InfoSphere Myanmar

ကမ္ဘာ့ဖလား စည်းမျဉ်းအသစ်များ အပြည့်အစုံ

ဇွန် ၇

၂၀၂၆ ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲသည် အကြီးမားဆုံး၊ အရှည်ကြာဆုံးနှင့် အကုန်အကျအများဆုံး ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ပြီး စည်းမျဉ်းပြောင်းလဲမှု အမြောက်အမြားလည်း ပါဝင်လာမည်ဖြစ်သည်။ ဗီဒီယိုအကူဒိုင် (VAR) များအတွက် တာဝန်သစ်များ၊ အနီကတ်ပြစ်မှုအသစ်များနှင့် ပွဲချိန်ကို ပိုမိုမြန်ဆန်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် လုပ်ဆောင်ချက်များစွာကို စတင်ကျင့်သုံးတော့မည်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်၊ ကနေဒါနှင့် မက္ကဆီကိုနိုင်ငံတို့တွင် ကျင်းပမည့် ဤပြိုင်ပွဲ၌ ပြောင်းလဲလာမည့် စည်းမျဉ်းများနှင့် ယင်းတို့ကို အဘယ်ကြောင့် အကောင်အထည်ဖော်ရသနည်းဟူသည့် အချက်များမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်သည်။

◾️ ထောင့်ကန်ဘောများနှင့် ဒုတိယအဝါကတ်များကို VAR က စစ်ဆေးမည်

ဗီဒီယိုဒိုင်လူကြီးစနစ်အပေါ် ပရိသတ်များ၏ မနှစ်သက်မှုမှာ ပိုမိုတိုးပွားလာနေသော်လည်း ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (Fifa) ကမူ ယင်းစနစ်ကို ပိုမိုအားကိုးရန် အသင့်ရှိနေပြီး VAR လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို တိုးချဲ့လိုက်သည်။ ပထမဦးစွာ ထောင့်ကန်ဘော (corner) ထွက်ပေါ်စေသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်တိုင်းကို ဗီဒီယိုဒိုင်လူကြီးများက စစ်ဆေးရမည်ဖြစ်သည်။ ဘောလုံးဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းသည့်အဖွဲ့ဖြစ်သော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဘုတ်အဖွဲ့ (Ifab) ၏ လမ်းညွှန်ချက်အရ VAR အနေဖြင့် အချိန်အတိအကျ သတ်မှတ်ထားခြင်း မရှိသော်လည်း လျင်မြန်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်မှသာ ကြားဝင်စွက်ဖက်သင့်သည်ဟု ဆိုသည်။ ထို့ပြင် ဒုတိယအဝါကတ်ပြသခြင်းနှင့် ယင်းကြောင့် ကွင်းထုတ်ခံရခြင်း (ယခင်က တိုက်ရိုက်အနီကတ်များကိုသာ စစ်ဆေးခဲ့သည်) ဖြစ်စေသည့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကိုလည်း VAR က ဆန်းစစ်ရမည်ဖြစ်သည်။ Ifab အတွင်းရှိ အချို့သောပုဂ္ဂိုလ်များသည် VAR ၏ တာဝန်ကို တိုးချဲ့ရန် တွန့်ဆုတ်နေကြပြီး (ထောင့်ကန်ဘောများ စစ်ဆေးခြင်းကို စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်ခွင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားရာ ပရီးမီးယားလိဂ်က ပယ်ချရန် အသင့်ရှိနေပုံရသည်)၊ သို့သော် Fifa ကမူ အရေးပါသည့်ပွဲစဉ်များတွင် ဆုံးဖြတ်ချက်အမှားကြောင့် ထိခိုက်မည်ကို စိုးရိမ်နေသည်။ မူလ VAR လုပ်ထုံးလုပ်နည်းကို ကွင်းလယ်ဒိုင်များ သတိမထားမိဘဲ လွတ်သွားသည့် ကြီးလေးသော ဖြစ်စဉ်များကို ဖယ်ရှားရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် တီထွင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

