O ASIA

นี่คือเรื่องของ 'Godfather' แห่งเครือสหพัฒน์ ชายที่ชื่อ #เทียมโชควัฒนา
และนี่ไม่ใช่ประวัติโลกสวยแบบ #จากเสื่อผืนหมอนใบ ที่เคยได้ยิน... นี่คือเรื่องจริงของเด็กที่ต้องเลิกเรียนมาเป็นจับกัง นี่คือตำนานสงครามธุรกิจที่เกือบตาย และนี่คือเบื้องหลังเกมที่เขาวางไว้จนหนีไม่พ้นแม้ว่าเขาจะตายไป 20 กว่าปีแล้วก็ตาม
รู้จักชีวิต เทียม โชควัฒนา ก่อนจะเป็นเจ้าสัวแสนล้าน ชีวิตที่เริ่มต้นจากอาชีพจับกัง “เตี่ยของเจ้าสัวเทียมเคยบอกว่า หากลูกหลานคนใด สามารถแบกน้ำตาลหนัก 100 กิโลกรัมได้ ถือว่าเรียนจบปริญญา จะขึ้นเงินเดือนเป็นเดือนละ 22 บาท อันเป็นค่าเงินเดือนสูงสุดของคนทำงานจับกังพึงจะได้รับ”
กว่าที่อาณาจักรธุรกิจยักษ์ใหญ่ของไทยอย่าง “สหพัฒน์” สยายปีกธุรกิจอย่างยิ่งใหญ่ด้วยการเป็นบริษัทตัวแทนจำหน่ายสินค้าที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย รับผิดชอบการกระจายสินค้า 90 แบรนด์ กว่า 600 รายการทั่วประเทศ มีสินค้าสำคัญอย่าง บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป “มาม่า” ชุดชั้นใน “วาโก้” และ ผงซักฟอก “เปา” ซึ่งเป็นสินค้าที่คนไทยรู้จักกันดี
ก่อนที่จะกลายเป็นยักษ์ใหญ่ในวงการธุรกิจไทย จุดเริ่มต้นของสหพัฒน์ นั้นเริ่มต้นด้วยการเป็นห้างร้านเล็กในตรอกอาเนียเก็ง ที่ถนนทรงวาด ด้วยเงินทุนเพียง 10,000 บาท ผู้ก่อตั้งสหพัฒน์ ก็คือ เจ้าสัวเทียม โชควัฒนา ตำนานเศรษฐีของไทยผู้ล่วงลับไปแล้ว แต่เรื่องราวการต่อสู้ชีวิตของเจ้าสัวก็ยังเป็นที่จดจำอยู่จนถึงทุกวันนี้
สิ่งที่เรียนรู้ในโลก “จับกัง” ก็คงเหมือนกับชาวจีนในยุคเสื่อผืนหมอนใบในยุคก่อนสงครามโลกครั้งที่สอง คุณพ่อหรือเตี่ยของเจ้าสัวเทียม ได้ข้ามน้ำข้ามทะเลจากจีนแผ่นดินใหญ่ เพื่อมาฝากความฝันไว้กับแผ่นดินไทย โดยอาชีพเริ่มแรกของเตี่ยก็คือ การเป็นนายห้างขายน้ำตาล นม และแป้งหมี่ ร่วมกันคุณอาภายใต้ชื่อร้าน “เปียวฮะ”
เจ้าสัวเทียม โชควัฒนา เกิดในปี พ.ศ.2459 เขาเกิดมาในช่วงที่เตี่ยทำงานหนักเพื่อก่อร่างสร้างตัว ทุกลมหายใจของเตี่ยจึงเท่ากับการทำงาน และคำสอนของเตี่ยก็ล้วนแล้วแต่ขัดเกลาให้เจ้าสัวเทียมในวัยเด็กได้เรียนรู้และเข้าใจในโลกของการค้าขาย ซึ่งเตี่ยมักจะสอนเจ้าสัวเสมอว่า สิ่งสำคัญที่สุดคือการทำมาหากิน ส่วนเรื่องการเล่นหัวแบบเด็กอื่นเป็นเรื่องที่มาทีหลัง ถ้าอยากวิ่งเล่นออกกำลังให้ร่างกายแข็งแรง สู้มาแบกน้ำตาลจากโกดังไปขายให้กับลูกค้าจะดีกว่าไหม?
