Legal Triangle

📚ՀՀ Քրեական դատավարության 134-րդ հոդվածի 2-րդ մասում, ի թիվս այլ խափանման միջոցների, ամրագրված է կալանավորումը, իսկ ՀՀ քրեական օրենսգրքի 49-րդ հոդվածում կալանավորումը սահմանված է որպես պատժատեսակ:
❓Արդյո՞ք վերոնշյալ ինստիտուտները նույնական են.
👨🏻‍✈️Խափանման միջոցները քրեադատավարական հարկադրանքի միջոցներ են, որոնք կարող են կիրառվել դատավարական կարգավիճակ, մասնավորապես՝ կասկածյալի կամ մեղադրյալի կարգավիճակ ունեցող անձանց նկատմամբ: Դրանց կիրառման նպատակը կասկածյալի կամ մեղադրյալի ոչ պատշաճ վարքագծի կանխումն է կամ դատավճռի կատարման ապահովումը: Մինչդեռ անձի նկատմամբ որևէ պատժատեսակ կիրառելու համար պարտադիր է, որ նրա մեղքը հաստատված լինի օրենքով ուժի մեջ մտած դատավճռով և պատժի նպատակներն ըստ էության այլ բովանդակություն ունեն՝ սոցիալական արդարության վերականգնում, պատժի ենթարկված անձի ուղղում, հանցագործությունների կանխում:
❗️Հետևապես, կալանավորումը որպես պատժատեսակ և խափանման միջոց տարբեր ինստիտուտներ են, քանի որ ունեն ինքնուրույն բովանդակություն, կիրառման հիմքերը տարբեր են և հետապնդում են միմյանցից ըստ էության տարբերվող նպատակներ:
🔒Կալանավորումը խափանման միջոցների թվում միակն է, որը կապված է մարդուն անմիջականորեն ազատությունից զրկելու հետ, հետևաբար, հաշվի առնելով Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայով ամրագրված անձի ազատության և անձնական անձեռնմխելիության իրավունքը և այն, որ անձի նկատմամբ առկա չէ մեղադրական դատավճիռ, թե՛ ներպետական դատարանները, թե՛ ՄԻԵԴ-ը առավել մեծ ուշադրություն են դարձնում, որ կալանքը որպես խափանման միջոց կիրառելու մասին որոշումը լինի պատճառաբանված և հիմնավոր: Այս ամենը ապահովող մեխանիզմներից է օրինակ այն, որ անձին կալանավորելու մասին որոշումը, ի տարբերություն այլ խափանման միջոցների, կարող է կայացվել ԲԱՑԱՌԱՊԵՍ դատարանի կողմից:
❗️Ընդ որում, Վճռաբեկ դատարանն իր նախադեպային որոշումներից մեկում նշել է, որ՝ անձին կալանավորելու միջնորդությունը կարող է բավարարվել այն դեպքում, երբ միջնորդությունը ներկայացրած քրեական հետապնդման մարմնին հաջողվի դատարանի համար համոզիչ հիմնավորել.
ա) անձին մեղսագրվող հանցագործությանը նրա առնչությունը (տվյալ հանցագործության կատարման մեջ հիմնավոր կասկածը) և
բ) ՀՀ քրեական դատավարության օրենսգրքի 135-րդ հոդվածի 1-ին մասում սահմանված հիմքերից որևէ մեկի կամ մի քանիսի առկայությունը:

(English version below 🇬🇧 )

🚨 ՊԱՏԵՐԱԶՄԻ N1 ԿԱՆՈՆԸ քաղաքացիական բնակչության և մարտիկների տարբերակման սկզբունքն է։

Հակամարտության կողմերը բոլոր ժամանակներում պետք է տարբերակեն խաղաղ բնակիչներին մարտիկներից: Հարձակումները կարող են ուղղված լինել միայն մարտիկների դեմ եւ չպետք է ուղղված լինեն խաղաղ բնակիչների դեմ:

❗️ Տարբերակման սկզբունքը միջազգային զինված բախումներում.
Քաղաքացիների և մարտիկների միջև տարբերակման սկզբունքն առաջին անգամ դրվել է Սանկտ Պետերբուրգի հռչակագրում, որում ասվում է, որ «միակ օրինական նպատակը, որը պետությունները պետք է փորձեն իրականացնել պատերազմի ընթացքում, թշնամու ռազմական ուժերի թուլացումն է»:
Հաագայի կանոնակարգի 25-րդ հոդվածն արգելում է «անպաշտպան քաղաքների, գյուղերի, բնակավայրերի կամ շենքերի հարձակումը կամ ռմբակոծումը ցանկացած միջոցով», որը հիմնված է այս սկզբունքի վրա:

-> Տարբերակման սկզբունքն այժմ ամրագրված է Ժնեւյան կոնվենցիային կից I-ին Լրացուցիչ Արձանագրության 48-րդ, 51-րդ (2) և 52 (2) -րդ հոդվածներում, որոնց նկատմամբ որևէ վերապահում չի նախատեսվել:

Քաղաքացիական անձանց դեմ հարձակումներն ուղղելու արգելքը սահմանված է նաև այլ փաստաթղթերում՝ Որոշ հասարակ զենքերի մասին կոնվենցիաjին կից Արձանագրություններ II-ում, Փոփոխված Արձանագրություն II-ում, Արձանագրություն ‎III-ում և Օտտավայի կոնվենցիում, որով արգելվում են հակահետեւակային ականները։