◾️ ပြစ်ဒဏ်ဘောများ မကန်မီ ကျူးလွန်သည့် ဖောက်ဖျက်မှုများကိုလည်း VAR က စစ်ဆေးမည်

မမျှော်လင့်ထားသည့် ဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုတစ်ခုအဖြစ် ကမ္ဘာ့ဖလားမစတင်မီ နှစ်ပတ်ပင်မလိုတော့သည့် အချိန်တွင် Ifab က VAR လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ အခြားပြောင်းလဲမှုတစ်ခုကို ကြေညာခဲ့သည်။ "ရှင်းလင်းချက်" ဟု အမည်တပ်ထားသည့် ဤပြင်ဆင်ချက်သည် ပြစ်ဒဏ်ဘော (set piece) ကန်ပြီးနောက် ထွက်ပေါ်လာသည့် ဂိုးများ၊ ပင်နယ်တီများ သို့မဟုတ် ကွင်းထုတ်မှုများကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်ရန် အချိန်ပြတင်းပေါက်ကို တိုးမြှင့်လိုက်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဗီဒီယိုဒိုင်လူကြီးများအနေဖြင့် ပြစ်ဒဏ်ဘောမကန်မီ (သို့သော် ပွဲရပ်နားထားစဉ်အတွင်း) ကျူးလွန်ခဲ့သည့် မည်သည့်ပြစ်မှုကိုမဆို ယင်းဖြစ်စဉ်သည် ရလဒ်အပေါ် "တိုက်ရိုက်သက်ရောက်မှု" ရှိသည်ဟု ယူဆပါက စစ်ဆေးရန် တိုက်တွန်းခံရမည်ဖြစ်သည်။ ယခုပြောင်းလဲမှုသည် ထောင့်ကန်ဘောများနှင့် ပြစ်ဒဏ်ဘောများမကန်မီ ဂိုးဧရိယာအတွင်း အချင်းချင်း လုံးထွေးဆွဲငင်နေကြခြင်းကို နှိမ်နင်းရန် ကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုနေကြပြီး၊ မကြာသေးမီက ဥရုဂွေးနှင့် ကစားခဲ့သည့် ခြေစမ်းပွဲတွင် အင်္ဂလန်အသင်း ဂိုးမရမီ buildup ဖြစ်စဉ်၌ ဖောက်ဖျက်မှုတစ်ခု လွတ်သွားခဲ့ခြင်းမှာ ယခုစစ်ဆေးမည့် ပြစ်မှုအမျိုးအစား၏ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်သည်။

◾️ ပါးစပ်ပိတ်ခြင်းနှင့် ကွင်းအတွင်းမှ ထွက်ခွာခြင်းများအတွက် အနီကတ်ပြမည်

ယခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် နာမည်ကြီးဖြစ်စဉ်နှစ်ခုကြောင့် အနီကတ်ပြစ်မှုအသစ်များ တိုက်ရိုက်ပေါ်ပေါက်လာခဲ့သည်။ ပထမအချက်မှာ အာဖရိကဖလား (Africa Cup of Nations) ဗိုလ်လုပွဲတွင် ၎င်းတို့အသင်းအပေါ် ပင်နယ်တီပေးခဲ့သည့်အတွက် ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် ဆီနီဂေါနည်းပြ ပက်ပ် သီယော (Pape Thiaw) နှင့် ကစားသမားအချို့ ကွင်းအတွင်းမှ လမ်းလျှောက်ထွက်သွားခဲ့သည့် ဆုံးဖြတ်ချက်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယခုအခါ "ဒိုင်လူကြီး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကန့်ကွက်သည့်အနေဖြင့် ကွင်းအတွင်းမှ ထွက်ခွာသွားသော" မည်သည့်ကစားသမား သို့မဟုတ် တာဝန်ရှိသူမဆို အနီကတ်ပြသခြင်း ခံရနိုင်သည်။ အလားတူ ပြစ်ဒဏ်မျိုးကို "ထိပ်တိုက်ရင်ဆိုင်ရသည့် အခြေအနေ" တွင် ၎င်းတို့၏ပါးစပ်ကို ပိတ်ဆို့ဖုံးကွယ်ထားသည့် ကစားသမားများကိုလည်း ချမှတ်မည်ဖြစ်သည်။ ချန်ပီယံလိဂ်ပွဲစဉ်တစ်ခုအတွင်း ဘင်ဖီကာကွင်းလယ်လူ ဂျန်လူကာ ပရက်စတီယန်နီ (Gianluca Prestianni) သည် ဗီနီစီးယပ်စ် ဂျူနီယာ (Vinícius Júnior) ကို မရင်ဆိုင်မီ ၎င်း၏အင်္ကျီဖြင့် ပါးစပ်ကို ဖုံးကွယ်ခဲ့ပြီးနောက် ဤပြောင်းလဲမှုကို အကျယ်တဝင့် ဖော်ပြလာကြခြင်းဖြစ်သည်။ ရီးရဲလ်မက်ဒရစ်အသင်းက ယင်းသို့ဆဲဆိုမှုမှာ လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုဖြစ်သည်ဟု အခိုင်အမာဆိုသော်လည်း ကစားသမားကိုယ်တိုင်က လိင်တူချစ်သူများကို နှိမ်ချသည့်စကားရပ်များ ပြောဆိုခဲ့ကြောင်း ဝန်ခံခဲ့သဖြင့် ပွဲပယ်ပြစ်ဒဏ် ချမှတ်ခံခဲ့ရသည်။ ပုံမှန်မဟုတ်သော ကြားဝင်မှုတစ်ခုအဖြစ် Fifa ဥက္ကဋ္ဌ ဂျီယန်နီ အင်ဖန်တီနို (Gianni Infantino) ကိုယ်တိုင်က ထိုကဲ့သို့သော လုပ်ရပ်များကို ကွင်းထုတ်ရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး၊ စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်ခွင့်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် ဤစည်းမျဉ်းကို ယခုကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲတွင် ကျင့်သုံးမည်ဖြစ်သည်။