“จับกัง” จึงกลายเป็นอาชีพแรกของเจ้าสัวเทียมตัดสินใจลาออกจากโรงเรียนในวัย 15 ปี ในหนังสือ “เฮง ‘เทียม’ ผู้เยี่ยมวรยุทธ์” ของเสถียร จันทิมาธร (สำนักพิมพ์มติชน) ได้บรรยายหลักคิดในการใช้ชีวิตของเจ้าสัวเทียมในช่วงนั้นไว้ว่า “เนื่องจากข้าพเจ้าเป็นคนมีความรู้น้อย เมื่อออกจากโรงเรียนมาช่วยคุณพ่อค้าขายในภาวะที่ตลาดซบ จึงต้องทำงานทุกอย่างตั้งแต่พนักงานขายไปจนถึงกุลีและจับกัง ต้องทำงานแต่ละอย่างด้วยความทรหดอดทน ทั้งยังต้องคอยปลุกปลอบให้กำลังใจตัวเองอยู่ตลอดเวลาด้วยว่า ‘ในเมื่อเราเป็นคนมีความรู้น้อย เราจะต้องไม่ย่อท้อ’ ‘ในเมื่อเราไม่มีพื้นฐานทางการเงิน เราก็มิอาจเกี่ยงงานในทุกหน้าที่ที่เราได้รับมอบหมาย’
ดังนั้นสำหรับชีวิตในวัย 15 ของข้าพเจ้า วันทั้งวัน สัปดาห์ทั้งสัปดาห์ และเดือนทั้งเดือน จึงมีแต่การมุมานะทำงานหนัก ตรากตรำอยู่กับงาน และครุ่นคิดเสมือนเป็นการเตือนใจของตนว่า ‘วันนี้ เราทำงานอย่างเต็มที่แล้วหรือยัง ถ้ายัง ก็จะต้องทำอย่างเต็มที่’ ”
ความอดทน เหนื่อยยากจากการทำงานจึงกลายเป็นเรื่องแรกๆ ที่เจ้าสัวเทียมได้เรียนรู้ในการทำการค้าขาย ในปีแรกๆของการทำงาน เจ้าสัวเทียมทำงานหนักระดับที่ว่า ต้องทำงานทุกวัน วันละ 12 ชั่วโมง และมีวันหยุดในวันตรุษจีนเพียง 3 วันเท่านั้น แต่เอาเข้าจริงแล้วในวันตรุษจีน เจ้าสัวเทียมก็ยังต้องมาเช็คสต็อกและเช็คบัญชีสินค้า จนเหลือวันหยุดจริงๆเพียง 1 วัน!
เตี่ยของเจ้าสัวเทียมเคยบอกว่า หากลูกหลานคนใด สามารถแบกน้ำตาลหนัก 100 กิโลกรัมได้ ถือว่าเรียนจบปริญญา จะขึ้นเงินเดือนเป็นเดือนละ 22 บาท อันเป็นค่าเงินเดือนสูงสุดของคนทำงานจับกังพึงจะได้รับ ในบรรดาลูกๆหลานๆ มีเจ้าสัวเทียมเพียงคนเดียวที่รับปริญญาชีวิตใบนี้จากการแบกน้ำตาลหนักถึง 100 กิโลกรัม เป็นปริญญาที่รับรองว่า แม้ว่าเจ้าสัวจะไม่ได้เรียนในระบบการศึกษา แต่ปริญญาชีวิตใบนี้ก็มีคุณค่าต่อเขาไม่แพ้กัน
นอกจากการทำงานจับกังแล้ว ในการทำงานที่ร้าน “เปียวฮะ” ยังมีเรื่องราวอีกมากมายให้เจ้าสัวเทียมได้เรียนรู้ อย่างเช่น จังหวะการขึ้นลงของราคาสินค้าอย่าง น้ำตาล, นม และแป้งหมี่ เป็นอย่างไร ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการตัดสินใจทำธุรกิจของเจ้าสัวเองในอนาคตอย่างมากมาย
