miss dialectic

SARAKINIKO | Εύα Γιαννακοπούλου & Πάνος Σκλαβενίτης SARAKINIKO | Eva Giannakopoulou & Panos Sklavenitis
Ammophila (Αραπάκη 120, Καλλιθέα)
Διάρκεια: 29 Ιανουαρίου – 3 Φεβρουαρίου 2026, 18:00–21:00
Eva Giannakopoulou Panos Sklavenitis

«Τι μπορεί να σημαίνει σήμερα η συλλογική, εναλλακτική κατοίκηση ενός τόπου και πώς συνδέεται με το αίτημα της ουτοπίας;»

Η εικαστική έκθεση SARAKINIKO επιστρέφει σε ένα σχεδόν λησμονημένο πείραμα συλλογικής κατοίκησης: τη γερμανική οικοκοινότητα που εγκαταστάθηκε στο Σαρακήνικο της Ιθάκης στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Μέσω μιας επιτελεστικής εικαστικής εγκατάστασης, όπου συνυπάρχουν αρχειακό υλικό και νέα έργα, οι εικαστικοί Εύα Γιαννακοπούλου και Πάνος Σκλαβενίτης επαναπροσεγγίζουν την ιστορία του Σαρακήνικου όχι ως αφήγημα επιτυχίας ή αποτυχίας, αλλά ως ένα ανοιχτό πεδίο διαπραγμάτευσης γύρω από τις δυνατότητες της συλλογικής συνύπαρξης.

Το εγχείρημα Sarakiniko Alternatives Leben GmbH ξεκίνησε το 1978 με μια απρόσμενη δημόσια πρόσκληση του Γερμανού καλλιτέχνη Wido Buller: «Ψάχνουμε περίπου 100 ανθρώπους, αρκετά τρελούς ώστε να κατοικήσουν σε ένα νησί και να ζήσουν με σκοπό να αναπτύξουν τη δική τους έννοια του κοινωνικού». Το καλοκαίρι του 1979, περίπου διακόσιοι άνθρωποι εγκαταστάθηκαν στη χερσόνησο του Σαρακήνικου, επιχειρώντας να οργανώσουν έναν κοινοβιακό οικισμό βασισμένο στις συλλογικές διαδικασίες λήψης αποφάσεων, τη συνεργατική οικονομία, τις εναλλακτικές μορφές ενέργειας και την οικολογική βιωσιμότητα. Παρά την έντονη δυναμική του ξεκινήματος, το εγχείρημα άρχισε σταδιακά να παρακμάζει, χάνοντας τον κοινοβιακό του χαρακτήρα.

Οι Γιαννακοπούλου και Σκλαβενίτης, μεγαλωμένοι στην Ιθάκη και σχεδόν «συνομήλικοι» με την κοινότητα του Σαρακήνικου, προσεγγίζουν το αρχειακό υλικό από τη θέση των υποκειμένων που έχουν βιώσει τον τόπο και αναστοχάζονται την ιστορία του εκ των έσω. Η αυτο-εθνογραφική τους προσέγγιση κινείται μεταξύ αρχείου και μνήμης, τεκμηρίου και προσωπικής εμπειρίας, ενσωματώνοντας στοιχεία ψυχογεωγραφικής διερεύνησης.

Η έκθεση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου εν εξελίξει εικαστικού έργου που ξεκίνησε το 2017 και έχει παρουσιαστεί σε ακαδημαϊκά και καλλιτεχνικά πλαίσια στην Ελλάδα.

*Έκδοση
Η έκδοση είναι αφιερωμένη στην ιστορία της κοινότητας του Σαρακήνικου και βασίζεται σε πολυετή έρευνα, αρχειακό υλικό και προσωπικές μαρτυρίες. Την επιμέλεια και τις φωτογραφίες υπογράφουν η Εύα Γιαννακοπούλου και ο Πάνος Σκλαβενίτης, ενώ μέρος του φωτογραφικού και σχεδιαστικού υλικού προέρχεται από το περιοδικό Einblick της κοινότητας και τα προσωπικά αρχεία των Romy Andohr και Lucio Bramato.

Ο σχεδιασμός της έκδοσης είναι του Studio Lialios Vazoura και η εκτύπωση πραγματοποιήθηκε από την Kostopoulos Printing House. Το βιβλίο εκδόθηκε τον Δεκέμβριο του 2025 από τις εκδόσεις Big black mountain the darkness never ever comes, με τη χρηματοδότηση του Δήμου Ιθάκης.

