Knowledge Hub

සූර්ය කුණාටුව මේ වන විට පෘථිවියට පහර දෙමින් ඇත.

පෘථිවිය වඩාත් නිරාවරණය වන ඉහළ අක්ෂාංශ වල වෝල්ටීයතා අනතුරු ඇඟවීම් සමඟ විදුලි ජාලයේ උච්චාවචනයන් සිදු විය හැකි යැයි කියා සිටි භූ චුම්භක කුණාටුව හේතුවෙන් අනතුරු ඇඟවීමක් කළ එක්සත් ජනපද ජාතික සාගර හා වායුගෝලීය පරිපාලනය අනතුරු ඇඟවීමක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

දැවැන්ත සූර්ය කුණාටුවක් අද පෘථිවියට පහර දෙමින් සිටි. විදුලිබල පද්ධතියට බාධා ඇති විය හැකි අතර මේ වන විට කලින් අවුරෝරා ඇති නොවු ප්‍රදේශ වල පවා මේ වන විට විශාල අවුරෝරා ආලෝක දැක ගත හැක.ඒවා නිව්යෝර්ක් දක්වා දකුණට පැමිණ ඇත.

අප පමිණ තිබෙන්නේ සූර්‍ය ක්‍රියාකාරකම් වැඩි වන කාල පරිච්ඡේදයකට ය.එහෙයින් උත්තරධැවය අවට ඉතාම අධික උෂ්ණත්වයක් මේ වන විට ඇතිව තිබේ.ගිණි ගැනීම්ද සිදු වෙමින් පවතී.

පෘථිවිය වඩාත් නිරාවරණය වන ඉහළ අක්ෂාංශ වල වෝල්ටීයතා අනතුරු ඇඟවීම් සමඟ විදුලි ජාලයේ උච්චාවචනයන් සිදු විය හැකි යැයි කියන භූ චුම්භක කුණාටුව හේතුවෙන් අනතුරු ඇඟවීමක් කළ එක්සත් ජනපද ජාතික සාගර හා වායුගෝලීය පරිපාලනය (එන්ඕඒඒ) අනතුරු ඇඟවීමක් ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

භූ චුම්භක කුණාටුව G2 කාණ්ඩයට ළඟාවිය හැකි අතර ඒජන්සියට අනුව එය තරමක් ප්‍රබලයි.

Credits - News Sky / Space .com

ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය

වර්තමානයෙහි ශ්‍රී ලංකාව ලෙසින් හැඳින්වෙන, ලංකාව (එහි නිල නාමය සරල ලෙසින් ලංකාව වුවද සමහරවිටෙක ලංකා ඩොමීනියන් රාජ්‍යය ලෙසින්ද හැඳින්වුනි) යනු පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල 1948 සිට 1972 දක්වා පැවැති ඩොමීනියන් රාජ්‍යයකි. 1948දී, බ්‍රිතාන්‍ය ලංකාවට නිදහස ප්‍රදානය කෙරුනේ ලංකාව ලෙසිනි. 1972දී, පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලය තුල ජනරජයක් බවට ලංකාව පත්වූ අතර, එහි නම "ශ්‍රී ලංකාව" බවට වෙනස් කෙරිනි. ලංකාව, ඉන්දියාවේ දකුණු දිග වෙරළෙන් කිමී 31 පමණ දුරකින් පිහිටි දකුණු ආසියාවේ, දිවයින් රාජ්‍යයක්ව පැවතුණි.

දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසුව, නිදහස සඳහා මහජන පීඩනය වැඩි විය.1948 පෙබරවාරි 4 වන දින බ්‍රිතාන්‍ය පාලනය කළ ලංකාවේ යටත් විජිතය නිදහස ලබා ගත් අතර එම දිනයේම සංශෝධිත ව්‍යවස්ථාවක් ක්‍රියාත්මක විය.1947 ලංකාවේ නිදහස් පනත යටතේ නිදහස ලබා දෙන ලදී. එක්සත් රාජධානිය සමඟ ඇති කරගත් හමුදා ගිවිසුම් මගින් බ්‍රිතාන්‍යයේ ගුවන් හා මුහුදු කඳවුරු නොනවත්වා ආරක්ෂා විය. බ්‍රිතාන්‍ය නිලධාරීන් ද ලංකා හමුදාවේ ඉහළ පෙළේ බොහෝ දෙනා පුරවා ගත්හ.ලංකාවේ පළමු අග්‍රාමාත්‍යවරයා බවට දොන් සේනානායක පත්විය. පසුව 1948 දී ලංකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකත්වය සඳහා ඉල්ලුම් කළ විට සෝවියට් සංගමය අයදුම්පත නිෂේධ කළේය.මෙයට එක් හේතුවක් වූයේ ලංකාව නාමිකව ස්වාධීන යැයි සෝවියට් සංගමය විශ්වාස කළ අතර බ්‍රිතාන්‍යයන් තවමත් එහි පාලනය ක්‍රියාත්මක කළේ සුදු, උගත් ප්‍රභූ පැලැන්තියට ආණ්ඩුවේ පාලනය තිබූ බැවිනි. 1949 දී ශ්‍රී ලංකා දෙමළ නායකයින්ගේ එකඟතාවය ඇතිව එක්සත් ජාතික පක්ෂ ආණ්ඩුව ඉන්දියානු දෙමළ වතු කම්කරුවන්⁣ගේ පුරවැසි භාවය අහෝසි කරන ලදී.1950 දී ලංකාව කොළඹ සැලැස්මේ මුල් සාමාජිකයන්ගෙන් කෙනෙකු වූ අතර ශ්‍රී ලංකාව සාමාජිකයෙකු ලෙස කටයුතු කරයි.

දොන් සේනානායක 1952 දී මිය ගිය අතර ඔහුගෙන් පසු ඔහුගේ පුත් ඩඩ්ලි සේනානායක පත්විය.කෙසේ වෙතත්, 1953 දී - එක්සත් ජාතික පක්ෂයට එරෙහිව වාමාංශික පක්ෂ විසින් කරන ලද දැවැන්ත මහා "හර්තාල්" වැඩ වර්ජනයකින් - ඩඩ්ලි සේනානායක ඉල්ලා අස්විය.ඔහුගෙන් පසු ජෙනරාල් ශ්‍රීමත් ජෝන් එල්. කොතලාවල එම තනතුරට පත්විය. ඩී.එස්. සේනානායකගේ පෞද්ගලික කීර්තිය හෝ දේශපාලන බුද්ධිය ඩග්ලිට නොතිබුනි. ඩී. එස්. සේනානායක විසින් අත්හිටවූ ජාතික භාෂා ප්‍රශ්නය ඔහු විසින් ගෙන එන ලදී. ලංකාවේ රැජින වන දෙවන එලිසබෙත් 1954 දී අප්‍රේල් 10 සිට 21 දක්වා දිවයිනේ සංචාරය කළාය. (ඇය ජනරජයක් බවට පත්වීමෙන් පසු 1981 දී ඔක්තෝබර් 21 සිට 25 දක්වා සංචාරය කළාය).