กลยุทธ์ทางการค้าขายหนึ่งที่เจ้าสัวเทียมได้สร้างขึ้นมาจากการสังเกตลูกค้าในร้านก็คือ ก่อนหน้านี้ รูปแบบการค้าขายในร้านจะเป็นการรอลูกค้าเข้ามาสั่งซื้อสินค้าในร้าน แต่เจ้าสัวกลับเสนอให้ทางร้าน ออกมาหาลูกค้าเองบ้าง ซึ่งความคิดนี้ส่งผลดีต่อธุรกิจของร้าน “เปียวฮะ” เป็นอย่างมาก และทำให้เห็นแววของการทำธุรกิจใน “เชิงรุก” ของเจ้าสัวตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
หลังจากที่ทำงานในเวลากลางวันอย่างเหน็ดเหนื่อย ด้วยนิสัยใฝ่รู้ ในตอนกลางคืน เจ้าสัวก็ยังไปเรียนแบบกวดวิชาเพิ่มเติม ซึ่งมีหลักการสอนหนึ่งที่คุณครูได้สอนและเจ้าสัวนำมาใช้ในการทำงานและสอนพนักงานเสมอมา
หลักการที่ว่าคือหลักการ “เร็ว-ช้า-หนัก-เบา” เป็นหลักการที่ใช้พิจารณางานที่ทำ ซึ่งรายละเอียดมีดังนี้คือ
1.งานนั้นๆ จะสามารถทำให้สำเร็จลุล่วงไปภายในเวลาอันรวด “เร็ว” ได้หรือไม่?
2.หรือว่างานนั้นๆทำแล้วเสร็จ “ช้า”?
3.งานนั้นๆ เป็นงานที่ “หนัก” หรือไม่?
4.งานนั้นๆ เป็นงานที่ “เบา” หรือไม่?
เมื่อพิจารณาตามหลักเหล่านี้แล้ว งานจะสำเร็จหรือล้มเหลวนั้น ขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของหลักการพิจารณางานแบบ “เร็ว-ช้า-หนัก-เบา” งานใดที่เร็วไป ช้าไป หนักไป เบาไป ต้องเลือกใช้คนให้เหมาะกับสถานการณ์
ด้วยความที่เตี่ยของเจ้าสัวเทียมและคุณอา มีความคิดเห็นทางการทำงานที่ไม่ตรงกัน เตี่ยของเจ้าสัวได้แยกตัวออกมาค้าขายเองโดยตั้งร้าน “เฮียบฮะ” ขึ้นมาเพื่อขายนม, น้ำตาล, ข้าวสาร, ถั่ว และแป้งหมี่ เป็นสินค้าหลัก ซึ่งเจ้าสัวได้แยกออกมาค้าขายอยู่กับร้านของพ่อด้วย แต่ใช่ว่าหนทางของร้าน “เฮียบฮะ” จะเต็มไปด้วยความราบรื่น ในจังหวะที่ร้านดำเนินกิจการ เป็นช่วงสงครามสงครามโลกครั้งที่ 2 พอดี (สงครามโลกครั้งที่ 2 เกิดขึ้นระหว่างปี พ.ศ.2484-2485) ทำให้การค้าขายเกิดความฝืดเคือง ห้างโอเรียนเต็ลสโตร์ ซึ่งเป็นบริษัทที่เฮียบฮะทำการค้าขายด้วย ได้ออกคำสั่งให้เฮียบฮะขนสินค้าพวกนม, น้ำตาล และแป้งหมี่ ออกจากโกดังให้หมดภายใน 3 วัน
ปัญหาก็คือ ทางร้าน “เฮียบฮะ” จะเก็บสินค้าเหล่านี้ไว้ที่ไหน? แต่ประเด็นที่สำคัญกว่าก็คือ จะมีเงินจากไหนไปชำระสินค้า? เจ้าสัวเทียม เลยใช้วิธีการออกเช็คโดยไม่มีเงินให้นายห้างชาวเดนมาร์กเจ้าของห้างโอเรียนเต็ลสโตร์ไปก่อน ซึ่งเมื่อนายห้างชาวเดนมาร์กทราบเรื่องก็รู้สึกไม่พอใจ แต่เจ้าสัวเทียมอธิบายความจำเป็นที่เกิดขึ้นให้นายห้างฟัง ซึ่งด้วยความที่ทำธุรกิจกันด้วยความซื่อสัตย์มาสิบกว่าปี ทำให้นายห้างชาวเดนมาร์กเข้าใจเหตุผลของเจ้าสัวเทียม จนยอมรับข้อเสนอที่ว่า เจ้าสัวเทียมจะทยอยชำระค่าสินค้าจนครบ ทาง “เฮียบฮะ” จึงจัดการวิกฤตที่เกิดขึ้นนี้ได้สำเร็จ
