဆင်းစေနိုင်တဲ့အတွက် PO တစ်ယောက်အတွက်တော့ အကြီးမားဆုံး Bug တစ်ခုပါပဲ။

၄။ From Problem Finder to Solution Provider
Professional တစ်ယောက်အနေနဲ့ ကိုယ့်ရဲ့ Role ထဲမှာပဲ ပိတ်မိမနေဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ အပေါ်ယံ အမှားရှာတဲ့ အဆင့်ကနေ Business Value ကို နားလည်ပြီး အဖြေထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ (Solution-oriented) အဆင့်ကို တက်လှမ်းဖို့ Continuous Learning က မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပါတယ်။

နိဂုံးချုပ်အနေနဲ့ -
အရည်အချင်းရှိတဲ့ QA တစ်ယောက်ဟာ Product ရဲ့ Quality ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်သလို၊ မျှော်မှန်းချက်ရှိတဲ့ PO တစ်ယောက်ကတော့ Product ကို အောင်မြင်မှုဆီ လမ်းပြခေါ်ဆောင်သွားနိုင်ပါတယ်။

သင်ရော... အမှားလိုက်ရှာရတဲ့ အလုပ်ထဲမှာပဲ အချိန်ကုန်နေမလား? ဒါမှမဟုတ် Value အသစ်တွေကို ဖန်တီးပေးနိုင်တဲ့ Strategy အဆင့်ကို တက်လှမ်းဖို့ ပြင်ဆင်မလား?

ကျွန်မကတော့ Ei Pyae Pyae Phoo (Luna) ပါ။ မတူညီတဲ့ Role တွေကြားက Experience တွေကို Luna Logic Lab - LLL မှာ အမြဲ ဝေမျှပေးသွားပါမယ်။ 🤗

"Code မရေးတတ်ရင် IT နယ်ပယ်ထဲ ဝင်လို့မရဘူးလား? 🤔💻"

"IT လို့ပြောရင် Code ရေးမှ" ဆိုတဲ့ ခေတ်က ကုန်သွားပါပြီ။ Developer တင်မဟုတ်ဘဲ Project တစ်ခုလုံး အသက်ဝင်လာအောင် လုပ်ဆောင်ပေးရတဲ့ အဓိက Role တွေ အများကြီးရှိပါတယ်။

ဒီနေ့မှာတော့ QA, BA နဲ့ PO ဆိုတဲ့ Role တွေမှာ Code အကြောင်း ဘယ်လောက်အထိ သိထားဖို့ လိုမလဲဆိုတာ အသေးစိတ် ပြောပြပေးသွားပါမယ်။

1️⃣ QA (Quality Assurance) - "အမှားရှာတဲ့ စုံထောက်များ" 🔍

QA မှာ Manual နဲ့ Automation ဆိုပြီး (၂) မျိုး ရှိပါတယ်။

• Manual QA: Code ကို ကျွမ်းကျင်စွာ ရေးတတ်ဖို့ မလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ System တစ်ခုရဲ့ Structure ဖြစ်တဲ့ HTML/CSS နဲ့ API တွေရဲ့ အလုပ်လုပ်ပုံ (JSON/XML) ကိုတော့ နားလည်ထားရင် အလုပ်လုပ်ရတာ ပိုချောမွေ့ပါတယ်။

• Automation QA: ဒါကတော့ Developer တစ်ယောက်နီးပါး Programming (Java, Python စသဖြင့်) ကို သိဖို့ လိုပါတယ်။ Script တွေ ရေးပြီး စစ်ရတာမျိုးမလို့ပါ။

📌 QA တစ်ယောက်အတွက် Code ဆိုတာ "မျက်မှန်" လိုပါပဲ။ တပ်ထားရင် ပိုမြင်ရတယ်၊ ပိုစစ်လို့ ကောင်းပါတယ်။

2️⃣ ITBA (Business Analyst) - "စကားပြန် ပေါင်းကူးတံတားများ" 🌉

BA တွေက Client ဆီက Requirement ကိုယူပြီး Developer တွေ နားလည်အောင် ပြန်ရှင်းပြရသူတွေပါ။