(Σχεδιασμός: Studio Lialios Vazoura, 160 σελίδες / 170 × 240mm / otabind / Ελληνικά-Αγγλικά / 300 αντίτυπα. Με την ευγενική υποστήριξη του Δήμου Ιθάκης. ISBN: 978-618-87122-6-3)
https://bigblackmountain.org/book/sarakiniko-eva-giannakopoulou-and-panos-sklavenitis/

Η έκθεση SARAKINIKO πραγματοποιείται σε παραγωγή της miss dialectic, με την οικονομική υποστήριξη και υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού. Υπουργείο Πολιτισμού

ΣΥΜΒΙΩΤΙΚΑ σε επιμέλεια της miss dialectic. Ανοιχτή πρόσκληση ΕΜΣΤ
Πριν από έναν χρόνο τα εγκαίνια @ EMST Athens

Maria Varela Christina Mitrentse Karolina Krasouli Chrysanthi Koumianaki Giannis Delagrammatikas Ino Varvariti miss dialectic Citronne Gallery Kalfayan Galleries

Ομαδική έκθεση και δημόσιο πρόγραμμα σε επιμέλεια της miss dialectic
12.10-26.11.2023 EMΣΤ, 4ος όροφος https://www.emst.gr/exhibitions/symviotika

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΔΕΣ Μαρία Βαρελά, Χρυσάνθη Κουμιανάκη, Καρολίνα Κρασούλη, Χριστίνα Μήτρεντσε, Μπία Ντάβου, Ναυσικά Πάστρα, Χρύσα, Phantom Investigations (Ινώ Βαρβαρίτη, Γιάννης Δελαγραμμάτικας)

Η πρόταση Συμβιωτικά της επιμελητικής ομάδας miss dialectic επελέγη μέσα από τη διαδικασία ανοιχτής πρόσκλησης του ΕΜΣΤ | Εθνικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης για την υποβολή προτάσεων επιμέλειας ομαδικής έκθεσης. Η έκθεση, η οποία ανοίγει για το κοινό στις 12 Οκτωβρίου, εντάσσεται στο πρόγραμμα περιοδικών εκθέσεων και δράσεων του ΕΜΣΤ το φθινόπωρο του 2023.

Ένα σύγχρονο αφήγημα για τη συνύπαρξη, το οποίο εστιάζει στη διαδικασία επικοινωνίας μέσα από καλλιτεχνικές πρακτικές θηλυκοτήτων στην τέχνη, ορίζει τον νοηματικό πυρήνα του πρότζεκτ, το οποίο αποτελείται από μια ομαδική έκθεση, πλαισιωμένη από ένα ευρύ πρόγραμμα δημόσιων δράσεων. Στην έκθεση παρουσιάζονται έργα τεσσάρων σύγχρονων Ελληνίδων εικαστικών –της Μαρίας Βαρελά, της Χρυσάνθης Κουμιανάκη, της Καρολίνας Κρασούλη και της Χριστίνας Μήτρεντσε– καθώς και της καλλιτεχνικής ομάδας Phantom Investigations (Ινώ Βαρβαρίτη και Γιάννης Δελαγραμμάτικας). Συνθέσεις της Μπίας Ντάβου, της Ναυσικάς Πάστρα και της Χρύσας, από τη συλλογή του ΕΜΣΤ, έρχονται να συμπληρώσουν την έκθεση, αφετηρία της οποίας, άλλωστε, σύμφωνα με την επιμελητική ομάδα, αποτέλεσε η ενότητα σχεδίων Σειραϊκές δομές 2 – Οδύσσεια της Μπίας Ντάβου. Οι Συμβιωτικοί λόγοι του δημόσιου προγράμματος, περιλαμβάνουν εργαστήρια / εκπαιδευτικά προγράμματα (των Μαρίας Βαρελά, Καρολίνας Κρασούλη και Χριστίνας Μήτρεντσε), περφόρμανς (της Χρυσάνθης Κουμιανάκη) και μια επιτελεστική διάλεξη (των Phantom Investigations). Το πρόγραμμα δεν προσδίδει μόνον έναν μεταβαλλόμενο και διαδραστικό χαρακτήρα και περιεχόμενο στην έκθεση, αλλά ταυτόχρονα φιλοδοξεί να αλληλεπιδράσει και να επικοινωνήσει με το κοινό.

