AngkorSeyla Center for Engineering

បទដ្ឋាន AASHTO និង Eurocodes ផ្ដោតលើមុខកាត់ស្មុគស្មាញ សម្រាប់វិភាគ ដោយប្រើប្រាស់កម្មវិធីខាងក្រោម

ការរៀបចំប្រព័ន្ធធារាសាស្ត្រព័ទ្ធជុំវិញ ប្រាសាទអង្គរវត្ត (គូទឹក ឬកសិណ) គឺជាកំពូលស្ថាបត្យកម្មផ្នែក «ភូមិសាស្ត្រវិស្វកម្មសំណង់ និងជលសាស្ត្រ» (Geotechnical and Hydraulic Engineering) ដ៏អស្ចារ្យបំផុត។
ទម្ងន់របស់ប្រាសាទអង្គរវត្តទាំងមូលមានរាប់លានតោន ហើយត្រូវបានសាងសង់នៅលើដីខ្សាច់។ តាមគោលការណ៍វិស្វកម្ម បើគ្មានទឹកនៅក្នុងគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញទេ ប្រាសាទនេះនឹងត្រូវបាក់ស្រុត ឬរលំរលាយបាត់បង់យូរណាស់មកហើយ។ ខាងក្រោមនេះជាការពន្យល់បែបវិទ្យាសាស្ត្រអំពីរបៀបដែលទឹកជួយទប់ប្រាសាទ៖

១. គ្រឹះធម្មជាតិ៖ ស្រទាប់ដី និងខ្សាច់ក្រោមប្រាសាទ
ដើម្បីយល់ពីតួនាទីរបស់ទឹក យើងត្រូវដឹងពីស្រទាប់ដីខាងក្រោមប្រាសាទអង្គរវត្តជាមុនសិន។ វិស្វករខ្មែរបុរាណបានរៀបចំស្រទាប់ដីជា ៣ ថ្នាក់៖
• ស្រទាប់ខាងលើ៖ ថ្មភក់ និងថ្មបាយក្រៀម (តួប្រាសាទ)។
• ស្រទាប់កណ្តាល៖ ស្រទាប់ដីឥដ្ឋក្រាស់ (ដីស្អិត) ដែលជួយទប់មិនឱ្យទឹកជ្រាបចេញលឿនពេក។
• ស្រទាប់ខាងក្រោមបង្អស់៖ ស្រទាប់ខ្សាច់ម៉ដ្ត និងទឹកក្រោមដី (Aquifer)។

២. គោលការណ៍ «សម្ពាធទឹកក្រោមដី» (Pore Water Pressure)
ខ្សាច់គឺជាសម្ភារៈសំណង់ដែលអាចទ្រទ្រង់ទម្ងន់បានយ៉ាងល្អ លុះត្រាតែវាមានសំណើម ឬផ្ទុកទឹកជាប់ជានិច្ច។
• ពេលមានទឹកគ្រប់គ្រាន់៖ ម៉ូលេគុលទឹកដែលនៅចន្លោះគ្រាប់ខ្សាច់នឹងបង្កើតជា «សម្ពាធទឹក» (Hydrostatic Pressure) ជួយរុញច្រាន និងទប់គ្រាប់ខ្សាច់មិនឱ្យរំកិលខ្លួន។ វារក្សាលំនឹងដីខ្សាច់ក្រោមប្រាសាទឱ្យរឹងមាំដូចជាបេតុងធម្មជាតិ។
• ពេលខ្វះទឹក (ដីស្ងួត)៖ ប្រសិនបើដីខ្សាច់ខាងក្រោមស្ងួតហួតហែង គ្រាប់ខ្សាច់នឹងហូររអិលចេញពីគ្នា (ដូចខ្សាច់នៅក្នុងនាឡិកាខ្សាច់)។ កាលណាខ្សាច់រំកិលខ្លួន វានឹងបង្កើតជាប្រហោងនៅក្រោមគ្រឹះ ដែលធ្វើឱ្យប្រាសាទដ៏ធ្ងន់ធ្លាក់ចុះ និងបាក់ស្រុតភ្លាមៗ។

