Field - feel

“ในทางมานุษยวิทยา จริยศาสตร์ควรถูกมองว่าเป็นการปฏิบัติในชีวิตประจำวัน มากกว่าการตัดสินใจในสถานการณ์พิเศษเพียงไม่กี่ครั้ง การใช้ AI ซ้ำ ๆ ในงานประจำวัน เช่น การประเมินผลงาน การคัดเลือกคน การให้คะแนนนักเรียน หรือการจัดสรรทรัพยากร จะค่อย ๆ หล่อหลอมความคาดหวังและพฤติกรรมของผู้คน หากไม่มีพื้นที่ให้ตั้งคำถามหรือทบทวน เช่น การเปิดโอกาสให้ผู้ได้รับผลกระทบสามารถโต้แย้งหรือขอให้ทบทวนผลลัพธ์ของระบบได้ การปฏิบัติเหล่านี้ก็อาจกลายเป็นเรื่องปกติและพ้นจากการตรวจสอบทางจริยธรรมไปโดยปริยาย” วิสุทธิ์ เวชวราภรณ์ กล่าว
เราอยู่ในยุคสมัยที่ปัญญาประดิษฐ์สามารถผลิตซ้ำงานศิลปะ จำลองความรู้ และเนรมิตความจริง ขึ้นมาได้ภายในเสี้ยววินาที การมาถึงของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ ไม่ได้เพียงแค่ท้าทายว่าอะไรคือสิ่งจริงหรือสิ่งปลอม
ทว่ามันกำลังสั่นคลอนรากฐานความไว้วางใจในประสาทสัมผัสและสถาบันทางสังคมของมนุษย์ รื้อถอนและเปลือยให้เห็นว่า “ความจริงแท้” (Authenticity) และ “มนต์ขลัง” (Aura) ของต้นฉบับที่เราเคยยึดถือ แท้จริงแล้ว ไม่เคยตั้งอยู่ได้อย่างโดดเดี่ยว แต่ถูกค้ำยันไว้ด้วยเงื่อนไขทางโครงสร้างและเครือข่ายความรับผิดชอบร่วมกันมาโดยตลอด
ท้ายที่สุด การรักษาความเป็นมนุษย์เอาไว้ไม่ได้หมายถึงการปฏิเสธ AI หรือการดื้อแพ่งวิ่งหนีไปหาพื้นที่ปลอดเทคโนโลยีอันเพ้อฝัน แต่อยู่ที่การยอมรับร่วมกันว่า ชีวิตมีมิติที่ไม่สามารถและไม่สมควรถูกทำให้มีประสิทธิภาพได้ทั้งหมด ความเป็นมนุษย์สถิตอยู่ในพื้นที่แห่งความช้า ความลังเลใจ การประสานความผูกพัน และสำนึกความรับผิดชอบที่ไม่สามารถโยนให้ระบบอัตโนมัติใด ๆ แบกรับแทนได้
ความท้าทายในโลกปัจจุบันจึงคือการร่วมกันออกแบบโครงสร้างสถาบันและวัฒนธรรมทางสังคม ที่เปิดโอกาสให้มนุษย์สามารถปฏิเสธ ทบทวน หรือโต้แย้งระบบอัลกอริทึมได้จริง การอยู่รอดในยุคปัญญาประดิษฐ์จึงไม่ใช่การเร่งฝีเท้าเพื่อเอาชนะเครื่องจักร ทว่าคือการยืนหยัดโอบกอดความเปราะบางและความไม่แน่นอนของชีวิตเอาไว้ ในฐานะสิ่งเดียวที่ปัญญาประดิษฐ์ไม่มีวันเลียนแบบได้สำเร็จ
อ่าน หรือคือกาลอวสาน ? : คุณค่าของศิลปะ ความจริง จริยธรรม และความเป็นมนุษย์ในยุค AI สัมภาษณ์ วิสุทธิ์ เวชวราภรณ์ ได้ที่ https://field-feel.com/art-truth-ethics-and-humanity-in-ai-visut
เรื่องโดย ณหทัย แสนมงคล
จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์: ภาพ

“พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นเป็นเหมือนห้องสมุด เป็นโรงเรียน และสำหรับผมแล้วพิพิธภัณฑ์เป็นโครงสร้างพื้นฐานทางด้านวัฒนธรรมที่ชาวบ้านได้บอกเล่าเรื่องตัวเอง และเป็นพื้นที่ในการมีส่วนร่วมของพลเมืองในชุมชนจริงๆ” ทนงศักดิ์กล่าว
นอกจากนี้เขายังเห็นว่าพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นมีฟังก์ชันการทำงานสามารถแบ่งออกเป็นสามด้านหลักๆ คือ พื้นที่ความทรงจำ อาจจะมีการผลิตซ้ำข้อมูลในท้องถิ่นด้วยวิธีการต่างๆ เป็นพื้นที่ต่อรอง และเป็นพื้นที่ทางสังคมและพื้นที่ในการเล่าเรื่อง เพราะเรื่อง และการเลือกเรื่องที่จะเล่าก็เป็นสิ่งสำคัญ และสาม เป็นพื้นที่ที่ใช้ในการขับเคลื่อนประเด็นสังคม ชุมชน เศรษฐกิจ หรือเรื่องของการเรียนรู้การศึกษา
แม้ว่าพิพิธภัณฑ์จะทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของความทรงจำร่วม แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าทุกคนในชุมชนจะมีสิทธิหรือมีพื้นที่อย่างเท่าเทียมกันในการกำหนดและนำเสนอเรื่องเล่าของตนเอง ประเด็นเช่นนี้พบเห็นได้ทั่วไปในการทำงานท้องถิ่น ไม่ว่าจะในระดับการจัดการพิพิธภัณฑ์ หรือภาพแทนของการนำเสนอประวัติศาสตร์ท้องถิ่นด้วย ซึ่งมักมีเรื่องเล่าที่มีเส้นเรื่องหลักจากการถูกขับเน้นผ่านผู้เล่าหลักเพียงบางคน เพื่อใช้แทนภาพรวมของชุมชนทั้งหมด
พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นจึงเป็นพื้นที่ของการต่อรอง การปรับตัว และการประสานความสัมพันธ์ระหว่างคนในชุมชนกับผู้ที่เข้ามามีส่วนร่วมจากภายนอก ความรู้ที่ไหลเวียนอยู่ภายในพิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นจะถือเป็นคลังความรู้ที่มีคุณค่าอย่างยิ่งของสังคม เพราะปัจจุบันพิพิธภัณฑ์ลักษณะนี้ได้เกิดขึ้นอย่างหลากหลายทั่วประเทศ และวัดเองก็ยังคงทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของชุมชน ทั้งในการโอบอุ้มผู้คนภายใน และเปิดรับผู้คนจากภายนอกให้เข้ามาเรียนรู้ร่วมกันต่อไป
อ่าน พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น: พื้นที่ของความทรงจำชุมชน คุยกับทนงศักดิ์ เลิศพิพัฒน์วรกุล ได้ที่ https://field-feel.com/local-museum-interview-thanongsak
จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์ : เรื่องและภาพ

field-feel, hope space และ สำนักพิมพ์ common books จัดเสวนาหัวข้อ
“The Noise Village: จากถุงกล้วยแขก สู่ลานเซิ้งหน้ารถแห่” จากหนังสือ งัน: รถแห่ พรมแดนใหม่ ของความบันเทิงอีสาน
ดนตรีอีสานดำรงตนอยู่ในวัฒนธรรมร่วมสมัยในมิติใดบ้าง อยู่ในที่ทางแบบใด วันนี้ชวนสนทนาและร่วมแลกเปลี่ยนประสบการณ์การฟังจากผู้เชี่ยวชาญและศิลปิน นักปฏิบัติการทางดนตรี
🔥 ผู้ร่วมสนทนา ได้แก่ อาจารย์ อานันท์ นาคคง คณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, จารุวรรณ ด้วงคำจันทร์ Hope space/field-feel และ นงค์ลักษณ์ บัทเลอร์ สื่ออิสระ (ดำเนินรายการ)
🎧🎼เปิดแผ่นเสียงหมอลำโดย เขต PLERN VERN
ผลงานล่าสุดของเขา https://www.youtube.com/watch?v=lcqpayDs-wY...
💥ไม่มีค่าใช้จ่าย สามารถลงทะเบียนล่วงหน้าที่ https://forms.gle/QdffTmEpqYXodUo47
📌อาทิตย์ที่ 31 พฤษภาคม 2569 เวลา 18.00 น. – 20.30 น. ณ Hope space ธนบุรี 4 / BTS วงเวียนใหญ่
🅿️สำหรับท่านที่นำรถยนต์มา สามารถจอดรถได้ที่จอดรถเอกชน (60 บาท/ วัน)
https://maps.app.goo.gl/4Z9s5NZ165DyPtUq8