APH Knowledge

"Emotional PPE"

ခုနောက်ပိုင်း ခေတ်စားလာတဲ့ စကားလုံးဖြစ်ပါတယ်။ စိတ်ခံစားချက်ဆိုတာ ဗိုင်းရပ်စ်လိုပဲ ကူးစက်တတ်တဲ့ သဘောရှိတယ်။ COVID မဖြစ်ဖို့ PPE ဝတ်ရသလို မကောင်းတဲ့ ခံစားချက်တွေ မကူးစက်ဖို့ကိုလည်း Emotional PPE ဝတ်ဖို့ လိုပါတယ်။

အဲ့လို သူတစ်ပါးဆီက မကောင်းတဲ့ စိတ်ခံစားချက်တွေ ကိုယ့်ဆီ မကူးစက်အောင် ကာကွယ်ဖို့ ပေးချင်တဲ့ အကြံပြုချက်တွေကတော့

၁။ ဆိုရှယ်မီဒီယာကို အချိန်နဲ့ သုံးပါ။ ကိုယ့် Newsfeed မှာ ပေါ်နေစေချင်တဲ့ လူပုဂ္ဂိုလ်နဲ့ Page တွေကို စနစ်တကျ ရွေးချယ်ပါ။ အစားများရင် စားပိုးနင့်သလို သတင်းအချက်အလက် စားသုံးတာ များလွန်းရင်လည်း စိတ်ခံစားချက်တွေ နင့်နေတတ်ပါတယ်။

၂။ Online ထက် Offline activity ​တွေကို အချိန်ပို​ပေးပါ။ စာပိုဖတ်ပါ။ အားကစား လုပ်ပါ။ မိသားစုနဲ့ စကားပြောပါ။ ရင်းရင်းနှီးနှီး နေပါ။

၃။ Self-awareness တက်အောင် တရားထိုင်ပါ။ ဒေါသထွက်စရာ တခုခု တွေ့လိုက်တယ်ဆိုပါစို့။ လူပဲဟာ။ ဒေါသထွက်တာပေါ့။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီစိတ်ကို သိလိုက်။ မြင်အောင် ကြည့်လိုက်။ ဒါဆို ဆက်ပြီး ဒေါသမဖြစ်အောင် ထိန်းနိုင်သွားပါလိမ့်မယ်။ တစ်နည်းအားဖြင့်တော့ Emotional PPE ဝတ်လိုက်ခြင်းပဲပေါ့။

၄။ တစ်ဖက်သတ်ဆန်သူတွေ၊ ကိုယ်သိထားတာကို Unlearn & Relearn လုပ်ဖို့ မကြိုးစားသူတွေ၊ အပြန်အလှန် လေးစားမှု မထားနိုင်သူတွေ၊ အကောင့်တုတွေနဲ့ အငြင်းအခုန် မလုပ်ပါနဲ့။ စိတ်ပင်ပန်းပြီး အချိန်တွေ အလဟဿ ကုန်ရပါလိမ့်မယ်။

၅။ ရသစာပေ များများဖတ်ပါ။ ကိုယ့်ထက်ဆိုးတဲ့ ဘဝတွေအကြောင်း သိရလိမ့်မယ်။ ကိုယ်ချင်းစာတတ်လာလိမ့်မယ်။ လူတွေပေါ် မြင်တဲ့အမြင်တွေလည်း ပြောင်းသွားပါလိမ့်မယ်။ နောက်ဆုံး ကိုယ့်ကို ဆဲနေသူမှာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မလုံခြုံမှုတစ်ခုခု ရှိနေပါလား ဆိုတာမျိုး မြင်ပေးနိုင်တဲ့အထိ ဖြစ်သွားလိမ့်မယ်။