◾️ နည်းဗျူဟာမြောက် အချိန်ဆွဲမှုများကို နှိမ်နင်းခြင်း

ဘောလုံးလောကတွင် စိတ်ပျက်စရာ ပိုမိုတိုးပွားလာနေသည့် အချက်တစ်ခုမှာ ဒဏ်ရာရရှိမှုကို အကြောင်းပြကာ နည်းပြများက ကစားသမားများထံ လမ်းညွှန်ချက်များ ပေးပို့ရန် အခွင့်အရေးအဖြစ် အသုံးချနေသည့် နည်းဗျူဟာမြောက် အချိန်ဆွဲမှုများ (tactical timeouts) ပင်ဖြစ်သည်။ ယင်းကို ဥပဒေဟာကွက်ကို အသုံးချခြင်းနှင့် ပွဲစဉ်ကို မလိုအပ်ဘဲ အနှောင့်အယှက်ပေးခြင်းဟု ရှုမြင်ကြသဖြင့် ဥပဒေပြုအဖွဲ့များ၏ အဓိကအာရုံစိုက်ရာ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဖလားတွင် အဆိုပါအပြုအမူကို ဒိုင်လူကြီးများက ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိမ်နင်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ဂိုးသမားမဟုတ်သော ကစားသမားများသည် ဆေးကုသမှုခံယူရန် ကွင်းပြင်ပသို့ ထွက်ခွာရမည်ဖြစ်ပြီး (ယခင်အတိုင်း) ဆေးကုသမှုခံယူပြီးနောက် ကွင်းအတွင်းသို့ ပြန်မဝင်မီ စက္ကန့် ၆၀ ကြာ စောင့်ဆိုင်းရမည်ဖြစ်သည်။ နည်းဗျူဟာမြောက် အချိန်ဆွဲမှုများတွင် အဓိကတရားခံဖြစ်သော ဂိုးသမားများကိုမူ ကွင်းအတွင်း၌ပင် ဆက်လက်ဆေးကုသခွင့်ပြုမည်ဖြစ်သော်လည်း ဒိုင်လူကြီးများသည် အမျိုးသမီးအမျိုးသားဘောလုံးလိဂ် (NWSL) မှ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းတစ်ခုကို ကျင့်သုံးရန် မျှော်လင့်ရသည်။ ယင်းလုပ်ထုံးလုပ်နည်းအရ ဂိုးသမား ဆေးကုသမှုခံယူနေစဉ်အတွင်း အခြားကစားသမားအားလုံးသည် ကွင်းလယ်စက်ဝိုင်းအတွင်းသို့ ဆုတ်ခွာရမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့နည်းပြ၏ နည်းပြနည်းဗျူဟာဧရိယာ (technical area) သို့ သွားရောက်ခွင့်မရှိပေ။

ဂိုးကန်ဘော (goal-kick) များ ပိုမိုမြန်ဆန်လာစေရန် ကူညီပေးသည့် ဒိုင်လူကြီးများ၏ Countdown (စက္ကန့်ရေတွက်ခြင်း) စနစ် အောင်မြင်ခဲ့မှုကြောင့် ယင်းလုပ်ဆောင်ချက်ကို ယခုကမ္ဘာ့ဖလားတွင် လက်ပစ်ဘော(throw-in) များအထိ တိုးချဲ့ကျင့်သုံးမည်ဖြစ်သည်။ ဖြစ်စဉ်နှစ်ခုလုံးတွင် ဒိုင်လူကြီးများသည် အချိန်ဆွဲနေသည့် ကစားသမားများကို ၎င်းတို့၏ လက်ဟန်ဖြင့် ၅ စက္ကန့် Countdown အချက်ပြနိုင်သည်။ အကယ်၍ ရေတွက်မှု သုညသို့ ရောက်ရှိသွားပါက လက်ပစ်ဘောကို ပြိုင်ဘက်အသင်းအား ပေးအပ်မည်ဖြစ်ပြီး၊ ဂိုးကန်ဘောဖြစ်ပါက ပြိုင်ဘက်အသင်းအား ထောင့်ကန်ဘောအဖြစ် အစားထိုးပေးအပ်မည်ဖြစ်သည်။

နောက်ထပ် နောက်ဆုံးစည်းမျဉ်း ပြင်ဆင်ချက်တစ်ခုမှာ လူစားလဲခံရသည့် မည်သည့်ကစားသမားမဆို ၎င်းတို့၏နံပါတ်ကို မြှောက်ပြပြီး ၁၀ စက္ကန့်အတွင်း ကွင်းအတွင်းမှ ထွက်ခွာရမည်ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ ထိုအချိန်ထက် ပိုမိုကြာမြင့်ပါက အစားထိုးဝင်ရောက်မည့် ကစားသမားကို ကွင်းပြင်ပတွင် နောက်ထပ် တစ်မိနစ်ကြာ ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားမည်ဖြစ်သည်။

Ref: The Guardian

#ကမ္ဘာ့ဖလား #ဘောလုံးစည်းမျဉ်း ် #လက်ပစ်ဘော #နိုင်ငံတကာအားကစား