Yangon Medical Network

Happy water or Poison
စိိတ်ပျော်ဆေးလား အဆိပ်လား

စိတ်ညစ်စရာ၊စိတ်ဓါတ်ကျစရာများသောယနေ့ခေတ်တွင်လူငယ်များအကြားရေပန်းစားလာသည်။
စိတ်ပျော်ဆေး (happy water) ဟူ၍ သင်္ကြန်ပွဲနှင့် ပါတီပွဲများတွင် တရားမဝင်ရောင်းချသုံးစွဲလာကြသည်။

🤔​Happy water ဆိုတာဘာလဲ။
🧑‍⚕️​အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများရှိကလပ်များ၊ဘားများ၊KTV များ၊ပျော်ပွဲရွင်ပွဲများတွင် လူငယ်များ​အကြား​ရေပန်းစား​လာသော​အရာ​ဝတ္ထု​တစ်ခုဖြစ်သည်။
ဆေးမှုန့်​သို့မဟုတ်​အရည်ပုံစံဖြင့်လာတတ်ပြီး ရေ၊ ဆိုဒါ၊ ကော်လဂျင်သောက်ဆေးများ၊ အရက်၊ဝိုင်၊ကော့တေးနဲ့ ဖျော်ရည်များစသည်ဖြင့်ရောနှောသောက်ကြလေ့ရှိသည်။

🤔​Happy water​မှာ​ဘာတွေပါလဲ။
🧑‍⚕️​တကယ်တော့​ happy water သာပြောနေကြပေမယ့် အဆိပ်​တမျှ​အန္တရာယ်​ရှိပါတယ်။ ကီတမင်း(Ketamine) ၊အက်စ်တစ်စီ(Ecstasy, M**A) ၊မက်ဖ် အမ်ဖီတမင်း(Methamphetamine) ၊ကဖင်း​( Caffeine) နဲ့​ ဒိုင်ယာစီပင် (Diazepam) အစရှိတာတွေပါဝင်ပါတယ်။
💢​ပါဝင်ပစ္စည်းတွေကို ဘယ်လောက်ပမာဏ၊ဘယ်အချိုးအဆနဲ့ရောထားမှန်းမသိတဲ့ အတွက်​ဆိုးကျိုးပေးပုံကလည်းတစ်မျိုးနဲ့ တစ်မျိုး၊ လူတစ်ယောက်​နဲ့​တစ်ယောက်​မတူညီနိုင်ပါ။
💢​ဖျော်စပ်သူနဲ့ ဆေးအမျိုးအစားပေါ်မူတည်၍ပမာဏ​များသွားခြင်း၊အဆိပ်သင့်ခြင်း​ပမာဏဖြစ်ခြင်း၊သေစေနိုင်ခြင်းအထိ အန္တရာယ်​ရှိပါသည်။

🤔 Happy water ကြောင့်ဘာတွေဖြစ်နိုင်သလဲ။
🧑‍⚕️​ပါဝင်သည့် ပစ္စည်း ၊အချိုးအစားပမာဏ၊ရောစပ်သည့်ပစ္စည်း၊ သောက်သုံးမိသည့်ပမာဏ၊ သောက်သုံးသူအသက်အရွယ်၊ ကျားမ​၊နဂိုရောဂါအခံ စသည်​တို့​အပေါ်​မှာ​မူတည်​ပြီး​ အမျိုးမျိုးဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
1)ကီတမင်း (Ketamine) ဆိုသည်မှာ​စစ်မြေပြင်မှာထိခိုက်ဒဏ်ရာရ၊ခြေပြတ်၊လက်ပြတ်ဖြစ်သူတွေကို နာကျင်မှုသက်သာစေရန်နှင့်၊မေ့ဆေးထုံဆေးအဖြစ်အသုံးပြုတဲ့ဆေးဖြစ်ပါသည်။ K​ ဟူ၍ အလွယ်ခေါ်ကြပါသည်။
ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးအနေနဲ့ စိတ်ကစင့်ကလျားဖြစ်ခြင်း၊ဂယောင်ချောက်ချားဖြစ်ခြင်း၊စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ ခေါင်းမူးခြင်း၊ခေါင်းနောက်ခြင်း၊မျက်စိအမြင်ဝါးခြင်း၊နှလုံးခုန်​နှုန်း​မြန်ခြင်း၊ သွေး​ပေါင်ချိန်​တက်ခြင်း၊မလှုပ်မရှားနိုင်ဖြစ်ခြင်း၊သတိလစ်ခြင်း၊တက်သွားခြင်း၊အသက်​ဆုံးရှုံး​ခြင်းအထိဖြစ်နိုင်ပါသည်။