เมื่อทำธุรกิจได้ระยะหนึ่ง เจ้าสัวเทียมเริ่มมองเห็นว่า สินค้าที่ร้าน “เฮียบฮะ” ทำธุรกิจค้าขายอยู่ มีความผันผวนสูงและบางครั้งก็เสี่ยงที่จะขาดทุน อย่างเช่น น้ำตาล มีราคาขึ้นลงในตลาดที่ทางร้านควบคุมไม่ได้ เจ้าสัวเทียมจึงคิดหาทางออกด้วยการแยกตัวออกมาเปิดร้าน “เฮียบ เซ่ง เซียง” ที่ตรอกอาเนียเก็ง ขึ้นมาในปี พ.ศ.2485 ด้วยทุนตั้งต้น 10,000 บาท
นี่คือจุดเริ่มต้นของ บริษัท สหพัฒนพิบูล จำกัด (มหาชน) อาณาจักรธุรกิจที่ยิ่งใหญ่ในวันนี้ การเรียนรู้ผ่านธุรกิจ ยาสีฟัน และผงซักฟอก ในช่วงแรกของการทำกิจการของร้าน “เฮียบ เซ่ง เชียง” เริ่มต้นจากการขายของเบ็ดเตล็ดที่สั่งซื้อจากฮ่องกง ด้วยความที่เป็นกิจการของคนรุ่นใหม่ ทำให้การเลือกสินค้า ทำให้ “เฮียบ เซ่ง เชียง” สามารถมองหาสินค้าใหม่ๆ อย่างเช่น เสื้อยืด มานำเสนอลูกค้าได้อย่างสม่ำเสมอ
แต่ด้วยการทำงานหนักและการเรียนรู้แนวทางธุรกิจของเจ้าสัวเทียม โชควัฒนา ทำให้ “เฮียบ เซ่ง เชียง” ผันตัวเองมาเป็นตัวแทนจำหน่ายสินค้าที่หลากหลาย จนในที่สุดมีการตั้งโรงงานผลิตสินค้าเองตามนโยบายอุตสาหกรรมทดแทนการนำเข้าของรัฐบาลในยุคนั้น
แม้ว่าช่วงเวลานั้น จะเป็นช่วงหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 (สงครามโลกครั้งที่ 2 เกิดขึ้นระหว่างปี พ.ศ.2484-2485) ญี่ปุ่นกลายเป็นประเทศแพ้สงคราม แต่สายตาของเจ้าสัวเทียมมองว่า ญี่ปุ่นกำลังก่อร่างสร้างธุรกิจในประเทศครั้งใหญ่และการคบค้าสมาคมกับทางฝั่งเอเชียซึ่งมีวัฒนธรรมที่ใกล้เคียงกัน จะเป็นประโยชน์กับธุรกิจของตนเองมากกว่า “เฮียบ เซ่ง เชียง” จึงจับมือทำการค้าขายกับญี่ปุ่น
ในปี พ.ศ.2495 ร้าน “เฮียบ เซ่ง เซียง” ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “บริษัท สหพัฒนพิบูล จำกัด” ด้วยทุนจดทะเบียน 1 ล้านบาท และได้จับมือกับ บริษัทไลอ้อน ผู้ผลิตสินค้าอุปโภค-บริโภครายใหญ่ของญี่ปุ่น เพื่อเป็นพันธมิตรการค้ากัน ในช่วงเวลาหลังจากนี้ เราจะเห็นสินค้าอุปโภค-บริโภค ของเครือ “สหพัฒน์” ออกมามากมาย ซึ่งสินค้าบางตัวประสบความสำเร็จอย่างสูง สินค้าบางตัวประสบความสำเร็จอย่างสูงในช่วงแรกแต่กลับล้มเหลวในเวลาต่อมา และสินค้าหลายตัวก็ไม่ประสบความสำเร็จเท่าไหร่นัก
อย่างไรก็ตาม ทั้งความสำเร็จและความล้มเหลวเหล่านี้ ได้ถูกเจ้าสัวเทียมนำมาบทเรียนในการเรียนรู้เพื่อพัฒนาและต่อยอดธุรกิจในเครือ “สหพัฒน์” อย่างไม่มีที่สิ้นสุด กรณีทางธุรกิจของสหพัฒน์ที่น่าสนใจทั้ง ก็ได้แก่ กรณีของ ยาสีฟัน และผงซักฟอก
เริ่มต้นที่ ยาสีฟัน ทางเจ้าสัวเทียม ได้ชิมลางธุรกิจนี้ด้วยการนำเข้ายาสีฟัน “ไวท์ไลอ้อน” ในปี พ.ศ.2509 จากญี่ปุ่น แต่กำแพงที่ท้าทายในธุรกิจนี้มี 2 ประการก็คือ 1.การเป็นเจ้าตลาดโลกของยาสีฟันคอลเกต 2.ภาพลักษณ์ของสินค้าญี่ปุ่นในยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 ดูไม่ค่อยจะดีเพราะถูกมองว่าเป็นสินค้าด้อยคุณภาพ สหพัฒน์ได้แก้จุดอ่อนในเรื่องนี้ด้วยการทำตลาดอย่างคึกโครม มีการนำอาภัสรา หงสกุลที่เพิ่งได้รับตำแหน่งนางงามจักรวาลมาเป็นพรีเซนเตอร์ จัดให้มีการชิงโชค, แจกของแถม และนำเสนอสินค้าแบบเคาะประตูบ้าน ทั้งยังมีจุดขายที่เหนือคู่แข่งในเชิงปริมาณอย่าง “ราคาถูกกว่า กล่องใหญ่กว่า และน้ำหนักมากกว่า”
แต่ท้ายที่สุดแล้ว แม้ในปีแรก ยาสีฟันไวท์ไลอ้อน จะมีส่วนแบ่งทางการตลาดสูงถึง 20 เปอร์เซ็นต์ แต่จุดอ่อนของผลิตภัณฑ์นี้คือรูปลักษณ์ของสินค้าที่ยังเปลี่ยนความคิดผู้บริโภคไม่ได้อยู่ดีว่ายาสีฟันจากญี่ปุ่นดูจะด้อยกว่า และเมื่อมีสงครามการทำโปรโมชั่นในการขายแข่งขัน ค่ายคู่แข่งที่มีสายป่านมากกว่า จึงมีแต้มต่อในการทำธุรกิจในระยะยาว ส่งผลให้ยาสีฟันไวท์ไลอ้อนต้องหายตัวไปจากตลาดในที่สุด
แม้ว่าจะหายตัวไป แต่การเรียนรู้จากข้อด้อยในอดีต ทำให้ “สหพัฒน์” ได้ปรับจุดอ่อนของผลิตภัณฑ์ยาสีฟันของตนที่ไม่สามารถสู้ตลาดระดับวงกว้างกับ “คอลเกต” ได้ แต่ตลาดเฉพาะกลุ่ม “สหพัฒน์” ได้ปั้นแบรนด์ยาสีฟันอย่าง “ซิสเท็มม่า” ให้เป็นที่รู้จักอย่างในทุกวันนี้ได้
คราวนี้มาถึงกรณีของผงซักฟอกบ้าง ในธุรกิจผงซักฟอก คือตัวอย่างที่ชัดเจนของการเรียนรู้ทางธุรกิจที่ชัดเจนมากๆของเจ้าสัวเทียม โชควัฒนา