• Բացի այդ, Միջազգային քրեական դատարանի Կանոնադրության համաձայն՝ «դիտավորյալ հարձակումները քաղաքացիական բնակչության դեմ, որպես այդպիսին, կամ առանձին քաղաքացիական անձանց դեմ, որոնք ուղղակիորեն չեն մասնակցում ռազմական գործողություններին», միջազգային զինված բախումներում իրենցից ներկայացնում են ռազմական հանցագործություններ:

❗️ Տարբերակման սկզբունը ոչ միջազգային զինված բախումներում
II-րդ Լրացուցիչ Արձանագրության 13-րդ հոդվածի 2-րդ կետը արգելում է քաղաքացիական բնակչությանը, ինչպես նաև քաղաքացիական անձ հանդիսացող առանձին անհատների հարձակման օբյեկտ դարձնելը:

📌 Այս կանոնի ենթադրյալ խախտումները դատապարտվել են տարբեր պետությունների կողմից։ Ինչպես նաեւ, ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը դատապարտել կամ կոչ է արել դադարեցնել քաղաքացիական բնակչության դեմ ենթադրյալ հարձակումները բազմաթիվ միջազգային և ոչ միջազգային հակամարտությունների համատեքստում, այդ թվում` Աֆղանստանում, Անգոլայում, Ադրբեջանում, Բուրունդիում, Վրաստանում, Լիբանանում, Լիբերիայում, Ռուանդայում, Սիեռա Լեոնե, Սոմալի, Տաջիկստան, նախկին Հարավսլավիա և Իսրայելի գրաված տարածքներ:

--------------------------------------------------------

🚨 THE RULE N1 OF WAR is the Principle of Distinction between Civilians and Combatants.

The parties to the conflict must at all times distinguish between civilians and combatants. Attacks may only be directed against combatants. Attacks must not be directed against civilians.

❗️ The Principle of Distinction in international armed conflicts
The principle of distinction between civilians and combatants was first set forth in the St. Petersburg Declaration, which states that “the only legitimate object which States should endeavour to accomplish during war is to weaken the military forces of the enemy”.
Article 25 of the Hague Regulations prohibits “the attack or bombardment, by whatever means, of towns, villages, dwellings, or buildings which are undefended”, is based on this principle.

->The principle of distinction is now codified in Articles 48, 51(2) and 52(2) of Additional Protocol I, to which no reservations have been made.

The prohibition on directing attacks against civilians is also laid down in Protocol II, Amended Protocol II and Protocol III to the Convention on Certain Conventional Weapons and in the Ottawa Convention banning anti-personnel landmines.

• In addition, under the Statute of the International Criminal Court, “intentionally directing attacks against the civilian population as such or against individual civilians not taking direct part in hostilities” constitutes a war crime in international armed conflicts.

❗️ The Principle of Distinction in non-international armed conflicts
Article 13(2) of Additional Protocol II prohibits making the civilian population as such, as well as individual civilians, the object of attack.

📌 Alleged violations of this rule have generally been condemned by States։ Similarly, the UN Security Council has condemned or called for an end to alleged attacks against civilians in the context of numerous conflicts, both international and non-international, including in Afghanistan, Angola, Azerbaijan, Burundi, Georgia, Lebanon, Liberia, Rwanda, Sierra Leone, Somalia, Tajikistan, the former Yugoslavia and the territories occupied by Israel.

#ՏեսականԻրավաբանություն

👤Ինչպես յուրաքանչյուրս, այնպես էլ իրավունքն, ունի իրեն հատուկ սկզբունքներ: Իրավունքի սկզբունքները ելակետային, ընդհանուր և համապարտադիր գաղափարներ են, որոնք իրենց ամրագրումն են ստանում իրավունքի աղբյուրներում: Իրավունքի սկզբունքների առկայությունը «երաշխավորի» դեր ունի առաջին հերթին մարդու իրավունքների և ազատությունների իրականացման համար:

⚖️ԻՐԱՎՈՒՆՔԻ ԳԵՐԱԿԱՅՈՒԹՅՈՒՆ

📐Սկզբունքի էությունը համառոտ.
Իրավաստեղծ գործունեության ընթացքում նախ իրավունքին պետք է տրվի համապարտադիր ուժ, պետք է ընդունել իրավունքին համապատասխան օրենքներ (կամ այլ իրավական ակտեր): Սկզբունքի ընդգծումը պայմանավորված է հատկապես նրանով, որ մարդիկ հաճախ են նշում ՕՐԵՆՔԻ, այլ ոչ #իրավունքի գերակայության մասին: Բանն այն է, որ չնայած նրան, որ տեսականորեն օրենքն իրավունքի արտահայտման ձևն է , նրանցից առաջնայնությունը պետք է տրվի իրավունքին:
⚠️Եթե գերակայությունը տրվի օրենքին ՝ կստացվի, որ նույնիսկ այն դեպքում, երբ ընդունվի օրենք, որը հակասի մեր հիմնարար իրավունքներին, մենք չենք ունենա վերջինիս իրավական լինելը վիճարկելու կարգ, քանի որ նախկինում ամրագրել ենք, որ ինչ էլ լինի օրենքը գերակա է: Ուստի ամրագրենք, որ ԳԵՐԱԿԱ ԵՆ ԻՐԱՎՈՒՆՔԸ և ԻՐԱՎԱԿԱՆ ՕՐԵՆՔԸ, այլ ոչ ցանկացած տեսակի օրենք:❗️

📣Օր.՝ Եթե քննարկվում է որևէ օրենսդրական ակտի նախագիծ, որը հակասում է մարդու հիմնարար իրավունքներից որևէ մեկին կամ ընդհանրապես իրավունքի կոնցեպցիային, ապա այն չի կարող ընդունվել և համապարտադիր ուժ ստանալ: