Mobile Lab

Info tips Vol 4 Στις προηγούμενες αναρτήσεις μας αναφερθήκαμε σε τεχνικά θέματα σε σχέση με τον vhf πομποδέκτη μας και τονίσαμε την μεγάλη σημασία που πρέπει να δίνουμε στο σύστημα ακτινοβολίας (3Κ) κάθοδος- κεραία - κονέκτορες.

Έχοντας όμως αφήσει 2 εκκρεμότητες, την μια που αφορά τους πίνακες συχνοτήτων και την άλλη για τα στάσιμα κύματα επανερχόμαστε σήμερα.
Θα πρέπει κατ’ αρχήν να γνωρίζουμε πως κάθε μια (κάθοδος) το τμήμα δηλαδή του ομοαξονικού καλωδίου που συνδέει την κεραία με τον πομποδέκτη μας ισοδυναμεί με ένα συντονισμένο κύκλωμα LC όπου L η αυτεπαγωγή και C ο πυκνωτής.

Το μήκος της καθόδου θα πρέπει να υπολογίζεται πάντα σε κάθε εγκατάσταση.

Αν το μήκος της καθόδου είναι τυχαίο τότε η κάθοδος δεν συντονίζει στην μπάντα συχνοτήτων που η κεραία και ο πομποδέκτης μας λειτουργούν με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν στάσιμα κύματα.
Στάσιμα κύματα θα δημιουργηθούν επίσης και από αιτίες όπως αυτές :
1.Το λύγισμα τσάκισμα bending της καθόδου.
2.Από κεραία που δεν είναι σωστά συντονισμένη για τις συχνότητες που λειτουργεί ο πομποδέκτης μας.
3.Από μια κακή ή οξειδωμένη επαφή στο σημείο σύνδεσης με την κεραία μας ή με τον πομποδέκτη μας.

Τι είναι τελικά τα στάσιμα κύματα?
Το σύστημα πομποδέκτης-γραμμή μεταφοράς-κεραία & ομοαξονικοί σύνδεσμοι (κονέκτορς) λειτουργεί άριστα μόνο όταν η σύνθετη αντίσταση της εξόδου του πομποδέκτη μας είναι ίδια
με τη σύνθετη αντίσταση του συστήματος 3Κ.
Όταν όμως η γραμμή μεταφοράς έχει διαφορετική αντίσταση, έστω και λίγο από την κεραία, τότε ένα μέρος της ισχύος που κινείται στη γραμμή
μεταφοράς, όταν φτάσει στην κεραία ανακλάται και επιστρέφει πίσω προς τον πομποδέκτη, αυτό έχει ως αποτέλεσμα την δημιουργία στάσιμων κυμάτων.

Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι τα στάσιμα μας δείχνουν πόσο καλά είναι προσαρμοσμένη η γραμμή μεταφοράς με την κεραία μας,
αλλά και τυχόν προβλήματα που δημιουργήθηκαν στο σύστημα 3Κ όταν δούμε ξαφνικά απότομη άνοδο τους η την μεταβολή τους γενικά.
Προσέξτε, γιατί συναντάμε πολλές παρανοήσεις.
1ον. Πολλοί πιστεύουν ότι όταν έχουν στάσιμα 1:1 τότε η κεραία τους δουλεύει τέλεια.
Όταν έχουμε στάσιμα 1:1 το μόνο που είναι σίγουρο είναι ότι η γραμμή μεταφοράς έχει τέλεια προσαρμογή με την κεραία και τίποτα παραπάνω.
Η κεραία μπορεί να μην εκπέμπει καθόλου, όπως και αν συνδέαμε ένα Dummy Load ή μπορεί να έχουμε
τεράστιες απώλειες στη γραμμή μεταφοράς και να μη φτάνει σχεδόν καθόλου ισχύς στην κεραία.
2ον. Πολλοί στενοχωριούνται όταν έχουν π.χ.
στάσιμα 1,3:1 και προσπαθούν με κάθε τρόπο να τα κατεβάσουν στο 1:1 ή το πολύ στο
1,1:1.
Αν ρίξετε μία ματιά στον πίνακα με τα στάσιμα κύματα θα δείτε ότι όταν έχουμε στάσιμα π.χ. 1,3:1 η ισχύς που χάνεται είναι μόνο 1,67 Watts , δηλαδή ελάχιστη και δεν αξίζει τον κόπο για να κατέβουν πιο κάτω.
Σύμφωνα λοιπόν με όλα τα παραπάνω μέσα σε μία γραμμή μεταφοράς δημιουργούνται συγχρόνως δύο είδη απωλειών.
Η πρώτη απώλεια προέρχεται από τα κατασκευαστικά χαρακτηριστικά του ίδιου του ομοαξονικού καλωδίου και η δεύτερη από τα στάσιμα που δημιουργούνται όταν η γραμμή μεταφοράς δεν έχει καλή προσαρμογή με την κεραία μας.
Αυτό που πρέπει να επιδιώκουμε είναι να κρατάμε αυτές τις απώλειες όσο το δυνατόν πιο χαμηλά ώστε να οδηγείται η κεραία μας με τη μεγαλύτερη δυνατή ισχύ.