• Code ကို ကိုယ်တိုင်ရေးဖို့ မလိုပေမဲ့ Logic Flow ကိုတော့ နှံ့နေအောင် သိရပါမယ်။ "If...Then...Else" logic တွေ၊ Loop တွေကို နားလည်မှသာ Requirement တွေက တိကျမှာဖြစ်ပါတယ်။

• အရေးကြီးဆုံးတစ်ခုကတော့ SQL ပါ။ Database ထဲက Data တွေကို ကိုယ်တိုင် ဆွဲထုတ်ကြည့်တတ်ရင် အလုပ်မှာ အရမ်းအဆင်ပြေပါတယ်။

📌 BA အတွက် Code ဆိုတာ "စကားပြန်" လိုပါပဲ။ တတ်ထားရင် Developer တွေနဲ့ စကားပြောရတာ အရမ်းချောမွေ့သွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

3️⃣ PO (Product Owner) - "လမ်းပြ ဦးဆောင်သူများ" 👑

PO ကတော့ Business Value ကိုပဲ အဓိက ကြည့်ရသူပါ။

• Code အကြောင်း အသေးစိတ် သိစရာ မလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ Technical Terms တွေဖြစ်တဲ့ Frontend, Backend, API, Deployment စတာတွေကိုတော့ နားလည်ထားရပါမယ်။

• ဒါမှသာ "ဒီ Feature ထည့်ဖို့ ဘယ်လောက်ကြာမလဲ?" လို့ မေးတဲ့အခါ Developer ရဲ့ ခန့်မှန်းချက်ကို နားလည်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက် မှန်ကန်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

📌 PO အတွက် Code ဆိုတာ "မြေပုံ" လိုပါပဲ။ ဘယ်နားမှာ ဘာရှိလဲ အကြမ်းဖျဉ်း သိထားရင် လမ်းမမှားတော့ပါဘူး။

💡 Code ထက် ပိုအရေးကြီးတဲ့ "Logic Flow" ဆိုတာ ဘာလဲ?

တကယ်တော့ Role တိုင်းအတွက် အခြေခံအကျဆုံး လိုအပ်တာက "Logical Thinking" ပါ။ စက်တစ်ခုက နောက်ကွယ်မှာ ဘယ်လိုအဆင့်ဆင့် အလုပ်လုပ်သလဲဆိုတာကို စဉ်းစားတတ်ဖို့ဖြစ်ပါတယ်။

ဥပမာ - ATM စက်ကနေ ပိုက်ဆံထုတ်တာကို ကြည့်ကြရအောင်။

1. Trigger: ကတ်ထည့်လိုက်မယ်။
2. Condition: ကတ်က အစစ်လား? (မှန်ရင် ရှေ့ဆက်၊ မှားရင် ကတ်ပြန်ထုတ်)
3. Condition: PIN နံပါတ် မှန်သလား? (၃ ကြိမ်မှားရင် ကတ်သိမ်းမယ်)
4. Action: လက်ကျန်ငွေ လောက်ရင် ပိုက်ဆံထုတ်ပေးမယ်။

ဒီလို အစီအစဉ်တကျ စဉ်းစားတတ်ရင် IT နယ်ပယ်ထဲဝင်ဖို့ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်း အဆင်သင့် ဖြစ်နေပါပြီ။ ကျန်တာက အဲဒီ Logic ကို Code ဆိုတဲ့ Tool သုံးပြီး အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ပဲ ရှိပါတယ်။

ယောရောဘွန်းတို့ရော... ဒီ role ၃ ခုထဲက ဘယ် Role နဲ့ ပိုကိုက်ညီမယ် ထင်လဲ? Logic flow နဲ့ ပတ်သက်ပြီးရော ကိုယ့်အမြင်ကို Comment မှာ ပြောသွားပါဦးနော်။

ကျွန်မကတော့ Ei Pyae Pyae Phoo (Luna) ပါ။
အကျိုးတစ်စုံတရာ ရှိသွားမယ်လို့ မျှော်လင့်ပါတယ်။ ကျေးဇူးပါရှင့်။ 🤗