ecofront

"Mən Novxanıda yaşayıram. Burada quşçuluq ferması var və bunlar hər gün fermanın kəsimdən artıq qalan zibillərini gecə saatlarında yandırırlar. Gölə də tullantıları atırlar və şəkildə də göründüyü kimi suyun rəngi qırmızıya çalır. Neçə dəfə polisə şikayət etmişik amma heç kəs bu məsələni vecinə almır" - deyə izləyicimiz yazır.

Yeni il yaxınlaşır və çoxumuz üçün bu dövr atəşfəşanlıqla assosiasiya olunur 🎆
Amma bu bir neçə dəqiqəlik “şou”nun təbiətə təsiri barədə nə qədər düşünürük?
Fişənglərin rənglərini yaradan maddələr əsasən barıt və müxtəlif metal duzlarıdır. Barium yaşıl, stronsium qırmızı, natrium sarı, mis isə mavi rəngi verir. Bu metalların bir çoxu toksikdir. Yanan hissəciklərin bir qismi havada qalır, bir qismi isə torpağa və su hövzələrinə düşür. Araşdırmalar göstərir ki, atəşfəşanlıqdan sonra torpaqdakı ağır metalların miqdarı 2–10 dəfə arta bilər.
Əlavə olaraq qeyd edim ki, fişənglər yandığı zaman atmosferə çoxlu miqdarda karbon monoksid, karbon dioksid, azot, ozon kimi qazlar da yayılır. Bu qazların istixana qazları olaraq iqlim dəyişikliyinə səbəb olduğu çoxdan bilinir. Həmçinin atəşfəşanlıq və ya kiçik fişənglərdən istifadə zamanı ehtiyatsızlıqdan yaşayış məntəqələrində və meşələrdə yanğınların baş verməsi halları da qeydə alınmışdır.
Təsirin ən ağrılı tərəfi isə canlı aləmdir. Ev heyvanları atəşfəşanlıq zamanı güclü stress keçirir, bəzi hallarda hətta tələfat da olur. Zooparklar yeni il gecəsi heyvanların ciddi şəkildə təlaşlandığını bildirir. Elmi tədqiqatlar göstərir ki, qışlayan boz qazlarda yeni ilin ilk saatında bədən temperaturu 1°C yüksəlir, ürək döyüntüsü isə iki dəfə artır və bu stress saatlarla davam edə bilir 🦢
Nəticə olaraq, bu təsirləri nəzərə alaraq atəşfəşanlığın məhdudlaşdırılması, hətta dayandırılması daha doğru olardı. Alternativ olaraq drone və lazer şouları kimi daha az zərərli variantlar seçilə bilər.
Özümüzə bir sual verək
Bir neçə dəqiqəlik həzz üçün sağlamlığa və ətraf mühitə bu qədər zərər verməyə dəyərmi? 🌍