Αμέσως πιο κάτω παραθέτω ένα σύντομο παράδειγμα για τον υπολογισμό του λ4 φυσικού μεγέθους της καθόδου μας για το κανάλι 16 κινδύνου του VHF Marine
Το κανάλι 16 κινδύνου αντιστοιχεί στην συχνότητα 156.800KHz.
Για να βρούμε το μήκος κύματος λ της συχνότητας αυτής διαιρούμε δια 300.000 που είναι η ταχύτητα διάδοσης του φωτός και έτσι έχουμε λ μήκος κύματος =1.913 μέτρα.
Διαιρούμε στην συνέχεια για να βρούμε το λ4 του μήκους της καθόδου μας για την συχνότητα 156.800kHz και αυτό που θα πάρουμε από την διαίρεση θα το πολλαπλασιάσουμε με το velocity factor του τύπου του ομοαξονικού καλωδίου που χρησιμοποιούμε για κάθοδο (RG58 - RG 8 - RG 213 -flex type etc. ) ένα κοινό velocity factor είναι το 0.66.
Άρα 1.913/4 Χ 0.66=0.3156μέτρα ή αλλιώς 31.56cm, αυτό είναι λοιπόν το φυσικό μήκος λ4 που πρέπει να έχει η κάθοδος μας για την παραπάνω συχνότητα.
Τα μήκη που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να συνδέσουμε την κεραία μας με τον πομποδέκτη μας θα πρέπει να είναι η τα 31.56cm ή πολλαπλάσια αυτού του μήκους κατά Χ3, Χ5, Χ7, Χ9, Χ11
Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε ότι οι απώλειες του καλωδίου σε μεγάλο μήκος, ακόμα και με τα πιο ακριβά ομοαξονικά καλώδια καθόδου είναι σημαντικές.
Για να κρατήσετε τις απώλειες της καθόδου σας σε λογικά πλαίσια, κρατήσετε το μήκος της καθόδου όσο το δυνατόν μικρότερο.
Για την μέτρηση των στάσιμων κυμάτων χρησιμοποιούμε την γέφυρα στάσιμων κυμάτων ή τους αναλυτές κεραιών (antenna analyzers) αν τα παραπάνω σας φαντάζουν βουνό καλέστε ένα έμπειρο τεχνικό που να είναι ενημερωμένος και να διαθέτει τον κατάλληλο εξοπλισμό για την συντήρηση του συστήματος ακτινοβολίας στο σκάφος σας.
Θα μετρήσει και θα ελέγξει κεραία- κάθοδο -κονέκτορς ή θα εγκαταστήσει τα προαναφερόμενα με το πιο σωστό τρόπο.
Σωστικά & επικοινωνίες μαζί με τον σεβασμό στο υγρό στοιχείο αποτελούν την πιο καλή για καλές θάλασσες αλλά και τον σεβασμό στην ζωή την δική μας και των επιβατών. 😉