แรกเริ่มเดิมที ทาง “สหพัฒน์” ได้เปิดตัวผงซักฟอกยี่ห้อ “ท้อป” ในปี พ.ศ. 2504 อันเป็นผงซักฟอกจากญี่ปุ่น ซึ่งในช่วงแรกได้รับความนิยมจนทำให้เจ้าตลาดที่มีอยู่ก่อนอย่างผงซักฟอกแฟ้บ” และบรีสรู้สึกหนาวๆร้อนๆ ซึ่งกลยุทธ์ทางการตลาดของเครือสหพัฒน์ในตอนนั้นยังเป็นเรื่องของการลดราคาผงซักฟอกลง ซึ่งถูกอกถูกใจลูกค้าในระยะแรก แต่จุดอ่อนของผงซักฟอก จากญี่ปุ่นในครั้งนี้ คือ วัฒนธรรมการซักผ้าที่แตกต่างกัน ที่ญี่ปุ่นเริ่มมีการใช้เครื่องซักผ้าในการซักและคนญี่ปุ่นไม่ค่อยชอบกลิ่นหอมจากผงซักฟอก ทำให้ท้อปมีฟองน้อยและไม่มีกลิ่น ซึ่งขัดกับความนิยมของคนไทยในช่วงนั้น ที่นิยมผงซักฟอกกลิ่นหอมและมีฟองเยอะ
เมื่อช่วงโปรโมชั่นทางการตลาดหมด ความจริงนี้จึงปรากฏขึ้นมา ทำให้ “ท้อป” เสื่อมความนิยมอย่างรวดเร็ว อย่างไรก็ตาม ข้อด้อยตรงนี้ “สหพัฒน์” ได้นำมาปรับปรุงและส่งผงซักฟอกยี่ห้อใหม่เข้าสู่ตลาด ในเวลาต่อมาผงซักฟอกยี่ห้อกลายเป็นสินค้าขายดีในเครือสหพัฒน์จนถึงทุกวันนี้ ผงซักฟอกยี่ห้อดังกล่าวมีชื่อว่า “เปาบุ้นจิ้น” หรือ “เปา” นั่นเอง ผงซักฟอกเปาบุ้นจิ้นคือความพยายามของเจ้าสัวเทียม ที่จะทำให้สินค้าตัวนี้เข้าสู่ตลาดวงกว้างให้จงได้ด้วยวิธีที่หลากหลายรูปแบบ ทั้งการแจกกะละมัง, การโฆษณาทางวิทยุทรานซิสเตอร์ เพื่อให้ชาวบ้านเข้าถึงได้ง่าย, การเคาะประตูแนะนำสินค้าหน้าบ้าน ไปจนถึงการจัดดิสเพลย์โดยนำกล่องผงซักฟอกมาเรียงตกแต่งหน้าร้านอย่างสวยงาม แต่สิ่งที่ทำให้ “เปาบุ้นจิ้น” ประสบความสำเร็จคือการสร้างแบรนด์ให้มีภาพสินค้า “คุณภาพซื่อสัตย์ ราคายุติธรรม”
เจ้าสัวเทียม โชควัฒนา ได้ซื้อภาพยนตร์ชุด “เปาบุ้นจิ้น” มาจากประเทศไต้หวัน เพื่อนำมาฉายเพื่อปลูกฝังความซื่อสัตย์สุจริตให้เกิดขึ้นกับคนไทย โดยออกอากาศทางช่อง 3 ปรากฏว่าภาพยนตร์ชุดเปาบุ้นจิ้นได้รับความนิยมอย่างสูง ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่เจ้าสัวเทียม กำลังมองว่า จะหาผงซักฟอกยี่ห้อใหม่มาแทนที่ “ท้อป” ในตลาด คำตอบจึงมาลงตัวที่ ผงซักฟอกยี่ห้อ “เปาบุ้นจิ้น” ที่มีหน้าสีดำอันเป็นเอกลักษณ์ของท่านเปาบุ้นจิ้นเด่นหราอยู่บนกล่อง ซึ่งถือว่าเป็นแนวคิดที่แปลกแหวกแนวในช่วงนั้น แต่ผลที่ออกมากลับดีเกินคาด หลังจากที่ผงซักฟอกเปาบุ้นจิ้น ถูกปล่อยออกมาในปี พ.ศ.2519 ด้วยราคาที่ถูกกว่าเจ้าอื่น พร้อมด้วยภาพลักษณ์สินค้าที่ว่า “คุณซื่อสัตย์ ราคายุติธรรม” จึงทำให้ “เปาบุ้นจิ้น” ประสบความสำเร็จในตลาดผงซักฟอก ชิงส่วนแบ่งตลาดสูงถึง 30 เปอร์เซ็นต์ ในเวลาที่ไม่นานนัก
การเรียนรู้จากการทำตลาดแบบลองผิดลองถูกไปเรื่อยๆ จนมาถึงคำตอบที่ว่า ต้องสร้างตัวสินค้าให้เข้มแข็งก่อน ทำให้เรารู้จักกับผงซักฟอก “เปาบุ้นจิ้น” หรือผงซักฟอก “เปา” มาจนถึงวันนี้ในที่สุด
มาม่า...แม่ให้มา แม้ว่าชีวิตของเจ้าสัวเทียมจะไม่ได้สำเร็จรูปแบบบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปที่ลวกเส้นเพียงไม่กี่นาทีก็ประสบความสำเร็จได้ แต่การทำงานอย่างหนัก ฝึกฝนเรียนรู้ในชีวิตจริงแล้วมองหาโอกาสเพื่อนำมาพัฒนาธุรกิจของตนอยู่เสมอ ทำให้เจ้าสัวสามารถสร้างสินค้าคู่บุญของ “สหพัฒน์” อย่าง “มาม่า” ขึ้นมาได้ในที่สุด ปัจจุบันบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปมาม่ามีส่วนแบ่งทางการตลาดในแต่ละปีมากกว่า 50 เปอร์เซ็นต์ กลายเป็นสินค้าที่มีอิทธิพลต่อผู้บริโภคชาวไทยอย่างสูง ในระดับที่ว่า หากราคาของมาม่าเพิ่มขึ้นเพียงบาทเดียว ก็สามารถขึ้นเป็นข่าวหน้า 1 ทางหนังสือพิมพ์ได้ทันที จุดกำเนิดของมาม่า เริ่มต้นขึ้นในปี พ.ศ.2515 ซึ่งเป็นช่วงที่ตลาดบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปซึ่งได้รับอิทธิพลจากประเทศญี่ปุ่นและไต้หวันได้เปิดขึ้นมาในประเทศไทย โดยมีบะหมี่กึ่งสำเร็จรูป “โคคา”, “ไวไว” และ “ยำยำ” ออกมาก่อนแล้ว
แม้ว่า “มาม่า” จะถือกำเนิดตามมาทีหลัง แต่บะหมีกึ่งสำเร็จรูปเจ้านี้กลับเป็นสินค้าที่เข้มแข็งเพราะชื่อของมัน เบื้องหลังของชื่อนี้มาจากคมความคิดของเจ้าสัวเทียม โชควัฒนา ที่อยากได้ชื่อง่ายๆ เพื่อให้ผู้คนเข้าถึงง่ายๆ เจ้าสัวจึงคิดชื่อมาม่า ซึ่งแปลว่า แม่ จนผู้คนเรียกกันจนติดปากในที่สุด ชื่อ “มาม่า” จึงกลายเป็นชื่อสินค้าที่เป็นมิตรกับคนทั่วไป และเข้าถึงได้ง่าย บวกกับกลยุทธทางการตลาดในการนำ “มาม่า” ไปให้ผู้คนในวงกว้างเป็นที่รู้จัก ด้วยการเปิดบูทให้ชิมมาม่าฟรีซึ่งเป็นของใหม่มากในยุคนั้น อีกทั้งการชูภาพบะหมี่กึ่งสำเร็จรูปที่สามารถทำทานเองได้สะดวกเพื่อแข่งกับร้านบะหมี่เกี๊ยวข้างถนน ทำให้มาม่ากลายเป็นหนึ่งในสินค้าไทยที่สร้างความมั่งคั่งให้กับกิจการในเครือ “สหพัฒนพิบูล” มาจนถึงทุกวันนี้ และเป็นหนึ่งในสินค้าที่เป็นบทพิสูจน์การทำงานหนักและการเรียนอยู่ตลอดชีวิตของเศรษฐีไทยระดับตำนานที่มีชื่อว่า “เทียม โชควัฒนา”
(เรื่อง : ณัฐกร เวียงอินทร์.....................