1956 දී එක්සත් ජාතික පක්ෂය, මහජන එක්සත් පෙරමුන විසින් පරාජයට පත් කරන ලද අතර එයට සොලමන් බණ්ඩාරනායකගේ නායකත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය (එස්එල්එෆ්පී) සහ පිලිප් ගුණවර්ධනගේ විප්ලවකරි ලංකා සම සමාජ පක්ෂය ඇතුළත් විය. බණ්ඩාරනායක 1930 ගණන්වල සිට සිංහල ජාතිකවාදී ලොබිය පෝෂණය කළ දේශපාලඥයෙකි.ඔහු ඉංග්‍රීසි වෙනුවට සිංහල පමණක් රාජ්‍ය භාෂාව ලෙස ආදේශ කළේය. ජී. ජී. පොන්නම්බලම් විසින් මුදා හරින ලද වාර්ගික දේශපාලනයට එරෙහි වීමට උත්සාහ කළ ප්‍රධාන සිංහල ප්‍රකාශකයා ඔහු විය.මෙම පනත සිංහල පමණක් පනත් කෙටුම්පත ලෙස හැඳින්වූ අතර සිංහල පාසල් හා විශ්ව විද්‍යාලවල උගන්වන භාෂාව බවට පත් කළේය.මෙය දෙමළ කෝලාහල ඇති කළේ ඔවුන් දෙමළ භාෂාව කතා කළ නිසාත් එය නිල භාෂාවක් ලෙස පිළිගැනීමට ලක් නොවූ නිසාත් ය.මෙම කෝලාහල අවසන් වූයේ අගමැති බණ්ඩාරනායකගේ ඝාතනයෙනි. ඔහුගේ වැන්දඹුව වන සිරිමාවෝ සිය සැමියාගෙන් පසු ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ නායිකාව ලෙස පත් වූ අතර ලොව ප්‍රථම කාන්තා අගමැතිනිය ලෙස තේරී පත් විය. 1957 දී බ්‍රිතාන්‍ය කඳවුරු ඉවත් කරන ලද අතර ලංකාව නිල වශයෙන් “නොබැඳි” රටක් බවට පත්විය. පිලිප් ගුණවර්ධනගේ සංකල්පයක් වූ වී ඉඩම් පනත සම්මත වූ අතර, ඉඩම් හිමියන්ට නොපැමිණි ඉඩම් හිමියන්ට වැඩි අයිතිවාසිකම් ලබා දෙමින්.

ප්‍රතිසංස්කරණය

ජුලි මාසයේ පැවති මැතිවරණයෙන් සිරිමාවෝ බණ්ඩාරනායක ලොව ප්‍රථම වරට තේරී පත් වූ රාජ්‍ය නායිකාව බවට පත්විය. ඇගේ රජය දෙමළ ජනයා සමඟ තවදුරටත් ගැටුම් වළක්වා ගත් නමුත් එක්සත් ජනපද රජයේ කොමියුනිස්ට් විරෝධී ප්‍රතිපත්ති එක්සත් ජනපද ආධාර කපා හැරීමට හා වර්ධනය වන ආර්ථික අර්බුදයකට තුඩු දුන්නේය. එක්සත් ජාතික පක්ෂය නැවත බලයට ගෙන ඒමට අදහස් කරන බෞද්ධ නොවන දක්ෂිනාංශික හමුදාව සහ පොලිස් නිලධාරීන්ගේ කුමන්ත්‍රණයකින් පසුව, බණ්ඩාරනායක මහතා තෙල් සමාගම් ජනසතු කළේය. මෙය කැන්සාස් තෙල් නිෂ්පාදකයින්ගේ සමුපකාරයේ ආධාරයෙන් කැඩී ගිය තෙල් කාටල් විසින් රට වර්ජනය කිරීමට හේතු විය.

1962 දී ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ රැඩිකල් ප්‍රතිපත්ති යටතේ බොහෝ බටහිර ව්‍යාපාරික වත්කම් ජනසතු කරන ලදී.අත්පත් කරගත් වත්කම් සඳහා වන්දි ගෙවීම සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජනපදය හා එක්සත් රාජධානිය සමඟ ආරවුල් ඇති විය.එවැනි ප්‍රතිපත්ති ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂයේ බලය තාවකාලිකව පහත වැටීමට තුඩු දුන් අතර එක්සත් ජාතික පක්ෂය කොන්ග්‍රසයේ ආසන ලබා ගත්තේය.කෙසේ වෙතත්, 1970 වන විට, ශ්‍රී ලංකා නිදහස් පක්ෂය යළිත් වරක් ප්‍රමුඛ බලවේගය විය.