Info@ tips Vol3
Τα3Κ (κεραία – κάθοδος- κονέκτορ) θα μας απασχολήσουν καθώς είναι εξ’ ίσου σημαντικά με τον πομποδέκτη μας VHF (είναι προτιμότερη η αγορά ενός μέτριου πομποδέκτη και η εγκατάσταση ενός καλού συστήματος ακτινοβολίας (3Κ) παρά το αντίστροφο.
Οι κεραίες διαφέρουν όσο αφορά την απόδοση τους, αλλά και τα υλικά της κατασκευής τους.
Θα έχετε ακούσει για κέρδος κεραίας (gain) άλλες φορές εκφράζεται σε dbd και άλλες σε dbi.
Πιθανόν κάποιοι αναγνώστες… πιο μυημένοι στα ηλεκτρονικά να αναρωτηθούν και να πουν… πως ένα παθητικό στοιχείο όπως η κεραία έχει κέρδος?
Η ερμηνεία λοιπόν της απολαβής ή του κέρδους της κεραίας ή της απόδοσης της έχει να κάνει με το πώς ο λοβός της, το pattern, το διάγραμμα ακτινοβολίας της δηλαδή είναι καλύτερο
από εκείνο του απλού δίπολου, αυτό ορίζεται ως κέρδος κεραίας.
Όταν το κέρδος της κεραίας εκφράζεται σε dbd η αναφορά και η σύγκριση γίνεται με εκείνο του απλού δίπολου, όταν το συναντήσετε εκφρασμένο σε gain dbi η αναφορά και η σύγκριση γίνεται με το ισοτροπικό δίπολο, όπου ισοτροπικό δίπολο το δίπολο που βρίσκεται (on a free space) μια έννοια καθαρά θεωρητική.
Επιλέξτε μια καλής κατασκευής κεραία φτιαγμένη από μπρούτζο ή επαργυρωμένο σωλήνα και όχι κεραίες που στην ουσία είναι καλώδια επικαλυμμένα με fiberglass.
Φροντίστε επίσης για μια κεραία με κέρδος αρκετό πχ ένα κέρδος της τάξης των 6db είναι ικανοποιητικό & σημαίνει αμέσως ότι η κεραία μας θα έχει ένα μήκος περίπου 2-3 μέτρα.
Κοντές κεραίες μερικών εκατοστών έχουν πολύ προβληματικό διάγραμμα ακτινοβολίας & στην ουσία ακτινοβολούν ελάχιστη από την παραγόμενη ισχύ του πομποδέκτη σας & κατ΄ επέκταση επιτρέπουν στον δέκτη να λαμβάνει (ακούει) μόνο τα πολύ δυνατά σήματα.
Επιλέγουμε ένα καλό σημείο για την τοποθέτηση της, όπως στο πλάι του flybridge ή στην κορυφή μιας αψίδας ή το T-top του σκάφους όπου είναι μια καλή τοποθεσία για την κεραία μας. Αποφεύγουμε να έχουμε δίπλα ή σε πολύ κοντινή απόσταση από την κεραία μας, άλλα μεταλλικά αντικείμενα γιατί αυτά θα αλλάξουν τα χαρακτηριστικά της δηλαδή το διάγραμμα ακτινοβολίας της ως και την σύνθετη αντίσταση της για την οποία θα μιλήσουμε στην επόμενη ανάρτηση μας.
Αγοράστε μερικά χρήσιμα περιφερειακά, όπως έναν ομοαξονικό διακόπτη που θα σας επιτρέψει να χρησιμοποιήσετε τον φορητό σας πομποδέκτη σε περίπτωση βλάβης του σταθερού και
ένα εξωτερικό μεγάφωνο που θα σας δώσει καλύτερη ακουστική σε σχέση με το ενσωματωμένο μεγάφωνο του μηχανήματος.
Όπως υποσχεθήκαμε φτιάξαμε και 2 μικρούς καταλόγους με τα marine channels όπου θα τους βρείτε αναρτημένους στην σελίδα μας.

Info@tips Vol 2
Η μπάντα των VHF marine (δηλαδή η περιοχή συχνοτήτων στα vhf που είναι εκχωρημένη για τις επικοινωνίες που εξυπηρετούν την ναυτιλία είναι συγκεκριμένα από τους 156.050 Mhz -162.025 Mhz και έχει 88 κανάλια (δίαυλοι επικοινωνίας).
Μερικά από αυτά είναι simplex και άλλα duplex (όπου simplex ίδια συχνότητα εκπομπής - λήψης και όπου duplex διαφορετική με tx offset: - 4.6 Mhz.
Σύντομα θα αναρτήσουμε χρήσιμους πίνακες με τα κανάλια του vhf marine αλλά και εκείνα του Olympia Radio με μετεωρολογικές εκπομπές, έτσι όποιος το επιθυμεί, απλά θα το αρχείο ,το εκτυπώνει, το πλαστικοποιεί και το έχει δίπλα στον ασύρματο του.
Πάμε για λίγο στις κεραίες, στις γραμμές μεταφοράς και τους ομοαξονικούς συνδέσμους.
Γραμμή μεταφοράς ή κάθοδος ονομάζετε το καλώδιο που συνδέει την κεραία μας με τον πομποδέκτη μας και ομοαξονικοί σύνδεσμοι οι κονέκτορες σύνδεσης στον πομποδέκτη ,στην κεραία ή μεταξύ άλλων βοηθητικών εξαρτημάτων ή μεταξύ επεκτάσεων της γραμμής μεταφοράς.
Κανόνας 1 Δεν κάνουμε οικονομία σε κανένα από αυτά τα εξαρτήματα.
Κανόνας 2 Επιθεωρούμε ,συντηρούμε και επισκευάζουμε άμεσα όταν αυτό κρίνεται απαραίτητο.
Καλώδια και σύνδεσμοι πολύ συχνά οξειδώνονται (η θάλασσα με τα μαγικά της) επίσης η κακή τοποθέτηση από κάποιον μη επαγγελματία εγκαταστάτη μπορεί να έχει αφήσει ακάλυπτες επαφές και όχι καλά προφυλαγμένες και μονωμένες ,το αποτέλεσμα των παραπάνω κακοτεχνιών είναι το σύστημα (πομποδέκτης - γραμμή μεταφοράς - κεραία) να ανεβάζει στάσιμα κύματα (θα αναφερθούμε και σε αυτά συντόμως) με συνέπεια να καίγεται η έξοδος του πομπού του VHF μας.(καμένη έξοδος= αδυναμία εκπομπής και επικοινωνίας)
Στην οποιαδήποτε παρουσίαση βλάβης πρώτα μετράμε την κεραία μας (κάθοδος + κονέκτορς) για να διαπιστώσουμε αν ο λόγος στάσιμων κυμάτων είναι ο ορθός ,κατόπιν προχωράμε σε περαιτέρω ελέγχους, επισκευές & αντικαταστάσεις.