2)အက်စ်တစ်စီ(Ecstasy, M**A) ကို​ E ဟူ၍ အလွယ်ခေါ်ကြပါသည်။ စိတ်ကြွ​ရူးသွပ်​ဆေးပြား​ဟူ၍ လူသိများပါသည်။
သုံး​စွဲသူများတွင် တခဏတာပျော်ရွှင်သလိုဖြစ်ခြင်းကြောင့်ဆေးစွဲ ခြင်း၊ စိတ်ကြွ​ခြင်း၊ဂနာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း၊ ထင်ရောင်ထင်မှားဖြစ်ခြင်း၊ဒေါသထွက်လွယ်ခြင်း၊ ရူးသွပ်သွားခြင်း၊ပျို့အန်ခြင်း၊ ကိုယ်အပူချိန်တက်ခြင်း၊ရုတ်တရက်​နှလုံးခုန်​ရပ်​သွားခြင်း​၊အသက်​သေဆုံး​ခြင်း​စသည်တို့ဖြစ်နိုင်ပါသည်။

3)မက်ဖ် အမ်ဖီတမင်း(Methamphetamine) ကို​ ရေခဲ​(Ice) ဟူ၍ခေါ်ဆို​ကြပါသည်။
အိပ်မပျော်ခြင်း၊ စိုးရိမ်လွန်ကဲခြင်း၊အကြမ်းဖက်ခြင်း၊နှလုံး​ခုန်နှုန်းမြန်ခြင်း၊သွေးပေါင်ချိန်တက်ခြင်း၊အသက်ရှုနှုန်းမြန်ခြင်း၊ကိုယ်အပူချိန်မြင့်တက်ခြင်း၊လေဖြတ်ခြင်း၊ဦးနှောက်သွေးကြောပေါက်ခြင်း၊သတိလစ်တက်သွားခြင်း၊ အသက်​သေဆုံး​ခြင်း​စတာတွေဖြစ်နိုင်ပါသည်။

4)ကဖင်း​( Caffeine)​
ကော်ဖီတွင်အဓိကပါဝင်သောအရာဖြစ်ပါသည်။ လူတစ်ယောက်​နေ့စဉ်​သုံးစွဲသင့်သောပမာဏ​( 400 mg) ထက်ပိုလာပါကစိုးရိမ်လွန်ကဲခြင်း၊အိပ်မပျော်ခြင်း၊ နှလုံးခုန်နှုန်းမြန်ခြင်း၊ သွေး​ပေါင်ချိန်​တက်ခြင်း၊အစာမကြေခြင်း၊ ခြေတုန်လက်တုန်ခြင်း​စတာတွေဖြစ်တတ်ပါသည်။ အခြားအရာများနှင့်ရောနှောသုံးစွဲခြင်းကြောင့် ပို၍ဆိုးကျိုးဖြစ်စေပါသည်။

5) ဒိုင်ယာစီပင် (Diazepam)အပါအဝင်​ Benzodiazepines အုပ်စုတွေကိုစိတ်ငြိမ်ဆေး၊အိပ်ဆေးအဖြစ်လူသိများပြီး ဆရာဝန်​ညွှန်ကြား​ချက် မပါပဲ မရောင်းရသောဆေးဝါးဖြစ်ပါသည်။
ဦးနှောက်အတွင်း တုံ့ပြန်မှု အချက်ပေးစနစ်များကိုနှေးကွေးစေခြင်း၊အသက်ရှု​နှုန်းနှေးကွေးစေခြင်း၊ကြွက်သား​များလေးလံစေခြင်း၊လျှာလေးအာလေးဖြစ်ခြင်း၊ အရက်ဖြင့်တွဲသောက်ခြင်းဖြင့် ရုတ်တရက်​အသက်ရှု ရပ်၍သေဆုံးခြင်းစသည်တို့ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
🚨 Happy water တွင်​ပေါင်းစပ်ပါဝင်နေသောပစ္စည်းများသည် အများပြည်သူ မသောက်သုံးသင့်သော တားမြစ်ပစ္စည်းများဖြစ်သည့်အပြင် ဆန့်ကျင်ဘက်များ ဥပမာ​ စိတ်ကြွစေသော အက်စ်တစ်စီ(Ecstasy, M**A)နှင့် မက်ဖ် အမ်ဖီတမင်း(Methamphetamine)တို့ကို​စိတ်ထိုင်းမှိုင်းစေလေးလံစေသောကီတမင်း (Ketamine)၊ဒိုင်ယာစီပင် (Diazepam)ကဲ့သို့​သော​အရာ​များ​နှင့် ပေါင်းစပ်ထားသည့်အတွက် ဦးနှောက်အတွင်း လုပ်ဆောင်ချက်များကို ကမောက်ကမဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
🚨​ထို့အပြင် နှလုံးခုန်နှုန်း၊အသက်ရှုနှုန်းတို့ကို ကမောက်ကမ​ ဖြစ်စေသော ကြောင့် ရုတ်တရက်​အသက်ရှုရပ်ခြင်း၊နှလုံးခုန်ရပ်ခြင်းတို့ဖြစ်စေနိုင်ပါသည်။
🚨​ထို့ကြောင့်​အလွန်​အန္တရာယ်​ရှိသော​အဆိပ်သာဖြစ်ပါသည်။