៣. គូទឹកព័ទ្ធជុំវិញ៖ «អាងរក្សាកម្រិតទឹក» (Water Table Regulator)
គូទឹក (កសិណ) អង្គរវត្តមានទទឹង ២០០ ម៉ែត្រ និងបរិមាត្រជុំវិញប្រហែល ៥.៥ គីឡូម៉ែត្រ។ វាមានតួនាទីដូចជា «អាងស្តុក និងបញ្ចេញទឹកស្វ័យប្រវត្ត»៖
• នៅរដូវវស្សា៖ ទឹកភ្លៀងយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នឹងហូរចូលទៅក្នុងគូទឹក។ គូទឹកនេះជួយស្រូបយកទឹកមិនឱ្យជន់លិចប្រាសាទ និងជួយបំពេញបន្ថែមទៅក្នុងស្រទាប់ទឹកក្រោមដី (Water Table) ខាងក្រោមប្រាសាទ។
• នៅរដូវប្រាំង៖ នៅពេលអាកាសធាតុក្តៅខ្លាំង ទឹកក្រោមដីចាប់ផ្តើមស្រកចុះ។ ប៉ុន្តែ ដោយសារតែមានទឹកយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់នៅក្នុងគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញ ទឹកពីគូទឹកនោះនឹងជ្រាបចូលទៅខាងក្នុងដីយឺតៗ ដើម្បី «ទប់កម្រិតទឹកក្រោមដីមិនឱ្យធ្លាក់ចុះហួសកម្រិតគ្រោះថ្នាក់»។

៤. ប្រព័ន្ធច្របាច់សម្ពាធសងខាង (Lateral Confinement)
ទម្ងន់ប្រាសាទរុញដីចុះក្រោមចំកណ្តាល (Vertical Load)។ តាមច្បាប់រូបវិទ្យា កាលណាមានកម្លាំងសង្កត់ពីលើ ដីខ្សាច់នៅខាងក្រោមនឹងព្យាយាមរុញច្រានចេញទៅសងខាង (Horizontal Displacement)។
• ទឹកនៅក្នុងគូទឹកដែលមានជម្រៅជ្រៅ និងមានទម្ងន់រាប់លានតោនដូចគ្នា បានបង្កើតជា «កម្លាំងច្របាច់មកវិញពីខាងក្រៅចូលក្នុង»។
• កម្លាំងទឹកសងខាងនេះ បានដើរតួជាជញ្ជាំងអរូបិយ ច្របាច់រក្សាដីខ្សាច់ក្រោមប្រាសាទឱ្យណែនជាប់នៅមួយកន្លែង មិនអាចរអិលចេញទៅណាបានឡើយ។
សរុបសេចក្តីមក បុព្វបុរសខ្មែរមិនត្រឹមតែយល់ដឹងពីសោភ័ណភាព និងសាសនានោះទេ ប៉ុន្តែលោកបានយល់ដឹងពី «តុល្យភាពជលសាស្ត្រ» យ៉ាងច្បាស់លាស់។ ការរក្សាទឹកឱ្យពេញគូទឹកអង្គរវត្តជានិច្ចក្នុងរយៈពេលជិត ១០០០ ឆ្នាំមកនេះ គឺជាសរសៃឈាមដ៏សំខាន់បំផុតដែលជួយឱ្យប្រាសាទអង្គរវត្តនៅតែឈររឹងមាំរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

វគ្គសិក្សាផ្ដោតលើសំណង់អគារ (សិក្សាលម្អិតទ្រឹស្ដី+ការ​ប្រើប្រាស់កម្មវិធី+ទាញយករបាយការណ៍របស់ធាតុដែលបានគណនា) វិភាគនៃដែនកំណត់របស់កម្មវិធីនីមួយៗ ដោយប្រៀបធៀបនឹងទ្រឹស្ដី ភ្ជាប់គម្រោងជាក់ស្ដែង។

វគ្គសិក្សានេះចូលរៀន នៅដើមខាងក្រោយនេះ
ទំនាក់ទំនងចុះឈ្មោះ 0966830105/017230246