Η χρήση του κάναβου / πλέγματος, ως δομικού συστατικού του έργου των εικαστικών της έκθεσης, λειτουργεί ενοποιητικά, ορίζοντας έναν κυριολεκτικό, ή ακόμα και νοητό, χώρο, μέσα στον οποίο οι έννοιες της ισορροπίας, της σειραϊκότητας, της επανάληψης, της αλληλουχίας και της, εν δυνάμει, απελευθέρωσης και επέκτασης στον πραγματικό και στον δημόσιο χώρο, επιβάλλονται δυναμικά. Ο κάναβος, επίσης, σχετίζεται με την ύφανση – ασχολία που παραδοσιακά έχει ταυτιστεί με τη θέση και τον ρόλο της γυναίκας. Η ύφανση αναδεικνύεται πλέον σε κατεξοχήν καλλιτεχνική πράξη, μετατρέπει τη χειροτεχνική διαδικασία σε εργαλείο αντίστασης και ενδυνάμωσης της παρουσίας των θηλυκοτήτων στη σύγχρονη τέχνη και τη συνδέει με διαφορετικές εκδοχές της οπτικής, κειμενικής, επιστημονικής και τεχνολογικής γλώσσας. Ο συγκεκριμένος τρόπος καλλιτεχνικής παραγωγής είναι κοινός στη δουλειά των εικαστικών που συμμετέχουν στην έκθεση, επιτείνοντας το συμβιωτικό και εννοιολογικό σύστημα συνύπαρξής τους. Παράλληλα, κοινά χαρακτηριστικά τους στοιχεία είναι η επαναχρησιμοποίηση μοτίβων και συμβόλων (και) από παλαιότερα έργα τους που ενυπάρχουν και συνδιαλέγονται με τις μεταγενέστερες προτάσεις τους.

Δίνοντας έμφαση στη διαδικασία της καλλιτεχνικής δημιουργίας, μέσα από θραυσματικές εικόνες και κώδικες, με ένα εκτεταμένο φάσμα καλλιτεχνικών μέσων, τα έργα που παρουσιάζονται στην έκθεση Συμβιωτικά, δημιουργούν χώρο και ρυθμό, γίνονται ποιητικές χειρονομίες και στοχασμοί για τη σύγχρονη πραγματικότητα αλλά και για την ίδια την ιστορία της τέχνης και υφαίνουν το δικό τους αφήγημα για τις θηλυκότητες στην τέχνη, «σ’ ένα δικό τους δωμάτιο» (Βιρτζίνια Γουλφ). Στα εγκαίνια της έκθεσης παρουσιάστηκαν τρεις περφόρμανς της Χρυσάνθης Κουμιανάκη στον εκθεσιακό χώρο, όπως και σε άλλους κοινόχρηστους χώρους του Μουσείου.

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ: Ευτυχία Βλάχου Eftychia Vlachou

(Για) την επόμενη μέρα. Με Εβίτα Τσοκάντα & Παναγιώτη Λουκά:

O διάλογος ανάμεσα στην Εβίτα Τσοκάντα και στον Παναγιώτη Λουκά μεταμορφώθηκε σε μια μουσική playlist που αναρτήθηκε στο κανάλι της miss dialectic στο YouTube.

Πρόκειται για μία από τις ψηφιακές δράσεις του διακαλλιτεχνικού πρότζεκτ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ (2022-2023) της miss dialectic, το οποίο πραγματοποιήθηκε με την οικονομική ενίσχυση και υπό την αιγίδα του YΠ.ΠΟ.Α. και με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ.

Ακούστε την «αφήγησή» τους εδώ:
https://youtube.com/playlist?list=PLTPIAG8sOhpock2Ow9O7zUMHV3jB5EEXb&feature=share

miss dialectic Evita Tsokanta Panayiotis Loukas Eleanna Papathanasiadi
Υπουργείο Πολιτισμού NEON

www.youtube.com

Έναν χρόνο πριν. Mε ΦΑΤ & ΘΙΝ:

Την Τετάρτη 28 Δεκεμβρίου 2022 η Δέσποινα Σανιδά-Κρεζία και ο Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου παρουσίασαν την περφόρμανς ΦΑΤ & ΘΙΝ στο A FOREST. Ήταν η εναρκτήρια δράση του διακαλλιτεχνικού πρότζεκτ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ (2022-2023) της miss dialectic, το οποίο πραγματοποιήθηκε με την οικονομική ενίσχυση και υπό την αιγίδα του YΠ.ΠΟ.Α. και με την υποστήριξη του Οργανισμού Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ.

Η Δέσποινα Σανιδά-Κρεζία γεννήθηκε το 1998 στην Αθήνα, όπου ζει και εργάζεται ως χορεύτρια και performer. Είναι απόφοιτος της Κρατικής Σχολής Ορχηστικής Τέχνης και φοιτήτρια του τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΕΚΠΑ.

Ο Κωνσταντίνος Χατζηνικολάου γεννήθηκε το 1974 στην Αθήνα. Είναι κινηματογραφιστής και συγγραφέας. Κινηματογραφεί σε φιλμ Σούπερ 8 και έχει εκδώσει τα βιβλία "Ιάκωβος" (αντίποδες, 2016) και "Βόυτσεκ / Ουρανός Άουσβιτς" (Άγρα, 2021).



Υπουργείο Πολιτισμού NEON miss dialectic Eleanna Papathanasiadi