လူတိုင်း​ကျန်းမာ​ရေးကို​လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည်​သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
https://www.unodc.org/LSS/announcement/Details/0f57ddbe-01dd-481c-af78-0bc494c84a53

Conditions with Flu-Like Symptoms
တုပ်​ကွေး​နှင့်​လက္ခဏာ​တူသောရောဂါများ

မိုးရာသီအစကို တုပ်ကွေးရာသီဟုဆိုကြပါတယ်။
ရာသီတုပ်ကွေးရောဂါသည်​ influenza လို့ခေါ်​တဲ့​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး တစ်မျိုးကြောင့်ဖြစ်တဲ့ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ဒါပေမယ့်​အမှန်တကယ်​ Influrenza​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ကူးစက်ခံရခြင်းကြောင့်မဟုတ်ပဲ အခြားသောအခြေအနေများကြောင့် တုပ်ကွေးရောဂါ နဲ့​တူ​သော​လက္ခဏာ​များဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​တုပ်ကွေးရောဂါနှင့် ဆင်တူတဲ့လက္ခဏာတွေကဘာတွေလဲ။
🧑‍⚕️​ အများအားဖြင့် တုပ်ကွေးရောဂါ မှာ​ဖြစ်တယ်လို့ယူဆကြတဲ့ လက္ခဏာ​တွေက
👉 ဖျားခြင်း
👉 ချမ်းတုန်​ခြင်း
👉 ကိုယ်​လက်ကိုက်ခဲခြင်း
👉 ချောင်းဆိုးခြင်း
👉​ ခေါင်းကိုက်ခြင်း
👉​ လည်ချောင်း​နာခြင်း
👉 နှာစေးခြင်း၊နှာရည်ယိုခြင်း
👉 ဝမ်းပျက်ခြင်း၊ပျို့အန် ခြင်း​(ကလေးများ​တွင်​အများအားဖြင့်ဖြစ်တတ်သည်။)
👉​ လူနုံးပြီး ပင်ပန်းလွယ်ခြင်း
စတာတွေဖြစ်ပါတယ်။
ရောဂါ​လက္ခဏာ​အားလုံး ဖြစ်တဲ့​လူနာ​ရှားပါးပြီး ၎င်းတို့အထဲမှအချို့သော ရောဂါ​လက္ခဏာ​များဖြစ်ကြပါတယ်။