1964 දී බණ්ඩාරනායක මහත්මිය LSSP සමඟ ට්‍රොට්ස්කිවාදී පක්ෂයක් සමඟ ආචාර්ය එන්. එම්. පෙරේරා සමඟ මුදල් ඇමති ලෙස සන්ධාන රජයක් පිහිටුවීය. එසේ වුවද, සිරිමාවෝ අන්ත වාමාංශය තෘප්තිමත් කිරීමට අසමත් වීමෙන් පසුව, මාක්ස්වාදී මහජන විමුක්ති පෙරමුණ 1971 දී ආණ්ඩුව පෙරළා දැමීමට උත්සාහ කළේය.

1972 දී බ්‍රිතාන්‍ය, සෝවියට් හා ඉන්දියානු ආධාර ඇතිව කැරැල්ල මැඩපවත්වන ලද අතර පසුව 1972 දී වත්මන් ව්‍යවස්ථාව සම්මත කර ගත් අතර රටේ නම ශ්‍රී ලංකාව ලෙස වෙනස් කරන ලදී.1972 දී රට නිල වශයෙන් පොදුරාජ්‍ය මණ්ඩලය තුළ ජනරජයක් බවට පත් වූ අතර විලියම් ගෝපාලව ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු ජනාධිපතිවරයා බවට පත්විය.

KEPLER 186F

මෙය පෘථිවියට සමාන ග්‍රහලෝකයක් විය හැකිය. කෙප්ලර් 186F එහි තාරකා වාසය කළ හැකි කලාපයේ කක්ෂ ගත කරනවා පමණක් නොව, පෘථිවියට සමාන ප්‍රමාණයේ අරය ද ඇත. ජනාවාස කළ හැකි කලාපයක මෙතෙක් හමු වූ පෘථිවියේ විශාලත්වයට සමාන ග්‍රහලෝකය බවට එය පත්ව ඇත.

කෙප්ලර් 186F ආලෝක වර්ෂ 490 ක් ඈතින් රතු වාමන තරුවක් වටා කෙප්ලර් 186F කක්ෂගත වේ. එය කෙප්ලර් අභ්‍යවකාශ දුරේක්ෂය මඟින් සංක්‍රාන්ති ක්‍රමය මඟින් සොයා ගන්නා ලදී.වසර තුනකටත් වැඩි කාලයක් දත්ත විශ්ලේෂණය කරන ලද අතර ග්‍රහලෝකය නිල වශයෙන් තහවුරු වූයේ 2014 මාර්තු 19 දා ය. කෙප්ලර් 186F පෘථිවියට වඩා 11% විශාල ය. එහි විශාලත්වය නිසා කෙප්ලර් 186F පෘථිවිය මෙන් පාෂාණමය ලෝකයක් යැයි විශ්වාස කෙරේ.

කෙප්ලර් 186F හි ජීවය පැවතිය හැකිද? මෙය ආලෝක වර්ෂ 490 ක් ඈතින් තිබෙන හෙයින් අපි එය කිසි විටෙකත් ගවේෂණය නොකරමු.

කෙසේ වෙතත්, එහි තාරකාවේ නිවැරදි ප්‍රමාණය, සංයුතිය සහ දුරස්ථභාවය නිසා එහි මතුපිට දියර ජලය පැවතීමට ඉඩ නිසා එහි ජීවය පැවතුනා යැයි අනුමාන කිරීමට හැකිද? අපි විශ්වයේ තනිවෙලාද? කෙප්ලර් 186F මෙම ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දීමට ඉඩ ඇත. අනාගතයේ කරන ගවේශනයන්ගෙන් අපි ඒ පිළිබඳව බලාපොරොත්තු වෙමු.

Image credit: NASA/JPL
Dushmantha Uduwaka