၆။ ဥပေက္ခာ ပြုပါ။ ဘယ်လောက်ကောင်းအောင် နေနေ၊ လူတိုင်းဆီက အကောင်းမြင်ခံရဖို့တော့ မဖြစ်နိုင်ပါဘူး။ ဒါ ကမ္ဘာပေါ်က ဘယ်သူ့အတွက်မဆို အတူတူပါပဲ။ အဓိကက ကိုယ်လုပ်စရာ ရှိတာ လုပ်ဖို့ပါ။ ဝေဖန်သံတွေကို နားထောင်ပါ။ ကိုယ် ပြင်စရာရှိရင် ပြင်ပါ။ မှားသွားရင် တောင်းပန်ပါ။ လျစ်လျူရှုသင့်တာကို ရှုပြီး ရှေ့ဆက်ပါ။

၇။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် မြင်တဲ့အမြင် (Self-image) ကောင်းအောင် ကြိုးစားပါ။ တစ်ပါးသူရဲ့ လုပ်ရပ်၊ အပြောအဆို၊ အတွေး၊ တစ်နည်းအားဖြင့် သူတို့ရဲ့ ကာယကံ၊ ဝစီကံ၊ မနောကံတို့ပေါ်မှာ မူတည်ပြီး စိတ်ခံစားချက် အတက်အကျ ဖြစ်နေသရွေ့ ရေရှည်တည်မြဲတဲ့ ပျော်ရွှင်မှုမျိုး ရမှာ မဟုတ်ပါဘူး။ ချီးကျူးလို့ ပျော်တယ်ဆို ကဲ့ရဲ့ခံရရင် စိတ်ညစ်ရမှာပေါ့။ လူက ကိုယ်ခံအားမကောင်းရင် သူများအတွက် ဘာမှမဟုတ်တဲ့ ပိုးမွှားတွေကြောင့် ကိုယ့်မှာ ရောဂါဖြစ်ရသလို၊ စိတ်ဓါတ်က မကြံ့ခိုင်ရင်လည်း ကွန်မန့်လေးတစ်ကြောင်းနဲ့တင် ယိုင်လဲသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သူများတွေ ကိုယ့်ကို ဘယ်လိုမြင်သလဲ ဆိုတာထက် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဘယ်လိုမြင်ထားသလဲက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ Self-image သာ ကောင်းနေမယ်၊ ကိုယ် ဘယ်လိုလူ ဆိုတာကို ရှင်းရှင်းလင်းလင်း သိနေမယ်ဆို လူတွေရဲ့ တုံ့ပြန်မှုအပေါ် သိပ်ခံစားနေမိတော့မှာ မဟုတ်ပါဘူး။
Credits
ဒေါက်တာ ဖြိုးသီဟ
၈.၆.၂၀၂၀

အသက်ကြီးလို့ ဗိုက်ကြီးပူလာခြင်းကို မပူပါနဲ့။ သက်ရင်းကြီးမြစ်နဲ့ ဒီလိုရှင်းလို့ရတယ်

အသက်ကြီးလာလျှင် ယောက်ျား မိန်းမ ဝဖြိုးလာပြီး ဗိုက်ကြီးပူလာခြင်းမှာ သဘာဝဟုဆိုနိုင်ပါသည်။ အဆီများ၍ ပူလာသောဗိုက်ကို သရင်းကြီးမြစ်နှင့် စမ်းသပ်လိုက်ပါ။

သက်ရင်းကြီးမြစ်ကို လေးလက်မ ငါးလက်မခန့်ဖြတ်၍ ရေစင်စင်ဆေးပါ။ ဘက်တီးရီးယား ပိုးများသေစေရန်နှင့် မှိုများ မကျရောက်စေရန် အမြစ်များကို ထမင်းပေါင်းအိုးထဲထည့်ပြီး ပေါင်းပါ။

သုံးနာရီပေါင်းပြီးမှ ခြောက်သွေ့စေရန် နေလှန်းပါ။ဆေးသွေးကျောက်ပျဉ်ပေါ်မှာ သွေးပြီး သောက်ပါ။ ၁၀-ရက်လောက် သောက်ပြီးနောက်

ပူနေသောဗိုက်ကြီး တနေ့တခြား ပိန်သွားပါလိမ့်မည်။ အဆီရှိသောနေရာ ပိန်သွားခြင်းဖြစ်ပါသည်။ လူပိန်သွားခြင်း မဟုတ်ပါ။

ဆေးသောက်နည်း

နေ့စဉ် နံနက်စောစော (၆)နာရီမှာဖြစ်စေ၊ (၇)နာရီမှာဖြစ်စေ နံနက်စာ (Break Fast) မစားမီဆေးကိုသွေးပြီး သောက်ပါ။ တစ်ကြိမ်ပဲ သောက်ပါ။ (Zebra) စတီးဇွန်းဖြင့် ဆေးရည်ကို

ဆားအနည်းငယ် ထည့်သောက်ပါ။ ဝမ်းလွယ်ပါက လျှော့သောက်ပြီး ဝမ်းချုပ်တတ်ပါက နည်းနည်းပိုသောက်ပါ။ (Zebra) စတီးဇွန်းသည် စံချိန်တစ်ခု ယူထားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။

ဆေးသောက်ပြီး တနာရီအကြာမှာ ဝမ်းသွားပါမည်။ ပထမတစ်ကြိမ် ဝမ်းသွားပြီးလျှင် နံနက်စောစောအစာကို စားသောက်နိုင်ပါသည်။

နောက်ထပ် တစ်နာရီ သို့-နာရီဝက်ခန့်ကြာတိုင်း ဝမ်းသွားပါဦးမည်။ ပထမတစ်ကြိမ် ဝမ်းသွားပြီးကတည်းက ဝမ်းထဲမှာရှိသော အစာဟောင်းများ ကုန်သွားပါမည်။

နောက်ထပ်သွားသော ဝမ်း၏အနံ့သည် အမဲသား ဝမ်းတွင်းသား အနံ့ကဲ့သို့ နံလာပါမည်။ မစင်ကိုရေဖြင့်သန့်စင်သည့်အခါ စအိုဝတွင် ဆီများရွှဲနေသည့် အထိအတွေ့မျိုးကို သိရှိရပါလိမ့်မည်။

ဝမ်းသွား၍ အားအင်ကုန်ခန်းခြင်း မရှိပါ။ ဆေးများများ သောက်မိပါက အော့ချင် အန်ချင်သလို ဖြစ်တတ်ပါသည်။ စိုးရိမ်စရာ မရှိပါ။

သရင်းကြီးမြစ် သောက်ပြီးနောက် ရရှိလာမည့် အကျိုးများ

၁။ ခန္ဓာကိုယ်တွင်းရှိ ပိုနေသော အဆီများ (Cholesterol)ကို ကျစေသည်မှာ သိသာပါသည်။
၂။ ခန္ဓာကိုယ် ပူနွေးပြီး နေထိုင်ကောင်းပြီး ပေါ့ပါးလာပါမည်။
၃။ မျက်စိများ ကြည်လင်လာပါမည်။
၄။ ထုံကျဉ် ကိုက်ခဲနေသော ရောဂါများ သက်သာသွားပါမည်။
၅။ လေထိုးလေအောင့် ရောဂါများရှိလျှင် သက်သာလာမည်။
၆။ ဝမ်းမှန် ဆီးမှန်ပြီး သွေးသားကို စင်ကြယ်စေပါသည်။
၇။ ဆီးချိုရောဂါကိုလည်း သက်သာစေပါသည်။

ငွေကုန်ကြေးကျ မများဘဲ ဆေးမြစ်တစ်ခုတည်းနှင့် အသုံးပြုပုံကို လက်တွေ့စမ်းသပ်ပြီး
တင်ပြလိုက်ရပါသည်။

မူရင်းအားလေးစားစွာဖြင့် Credit ပေးပါသည်။

လေးစားစွာဖြင့် ပြန်လည်မျှဝေပါသည်။

ငွေရှာပါ. . . အပေါ်ယံအဆင်တန်ဆာနဲ့ လူတွေကို ပြောဆိုဆက်ဆံတတ်တဲ့အရပ်မှာ နေရင် သူများနည်းတူ တန်းတူ ဝတ်စားနိုင်ဖို့ ငွေရှာပါ ....။

ငွေရှာပါ. . . ငွေမရှိရင်ဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ နောက်မှာ ပြတ် တောက်သွားမယ့် ဆက်ဆံရေးတွေ ရှိနေတတ်တယ်။ ငွေဆိုတာ ဒုတိယဘုရားသခင်လိုပဲ နေရာတကာမှာ သူပါမှပြီးတဲ့ နေရာတွေ ချည်းပဲလေ။ လူတွေဆိုတာကလည်း သူတို့လိုချင်တာတွေ ရှိနေ ရနေ မှ အနားကပ်ချင်ကြတာလေ။

ငွေရှာပါ . . . ငွေမရှိရင်ဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ အနောက်မှာ မဲ့သွားတတ်တဲ့ အပြုံးတွေရှိတယ်။ မျက်နှာကြီးရာ ဟင်းဖက်ပါတတ် တဲ့ခေတ်ပဲ တစ်ခမ်းတနားကြိုစေချင်ရင် အိတ်ကပ်ဖောင်းနေဖို့တော့ လိုမယ်။ မျက်နှာမွဲတစ်ယောက်အတွက် ဘယ်သူကမှ အချိန်ကုန်ခံချင် ကြတော့တာ မဟုတ်ဘူးလေ။

ငွေရှာပါ ... ငွေမရှိတော့ရင်ဆိုတဲ့ စကားလုံးရဲ့ အနောက်မှာ မက်ခွင့်မရှိတဲ့ အိပ်မက်တွေ ရှိနေတတ်တယ်။ တချို့ အိပ်မက်တွေက ဈေးကြီးလွန်းတယ်လေ ငွေဆိုတာ အရာရာမဟုတ်ပေမယ့် ငွေနဲ့ ခင်းပြီးမှ မက်လို့ရတဲ့ တချို့ အိပ်မက်တွေလဲ ရှိပါသေးတယ်။

ငွေရှာပါ . . . သူတစ်ပါးမျက်ရည်စက်တွေမပါတဲ့ ငွေကိုပဲ .. ရှာပါ။ မျက်ရည်စက်တွေပါတဲ့ ငွေဟာ အလုပ်လက်ရှိဘဝမှာလဲ ပူလောင်ရသလို သံသရာအတွက်လည်း မကောင်းဘူး။ ရိုးရိုးသားသား ရှာလို့ရတဲ့ ငွေကိုပဲ မက်ပါ။ ကြိုးကြိုးစားစားနဲ့ ကိုယ့်ခြေကိုယ့်လက်နဲ့သာ ငွေရှာပါ ။

▪️ဂျပန်လူမျိုးတွေဟာ ငါးကို အလွန်ကြိုက်ကြတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဂျပန်နိုင်ငံနားက ပင်လယ်မှာ ငါးမရှိဘူး။

▪️ဒါကြောင့် ဂျပန်တံငါသည်ဟာ နိုင်ငံနဲ့အတော်ဝေးဝေးက ပင်လယ်ပြင်မှာ ငါးတွေကို ပိုက်ကွန်နဲ့ သွားဖမ်းကြတယ်။

▪️ဖမ်းမိတဲ့ ငါးတွေကို လှေတွေရဲ့ ဝမ်းဗိုက်တွေမှာ ထည့်ထားကြတယ်။ ငါးဖမ်းလှေတွေ ရက်အတန်ကြာမှာ ဂျပန်နိုင်ငံကို ပြန်ရောက်တော့ ဖမ်းလာတဲ့ ငါးတွေအားလုံး သေကုန်ကြပြီ။

▪️ဂျပန်လူမျိုးတွေဟာ သေနေတဲ့ ငါးတွေကို မစားကြဘူး။ဒီပြဿနာကို ဖြေရှင်းဖို့ ဂျပန်ငါးဖမ်းသမားတွေဟာ ရေခဲတွေထည့်ထားတဲ့ သေတ္တာတွေကိုလှေတွေပေါ်မှာ တင်ပြီး ပင်လယ်ပြင်မှာ ငါးသွားဖမ်းကြပြန်တယ်။

▪️ဖမ်းလို့ ရတဲ့ ငါးတွေကို သေတ္တာတွေထဲမှာ ရေခဲစိမ်ထားလိုက်ကြတယ်။

▪️ဂျပန်လူမျိုးတွေဟာ လတ်လတ်ဆတ်တတ်မဟုတ်တဲ့ ရေခဲစိမ်ငါးတွေရဲ့ အရသာကို မကြိုက်ကြဘူး။

▪️ရေခဲစိမ်ငါးတွေဟာ လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် ငါးတွေလောက် စျေးမရကြဘူး။

▪️ဒီတစ်ခါမှာ ဂျပန်ငါးဖမ်းကုမ္ပဏီတွေဟာ သူတို့ စက်လှေကြီးတွေပေါ်မှာ ငါးတွေ ထည့်ဖို့ ရေတိုင်ကီကြီးတွေ တင်ပြီး ပင်လယ်ပြင်ကို ငါးဖမ်းထွက်ကြပြန်တယ်။

▪️ဖမ်းမိတဲ့ ငါးအရှင်တွေကို ရေဖြည့်ထားတဲ့တိုင်ကီတွေထဲမှာ ထည့်ထားလိုက်ကြတယ်။

▪️ငါးတွေဟာ ရေတိုင်ကီတွေထဲမှာ ရေကူးခတ်နေကြပေမယ့် ရက်အနည်းငယ်ကြာတော့ မောပန်းပြီး ရေမကူးကြတော့ဘဲ တိုင်ကီထဲမှာ ငြိမ်နေကြတယ်။

▪️ဂျပန်နိုင်ငံရောက်တော့ ငါးတွေ မသေကြပါဘူး။

▪️ဒါပေမဲ့ ဂျပန်လူမျိုးတွေဟာ ရက်အတန်ကြာ မလှုပ်မရှက် ငြိမ်နေကြတဲ့ ငါးတွေရဲ့ အရသာကို သိကြတယ်။ အဲဒီငါးတွေကို လူတွေ မကြိုက်ကြလို့ စျေးကောင်းကောင်းမရဘူး။

▪️ရေခဲစိမ်ငါး၊ ရေထဲမှာ မလှုပ်မယှက် ငြိမ်နေတဲ့ငါးတွေကို မကြိုက်ကြတဲ့ ဂျပန်လူမျိုးတွေအတွက် ဂျပန်ငါးဖမ်းကုမ္ပဏီတွေဟာ ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲ တွေးတောကြံဆကြရင်း နောက်ဆုံးမှာ အဖြေကို ရှာတွေ့လိုက်ကြတယ်။

▪️ငါးဖမ်းကုမ္ပဏီတွေဟာ သူတို့ စက်လှေတွေပေါ်မှာအရင်လိုပဲ ရေတိုင်ကီကြီးတွေ တင်ဆောင်ပြီးပင်လယ်ပြင်ကို ငါးဖမ်းထွက်ကြပြန်တယ်။

▪️ဖမ်းမိတဲ့ ငါးတွေကို အရင်လိုပဲ ရေတိုင်ကီကြီးတွေထဲမှာ ထည့်ထားလိုက်ကြတယ်။

▪️ဒီတစ်ခါတော့ ရေတိုင်ကီထဲက ငါးတွေဟာ ရက်အတော်ကြာအထိ မရပ်နား ကူးခတ်နေကြပါတော့တယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲ။

▪️ရေတိုင်ကီတိုင်းမှာ ငါးမန်းအသေးစားလေး တစ်ကောင်စီ ထည့်ထားပေးတယ်။ ငါးမန်းဟာ တိုင်ကီထဲ ရောက်လာတဲ့ ငါးလေးတွေ အနည်းငယ်စားသောက်ပြီး ဗိုက်ဝလို့ တိုင်ကီထဲမှာ လှည့်ပတ်ကူးခတ်နေတယ်။

▪️တိုင်ကီထဲက ငါးတွေဟာ ငါးမန်းကို ကြောက်လို့ တိုင်ကီတွေထဲမှာ မရပ်မနား ကူးခတ်နေကြတယ်။

▪️စက်လှေတွေ ဂျပန်နိုင်ငံကို ပြန်ရောက်တော့ လတ်ဆတ်ပြီး လှုပ်ရှားကူးခတ်နေကြတဲ့ ငါးတွေရဲ့အရသာကို ဂျပန်တွေ အလွန်ကြိုက်လို့ စျေးကောင်းရကြတယ်။

▪️ကျွန်တော်တို့လည်း ရက်အတန်ကြာမှာ မကူးခတ် မလှုပ်ရှားကြတဲ့ ရေတိုင်ကီထဲက ငါးတွေလို ဖြစ်လာတတ်ကြပါတယ်။

▪️ဘဝမှာ ကြိုးစားမှုမလုပ်ကြတော့ဘဲ ရှိတာလေးနဲ့ တင်းတိမ်ကျေနပ်ပြီး နေနေကြတယ်။ ဒါကြောင့်လည်း ဘဝမှာ တိုးတက်အောင်မြင်မှု မရကြတော့ဘူး။

▪️အသက်ကြီးလာတော့ နေစရာ စားစရာမရှိတဲ့ ဘဝရောက်မှ ငါ ငယ်ငယ်က မကြိုးစားခဲ့လို့ပဲဆိုပြီး နောင်တရတတ်ကြတယ်။

▪️အဲဒီလို မဖြစ်ဖို့ ကျွန်တော်တို့ စိတ်ထဲမှာ ငါးမန်းတစ်ကောင် ထည့်ထားပေးသင့်ပါတယ်။

▪️အဲဒီငါးမန်းဆိုတာ ဥပမာပါ။ သင့်ကို ပျင်းရိငြီးငွေ့ပြီး သက်သာသလို နေတတ်တဲ့ စိတ်ကိုကြိုးစားရုန်းကန်စေမယ့် လှုံဆော်မှု ပေးခြင်းကိုပြောတာပါ။

▪️ စိတ်ကို ဘယ်လို လှုံ့ဆော်ပေးရမလဲ။ သင့်ကိုယ်သင် ဒီမေးခွန်းတွေ မေးပါ။ငါ ဘာအတွက် လူဖြစ်လာတာလဲ။ လောကကြီးကို ကောင်းကျိုးပြုဖို့လား။ ဆိုးကျိုးပေးဖို့လား။

▪️ငါ လောကကြီးနဲ့ လူသားတွေအတွက် ဘာလုပ်ပေးရမလဲ။ ငါ့နိုင်ငံ ငါ့လူမျိုးတွေအတွက် ငါ ဘာတွေ လုပ်ပေးနိုင်သလဲ။

▪️ငါသေသွားရင် ငါ့ပတ်ဝန်းကျင်က
ငါ့အကြောင်း ဘာပြောကြမလဲ။ အကောင်းပြောကြမလား။ အဆိုးပြောကြမလား။

▪️ဒါမှမဟုတ် မွေးဖွားလာစဉ်ကနေ သေဆုံးသွားချိန်အထိ ဘယ်သူမှ သတိမထားမိတဲ့ လူတစ်ယောက်လား။
Credit