🤔​တုပ်ကွေးနှင့်တူသော ရောဂါ​လက္ခဏာ တွေကို​ဖြစ်စေသော​အကြောင်း​ရင်း​တွေက​ဘာတွေလဲ။
👉​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး များ
🔺​အသည်းရောင်အသားဝါ​ စီ​ပိုး
🔺​ကိုဗစ် 19
🔺 HIV ရောဂါ​အစပျိုးခြင်း
🔺​Monkey pox ခေါ်​ မျောက်ကျောက်ရောဂါ
🔺 အဆုတ်​ရောင်ခြင်း (Viral pneumonia, RSV )
🔺 ဦးနှောက်အမြှေးပါးရောင်ခြင်း ( viral meningitis)
🔺 ရိုးရိုးအအေးမိခြင်း (Common cold)
👉 ဘက်တီးရီးယားပိုးများ
🔺​ဆီးကြိတ်ရောင်ခြင်း (bacterial prostatitis)
🔺 နားပြည်ယိုခြင်းမှ ဖြစ်သော​ဘက်တီးရီးယားပိုး ဝင်ခြင်း (acute mastoiditis)
🔺 အထက်လန်အောက်လျောဖြစ်ခြင်း (bacterial gastroenteritis)
🔺 ဦးနှောက်အမြှေးပါးရောင်ခြင်း ( bacterial meningitis)
🔺 ဘက်တီးရီးယားပိုး ကြောင့်​ဖြစ်သော​အဆုတ်​ရောင်ခြင်း (bacterial pneumonia)
🔺 ထိပ်ကပ်နာ​(sinusitis)
🔺 ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်း (UTI)
🔺 ကာလသားရောဂါ (Syphilis)
👉 တိရစ္ဆာန်​များမှ​တဆင့်ကူးစက်သောရောဂါများ
🔺​ကြက်၊ ငှက်တုပ်ကွေး ( Avian flu)
🔺 ကြောင်ကုတ်ရောဂါ ( Cat Scratch Disease)
🔺​ကြွက်ကျဥ်ငယ်ရေမှ ကူးစက်​သော​ရောဂါ​(Leptospirosis)
🔺 ခွေးရူး​ရောဂါ​ (Rabies)​
🔺 ဇီကာရောဂါ (Zika virus)
🔺 သံလုံးကောင်ရောဂါ ( Roundworm)
🔺 ကြောင်မှတဆင့်ကူးစက်သောရောဂါ (Toxoplasmosis)
👉 အခြား​အကြောင်း​အရာ​များ
🔺​ကာကွယ်ဆေး​ထိုးခြင်း
🔺​ကင်ဆာဆေးများ၏ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ
🔺​မိမိကိုယ်ခံအားမှ ပြန်တိုက်သောရောဂါများ ( Autoimmune diseases)
🔺 စိတ်ဖိစီးမှုများ
အစရှိသဖြင့် ရောဂါ​တွေမှာ​တုပ်ကွေးနှင့်တူသော ရောဂါ​လက္ခဏာ​များ တွေ့ရှိရ ပါတယ်။
🧑‍⚕️​သာမန်တုပ်ကွေးရောဂါလက္ခဏာတွေဟာ ကုသသည်ဖြစ်စေ၊ မကုသသည်ဖြစ်စေ ( 7​)​ရက်မှ​ (10) ရက်အတွင်းပြန်ကောင်းသွားတတ်ပါတယ်။
👉​ရာသီ​တုပ်​ကွေး​ကာကွယ်ဆေး​ထိုး​ထား​ခြင်းဖြင့်​တုပ်ကွေးရောဂါ မဖြစ်အောင်၊ဖြစ်​လာပါ​ကလည်း​ရောဂါ​လက္ခဏာ​များ​မ​ပြင်းထန်​အောင်​ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
💢​ဒါပေမယ့်​တုပ်ကွေးရောဂါ​မှန်းသေချာဖို့တော့ လိုအပ်ပါတယ်။

🤔​ဘယ်​အချိန်မှာ​ဆရာဝန်ပြဖို့လိုလာပြီလဲ။
👉 ရောဂါ​လက္ခဏာ တွေဟာ​ (10)​ရက် ထက်ပိုပြီးကြာနေခြင်း၊
👉 အဖျား​103 ဒီဂရီ ဖာရင်ဟိုက်ကျော်ခြင်း၊ (3) ရက်ထက်ပိုပြီး ​အဖျားတက်နေခြင်း
👉​ရုတ်တရက်​ပိုဆိုးလာခြင်း၊ အသက်ရှု​ကျပ်​လာခြင်း​
👉 နှုတ်ခမ်း၊လက်သည်းစသည် ပြာနှမ်းလာခြင်း
👉 ကိုယ်ဝန်​ဆောင် ဖြစ်နေခြင်း
👉​ဆီးနည်းသွားခြင်း၊ဆီးမထွက်တော့ခြင်း
👉​နဂိုရောဂါအခံများရှိခြင်း
👉 ခွဲစိတ်ပြီးခါစဖြစ်ခြင်း
👉​တုပ်ကွေးရောဂါ နှင့် မတူသောအခြား​သော​ရောဂါ​လက္ခဏာ​များပါရှိခြင်း
👉 ဂယောင်ချောက်ခြားဖြစ်ခြင်း၊တက်သွားခြင်း
👉​သတိလစ်သွားခြင်း
စတာတွေရှိပါက နီးစပ်​ရာ​ကျန်းမာရေး​ဝန်ထမ်း​များ​နှင့် စနစ်တကျ​ကုသမှု​ခံယူ​သင့်ပါတယ်။

လူတိုင်း​ကျန်းမာ​ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/flu-like-symptoms
https://www.medicalnewstoday.com/articles/flu-like-symptoms -causes

Ebola virus
အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး

လတ်တလော​မြန်မာနိုင်ငံတွင်တွေ့ရှိမှု မရှိသေးသော်လည်း ကွန်ဂိုနဲ့ ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတို့မှာ တွေ့ရှိရပြီးကူးစက်မှု နှုန်းမြင့်မားသောကြောင့် WHO က​တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး​အရေးပေါ်အခြေအနေအဖြစ်သတိပေးကြေငြာထားတဲ့​ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။

🤔 အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဆိုတာ​ဘာလဲ။
🧑‍⚕️​Orthoebolaviruses မျိုးနွယ်စုဝင်RNA ဗိုင်းရပ်စ်အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး သစ်သီးစားလင်းနို့တွေက အဓိက​သယ်ဆောင်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဖြစ်ပါတယ်။
👉​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး အမျိုးအစား​(5)မျိုးရှိသည့်အနက် လူတွေကိုရောဂါဖြစ်စေတတ်သော အမျိုးအစား​မှာ​ (4)မျိုးရှိပြီး​လတ်တလော​ကွန်ဂိုနဲ့ ယူဂန်ဒါနိုင်ငံတို့မှာ ဖြစ်ပွား​နေသော​ Ebola​ virus မှာ​ Bundibugyo အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး အမျိုးအစားဖြစ်ပါတယ်။
👉​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ကိုစတင်တွေ့ရှိခဲ့တာက 1976 ခုနှစ်​ထဲက ဖြစ်ပြီး​ကွန်ဂိုနိုင်ငံနဲ့ တောင်ပိုင်းဆူဒန်နိုင်ငံ မှာဖြစ်ပါတယ်။
👉​2014​ နဲ့​ 2016​ ခုနှစ်​တွေမှာတော့ အာဖရိကတိုက် အနောက်​ပိုင်း​မှာ​အစုလိုက်ဖြစ်ပွားမှု (outbreak)​ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

🤔​အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ရဲ့ ရောဂါ လက္ခဏာ တွေက ဘာတွေ​လဲ။
🧑‍⚕️ ရောဂါ​ပျိုးချိန်မှာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး နဲ့​ထိတွေ့​ပြီးနောက်​ (2) ရက်မှ​ (21) ရက်အထိဖြစ်ပြီး သေဆုံး​မှုနှုန်းမှာ (25%) မှ​ (90 %) အထိရှိပါတယ်။
အစပိုင်းမှာ တုပ်ကွေးရောဂါ လက္ခဏာ နဲ့​ဆင်တူပါတယ်။
👉​ချမ်းတုန်ခြင်း၊ဖျားခြင်း
👉 အလွန်အမင်းနုံးချိနေခြင်း
👉 အစားအသောက်​ပျက်ခြင်း
👉​ကိုယ်​လက်​ကိုက်ခဲ​ခြင်း​
👉 ခေါင်းကိုက်ခြင်း
👉​လည်ချောင်း​နာခြင်း​
စ​တာတွေ​ဖြစ်တတ်ပါတယ်။
ပြင်းထန်​တဲ့ လက္ခဏာ​တွေကတော့
💢​ဝမ်းအမဲရောင်သွားခြင်း
💢​သွေး​ထွက်​ခြင်း၊သွေးခြေဥခြင်း
💢​ဂယောင်ချောက်ခြားဖြစ်ခြင်း
💢 ဝမ်းပျက်ခြင်း၊ဝမ်းထဲတွင်သွေးစပါခြင်း
💢​အရေပြား​ပေါ်မှာ​အကွက်များ၊အနီစက်များထွက်ခြင်း
💢​မျက်လုံးနီရဲခြင်း
💢​ကော်ဖီ​ရောင်၊အညိုရောင်အန်ခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​ပြင်းထန်​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ရဲ့​နောက်ဆက်တွဲပြဿနာ တွေက​ဘာတွေလဲ။
🚨​ဦးနှောက်အတွင်း ရောင်ရမ်းခြင်း
🚨​တက်သွားခြင်း၊သတိလစ်သွားခြင်း
🚨 ကျောက်ကပ်​ပျက်စီး​ခြင်း
🚨​သွေးပေါင်ချိန်ပြုတ်ကျ၍ သွေးလန့်ခြင်း
🚨 အသက်​သေဆုံး​ခြင်း
စတာတွေဖြစ်တတ်ပါတယ်။

🤔​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး က​ဘယ်လို​ကူးစက်တတ်သလဲ။
🔺​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခံရသော လူများ၊တိရစ္ဆာန်​များနှင့်​တိုက်ရိုက်ထိတွေ့​ခြင်း
🔺​ကူးစက်ခံရသော​လူနာ​မှ​ထွက်သည့် ဝမ်း၊ ဆီး၊သလိပ်၊တံတွေး၊ချွေး၊သုတ်ရည်၊ရေမွှာရည်၊ မိခင်နို့ရည် စသည်​တို့ကို​တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းဖြစ်စေ၊ အရာဝတ္ထု ပစ္စည်း​များမှ​တဆင့်ထိတွေ့ခြင်းဖြစ်စေ ကူးစက်ခြင်း
🔺​ရောဂါ​ကြောင့်သေဆုံး​သွားသော​လူနာများကိုကိုင်တွယ်မိခြင်းမှ ကူးစက်ခြင်း
🔺​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး​ကူးစက်ခံရသူနှင့် လိင်ဆက်ဆံခြင်းမှ ကူးစက်ခြင်း
စသည်ဖြင့်ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
🚨ကူးစက်ခံရသူသည် ရောဂါ​လက္ခဏာ​စပြသည့်အချိန်မှ စ၍ အခြားသူ များကို​ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
💢​အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ဟာ​ကိုဗစ် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး လိုလေထဲမှတဆင့် အသက်ရှု လမ်းကြောင်းမှတဆင့် ကူးစက်ခြင်းမရှိပါ။

🤔​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး အတွက်​ကာကွယ်​ဆေး ရှိသလား။
🧑‍⚕️​ရောဂါ​အဖြစ်များတဲ့​ဒေသတွေမှာ အသုံးပြု​ရန်အတွက်​ ကာကွယ်ဆေး ပေါ်ပေါက်ပြီးဖြစ်ပါတယ်။

🤔​အီးဘိုလာ​ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး အတွက်​ကုသဆေးရှိသလား။
🧑‍⚕️​ခန္ဓာကိုယ်​အတွင်းပဋိပစ္စည်းများအဖြစ် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကိုပြန်တိုက်သောကုသဆေးများ​ (ဥပမာ​ Ebanga, I maze) ပေါ်ပေါက်ပြီးဖြစ်ပါတယ်။
အများအားဖြင့်​လူတိုင်းအလွယ်တကူရရှိရန်ခက်ခဲပြီး စရိတ်စက​မြင့်မားမှုကြောင့် သေဆုံးမှုနှုန်းမြင့်မားဆဲဖြစ်ပါတယ်။
ထို့​ကြောင့်​ရောဂါဖြစ်ပွားသူများတွင် ရောဂါ​လက္ခဏာ​ကိုကုသသည့်ဆေးများ( supportive care) နှင့် တွဲပေးရန်လိုအပ်ပါတယ်။

🤔​အီးဘိုလာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ကူးစက်ခြင်းမခံရအောင်ဘယ်လိုကာကွယ်ရမလဲ။
👉​ရောဂါ​ဖြစ်ပွား​နေသော​ဒေသများသို့ ခရီးသွားခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း
👉 ကာကွယ်ဆေး ထိုးထားခြင်း
👉 သစ်သီး​စားလင်းနို့၊စသည်တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့ခြင်း၊၎င်းတို့စားထားသော သစ်သီးများစားသုံးခြင်းမှ ရှောင်ကြဥ်ခြင်း
👉 ရောဂါဖြစ်ပွားသူများကိုပြုစုရာတွင် လက်အိတ်များ၊အကာအကွယ်​များ၊ PPE များဝတ်ဆင်ခြင်း
👉​ရောဂါကြောင့်သေဆုံးသွားသောလူနာများကို ကိုင်တွယ်​ရာတွင်​လည်း​PPE​အကာအကွယ်​များဝတ်ဆင်ခြင်း
စ​တာတွေ​ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။

လူတိုင်း​ကျန်းမာ ရေးကို လက်လှမ်း မှီ စေရန်
ရည် သန်လျက်
Yangon Medical Network

References
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15606-ebola-virus-disease
https://www.gov.uk/government/publications/ebola-overview-history-origins-and-transmission/ebola-overview-history-origins-and-transmission
https://www.washingtonpost.com/world/2026/05/19/congo-ebola-deadly-virus-bundibugyo-health-emergency/1e72254c-535d-11f1-9c40-7a0a12d9e745_story.html