Jet Electrical Engineering Group

မိုးကြိုးလျှပ်စီး(lightning strike)ပစ်လို့ အနီးနားမှာ လူရှိရင်​သေနိုင်လားလို့ '' ​ဖုန်းဆက်မေးလာလို့ အားလုံးသိ​အောင် sharing လုပ်​ပေးခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
လူကိုတိုက်ရိုက် အပစ်မခံရ​သော်လည်း Step Voltage ​ကြောင့် ​သေနိုင်ပါတယ်လို့ ​ဖြေခဲ့ပါတယ်။

** Step Voltage ဆိုတာ ဘာလဲ?
Step voltage (Step potential) ဆိုတာက
မြေပြင်ပေါ်မှာ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ခြေလှမ်းအကွာအဝေး (ပုံမှန် ~1 meter) အတွင်းမှာ ဖြစ်ပေါ်တဲ့ Voltage difference (ဗို့အားကွာခြားချက်) ကို ဆိုလိုပါတယ်။

မိုးကြိုးလျှပ်စီး( lightning strike)ဟာ air terminal မှတဆင့် down conductor, Down conductor မှတဆင့် ​မြေကြီးထဲသို့ High current စီးဆင်းသွားပါတယ် (သို့မဟုတ်) မြေပြင်ကို တိုက်ရိုက် ပစ်တဲ့အချိန်မှာလည်း High current က ​မြေကြီးထဲသို့ စီးဆင်းသွားနိုင်ပါတယ်။
ငှင်း High current က မြေထဲသို့ စီးဆင်းသွားတဲ့အခါ မြေပြင်မှာ Potential gradient (ဗို့အားအဆင့်အတန်းပြောင်းလဲမှု) ဖြစ်​ပေါ်လာပါတယ်။

** ​မြေပြင်မှာ ဗို့အားခြားနားချက်​ကြောင့် လူ၊တိရိစ္ဆာန်တို့ကို အန္တရာယ် ဖြစ်​ပေါ်နိုင်ပါတယ်။

ဥပမာ- မိုးကြိုးပစ်တဲ့ အနီးနားမှာလူတစ်​ယောက်ရှိ​နေတယ်ဆိုရင်---
လူတစ်ယောက်ရဲ့
ခြေတစ်ဖက်မှာ 3000V
အခြားခြေတစ်ဖက်မှာ 2500V ရှိရင် Voltage difference(ဗို့အားခြားနားချက်) က 500V ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီ 500V က လူ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့
ခြေတစ်ဖက် မှ ကိုယ်ထည် ၊ကိုယ်ထည်မှ တဆင့် အခြားခြေတစ်ဖက် သို့ Current စီးစေနိုင်ပါတယ်။
လူတစ်​ယောက်ဟာ 1000 ohms ဆိုပါစို့--
I= V/R
= 500/ 1000 = 0.5A
0.5A( 500mA) စီးဆင်းနိုင်ပါတယ်။
လူတစ်​ယောက်ဟာ 30mAဖြတ်စီးခံရရင် 0.5 s အတွင်း ​သေ​စေနိုင်ပါတယ်။

ဒါကိုပဲ Step voltage shock လို့ ခေါ်ပါတယ်။
မိုးကြိုးပစ်ချတဲ့​နေရာနှင့် ကင်းလွတ်အကွာအ​ဝေးက အကြမ်းအားဖြင့် meter(20), ​ပေ ၆၀ ​လောက် ရှိနိုင်ပါတယ်။

အ​သေးစိတ်သိလိုပါက calculation ဖြင့် တွက်ပြ​ပေးပါမယ်။commentမှာ yesလို့​​ရေးပေးပါဗျ။

Edit;
step voltageကို သိချင်ရင်
Vr= ρ If / 2×3.14×r
ρ= soil resistivity
If = fault current
r= earth rodမှ အကွာအ​ဝေး
ဥပမာ
ρ= 100 Ohm -meter(​မြေအ​နေအထားကြည့်ပြီးယူရတယ်)
မိုးကြိုးမှာ Lightning protection Level​(LPL)လေးခုရှိတယ်
LPL 1 - 200KA
LPL2 - 150KA
LPL3- 100KA
LPL4- 100KA

LPL 2 ဟုယူဆမယ်ဆိုရင် 150KA

လူတစ်​ယောက်သည် lightningအတွက်​မြေဓါတ်ချထား​သော earth rod နှင့် 10Meter အကွာမှာ ရပ်​နေတယ်ဆိုပါစို့

E10= 100×150×1000/ 2×3.14×10
= 238.85KV
လူတစ်​ယောက်သည် level 2 အဆင့် မိုးကြိုးပစ်တဲ့အချိန်တွင် Earth Rod နှင့် 10meter အကွာ မြေကြီးမှာ ရှိ​နေမည့် voltage 238.85KV

လူတစ်​ယောက် ​ခြေလှမ်းသည် 1 meterဟုယူဆပါက, Earth rodနှင့် 11 meter ကွာ​ဝေးမည်ဖြစ်ပါတယ်။

E11= 100×150×1000/ 2×3.14×11
= 217.13KV
ထို့​ကြောင့် ​ခြေလှမ်းတစ်ခုနှင့် တစ်ခုကြား voltage= 238.85- 217.13 = 21.72KV

လူတစ်​ယောက်သည် 50V ခြားနားချက်ရှိရင်​တောင် ​သေနိုင်ပါတယ်။

မိုးကြိုးLevel အဆင့်(၂)ဖြင့် ပစ်တဲ့အချိန်မှာ 10 meterအကွာတွင် ရှိ​နေတာ​တောင်မှ stèp voltageသည် 21.72KV ရှိ​နေပါတယ်ဗျ။
အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။​သေ​စေနိုင်ပါတယ်
ဒီလိုမဖြစ်​အောင် ကာကွယ်တဲ့နည်း​တွေရှိပါတယ်။
စိတ်ဝင်စားရင် ထပ်​ပြော​ပေးပါမယ်ဗျ။

အာလုံးစိတ်ချမ်းသာကြပါ​စေ။

Engr, U Zaw Win Maw

AC လား?, DCလား?

ညီငယ် အင်ယာတစ်​ယောက်က ​မေးလို.ပါ၊၊
** Solar inventerရဲ.body က ထွက်လာတဲ့ leakage voltage က AC လား? ၊ DCလား?

** အန္တရာယ်ရှိနိုင်​သော voltage က ဘယ်​လောက်လဲ? တဲ့ဗျ။

​ဖြေကြည့်ကြပါအုံးဗျ။

အာလုံးစိတ်ချမ်းသာကြပါ​စေ။

Jet Electrical engineering group