Hiru RMES

ලෝක උරුම ඉපැරණි ඇලහැර අමුන
මහා වංශයට අනුව වසභ රජු ( ක්‍රි.ව 65 - 109) ඡලය මහවැලි ගගේ අතු ගංගාවක් වන අඹන් ඟගේ ස්වාභාවික පර්වතයක් හරස්කරලයි මෙි විශ්මිත අලීසාර ඇල ඇලහැර අමුන ඉදිකරල තියෙන්නෙ. පලමු වෙනි සියවස ආරමිභයේදී ම ඉදිකර ඇති මෙි වාරි කර්මාන්තය අපේ අතීත වාරි ඉන්ජිනේරු තාක්ශණයත්, භූගෝලීය දැනුමත් විදහා දැක්වෙන අගනා නිමැවීමක්. ආසන්න වශයෙන් සැතපුමකට අගලක බෑවුමකින් යුතු වන ඇළ මාර්ගය සැතපුම් 56ක් පමණ ගලාගෙන යමින් කවුඩුල්ල මින්නේරිය හා ගිරිතලේ හා වැවි දක්වා ජලය ගෙන ගොස් තිබෙනවා. මින්නේරිය වැවෙන් කන්තලේ වැවටද දියවර සැපයෙනව. මහසෙන් රජු ( ක්‍රි.ව 274-301) විසින් ඇලහැර අමුණ තවත් උස්කොට නිර්මාණය කිර ඇතයි සදහන්. ඇලහැර සිට දියබෙදුම දක්වා වන මෙම ඇළේ මුල් කොටස දිගින් සැතපුම් 20.75ක්. දියබෙදුමේ පිහිටි අමුණකින් ඇළ මාර්ගය කොටස් දෙකකට බෙදෙනවා. වර්තමානයේ ඒ ඇළ හඳුන්වන්නේ ‘තල්වතුර ඔය’ නමින්. ඇලහැර ඇලෙන් මුවෙල විහාරයට ඡලය සැපයූ අතර මෙහි දිය බද්ද වසභ රජු විසින් තිස්වඩමන්හි මූචෙල විහාරයට පිදූ බව සඳහන් වෙනවා. ( මූවෙල විහාරය දැනට කවුඩුල්ල වැව අසල නටඔුන් වූ විහාරස්ථානය ලෙස සැලකෙනව.) දෙවන අග්ගබෝධි ( ක්‍රි.ව 604 - 614) විසින් නිර්මාණය කරන ලද ගිරිතලේ වැවට ජලය ලබාගැනීමට ඇලහැර අමුණ යලිත් ශක්තිමත්ව ඉදිකරවන්නට ඇති බව පෙනෙනවා

පැරණි අමුණ ටොන් 4 – 5 හෝ ඊට වැඩි බර දැවැන්ත කලු ගල් කුට්ටි යොදාගන ඉතා ශක්තිමත්ව ඉදිකරල තියෙන්නෙ. පාදමෙි පාෂාන තටිටුවට ගැලපෙන ලෙසට කලුගල් කුටිටි කපාගෙන‍, ඒවා කුස්තූර සමගින් එකිනෙකට පුරුද්දා සවිකොට ඇත. මෙහි හිස්තැන් සඳහා හුණුගල් වලින් බදාමයක් සකස් කර තිබී ඇති අතර පිටත කොටස් ගඩොල් භාවිතයෙනුයි. (ගල් කුටිටි එකිනෙක බැඳීමට යොදාගත් හුණුමිශ්‍ර බදාමය මී පැනි, ශාඛ සාර, පත්‍ර වල යුෂ, සිප්පි කටු හා හුනුගල් ආදියෙන් පිලියෙල කරඇති බව සොයාගෙන තියෙනව. ) සමහර තැන්වල ශේෂ වී ඇති මේ බදාමය සෙ. මී. 20-30 ක් වගේ ඝනකමින් යුක්තයි. දැනට ඉතිරිව ඇති බැම්මේ උපරිම උස මී. 4.60ක් වෙනවා. විස්මිත වාරි ණිර්මානයක් වන මෙහි අතීතයේදී බැමිමෙි මුදුනත පලල මීටර 180 ක් පමණ පලලට කලුගල් කුටිටි එකිනෙක ඈදා සුක්ෂමව ඉදිකර ඇත. අප රටෙි මෙතෙක් සොයාගෙන ඇති විශාලතම හා උසම පුරාණ ගල් අමුණේ දකුණු කොටසේ විශාල ප්‍රමාණයක් දැනට ශේෂ වී තියෙනව. ශේෂවූ පැරණි කොටසේ දිග මී. 62ක් පමන. මුලු දිග මීටර් 185 ක් පමන විය හැකි බවට මත පලවෙනව. අමුනේ බැමිමෙි ඇති සෑම ගල් කුටිටියකම පාහේ සංකේතයක් දකින්න පුලුවන්. පුරාණ වේල්ල සම්බන්ධ කරන ඉවුරු දෙක, සදපනාව ලෙස හැඳින්වෙන ගල් පවුරකින් ශක්තිමත් කර ඇති අතර, එය පුරාණ ජලාශවල බැම්මක රලපනාවට සමාන කාර්යභාරයක් ඉටු කරනව. දකුණු ගං ඉවුරේ සදපනාව අදත් පැහැදිලිව දකින්න පුලුවන්.

1942 දී ඩී එස් සේනානායක මහතාගේ කාලයේදී කොන්ක්‍රීට් යොදා අලුත් අමුණ නිර්මාණය කරල තිබෙනවා. ඊට ආසන්නයෙන්ම පැරණි අමුණ දැකගන්න පුලුවන්. නැරඹීමට එන සංචාරකයන් මහා මාර්ගය අසලින් ඇත්තෙ පැරනි අමුන ලෙසින් වරදවා වටහාගෙන ඇත්තේ, පසු කාලීනව ඉදිකල පාර ආසන්නයේ ඇති ඇනිකටි එකයි.
පැරණි බැම්ම හෝ එහි පිහිටීම ගැන සඳහන් පුවරුවක් හෝ නැති අතර, ඇනිකට් එක කෙලවරින් යායුතු ය. ඒ ස්ථානයේ අලි ඇතුන් බහුලව ගැවසෙන බව සඳහන් පුංචි බෝඩ් එකක් දකින්න පුලුවන්.
මේ ඇනිකට් එක හරහා තවත් මීටර් 500 ක් වගේ දුරිනුයි ලෝක උරුම ඇලහැර අමුනේ නටඔුන් පිහිටන්නේ. අලි ඇතුන් ගැවසෙන නිසාත්, අමුන ගැන සියළු තොරතුරු දැනගන්නටත් මග පෙන්වන්නෙක් ඉන්නවනං වඩාත් සුදුසුයි.
නිවැරදි කිරීමි ඇතොත් පෙන්වාදෙන මෙන් ඉල්ලමි.
අපේ ඉපැරනි තාක්ෂනය ගැන තොරතුරු බෙදා දිම සහ එම චාරිකා වලට එකතුකරගැනීම වෙනුවෙන් Dr Harsha Harsha Madhawa Ariyaratne ( Orthopedic surgeon ) Dr Manoj Medagama ( Consultant Anesthesia ) හද පිරි ස්තූතිය.

උපුටා ගැනීමකි
ස්තූතියි මුල් හිමිකරුට ❤