(ปมชีวิต) จุดเริ่ม... ปี 2459 'อาเทียม' เกิดมาย่านเยาวราช พ่อป่วย ธุรกิจที่บ้านเจ๊ง ขณะที่เด็กคนอื่นเรียนหนังสือ... เด็กเทียมในวัย 10 กว่าขวบ ต้องเลิกเรียนออกมาเป็นจับกังแบกของ ส่งของในร้านชำ...ปมนี้แม่งฝังใจเขาไปตลอดชีวิต... "กูต้องไม่จน" และ "ลูกกูต้องได้เรียน"
นี่คือ MBA ที่ดีที่สุด... เขาไม่ได้เรียนบัญชีจากตำรา แต่เรียนจากการ 'นับเงิน' จริง... เขาไม่ได้เรียนการตลาดจากมหา'ลัย แต่เรียนจาก 'ปากลูกค้า' ที่ด่าเขาทุกวัน พออายุ 26... ท่ามกลาง 'สงครามโลกครั้งที่ 2' (ปี 2485) คนอื่นแม่งหนีหัวซุกหัวซุน... แต่อาเทียมทำในสิ่งที่คนทั่วไปเรียกว่า 'บ้า' ...มัน "เปิดร้าน" ครับ!
เขามองว่า "สงครามอะของขาด ตุนของถูกจังหวะ ยังไงก็รวย"... นี่คือแวว 'หัวหมอ' ทางธุรกิจครั้งแรก (เบื้องหลังความคิด) ขายของไปซักพัก... อาเทียมแม่ง 'ตกผลึก' 'กูจะรับของคนอื่นมาขายไปจนตายเหรอวะ? กำไรแม่งก็น้อย โดนเขาบีบอีก'
นี่คือจุดเปลี่ยนที่หนึ่งต้องเป็นผู้ผลิต แต่จะผลิตยังไง? เทคโนโลยีก็ไม่มี นี่คือจุดเปลี่ยนที่สองไม่ทำคนเดียว เทียมบินไปญี่ปุ่น ยุค 60s ญี่ปุ่นกำลังบูม เขาไปจีบบริษัทไลอ้อน' (Lion) มาทำยาสีฟัน ผงซักฟอก ไปจีบวาโก้ (Wacoal) มาทำชุดชั้นใน แต่การจีบของเขาเหนือชั้น เขาไม่ได้ไปขอเป็นลูกไล่หรือตัวแทนจำหน่าย เขาเดินไปบอกว่ามาตั้งโรงงานที่ไทยนี่แหละ... กูกับมึง 'ร่วมทุน' (Joint Venture) กัน ญี่ปุ่นลงเทคโนโลยีเขาลงเรื่องการตลาด ช่องทางที่สร้างมาแล้วเราโตไปด้วยกัน นี่คือปรัชญาที่ทำให้สหพัฒน์แม่งใหญ่... "เราโต คู่ค้าก็ต้องโต" เขาไม่ได้มองซัพพลายเออร์เป็น 'ลูกไล่' ที่ต้องบีบให้ตาย... เขามองเป็น 'พันธมิตร' นี่คือความคิดที่มาก่อนกาลฉิบหาย!
(สงครามที่แท้จริง) มึงคิดว่าทำธุรกิจมีแต่เพื่อนเหรอ? ไม่! 'ดราม่า' ที่ใหญ่ที่สุดในชีวิตของเทียม โชควัฒนา ไม่ใช่เรื่องเมียน้อย... แต่คือ "สงครามผงซักฟอก"!
ช่วงยุค 70s... ยักษ์ใหญ่ระดับโลก ลีเวอร์ บราเธอร์ส' (Unilever ปัจจุบัน) แม่งครองตลาดอยู่ มันจะฆ่าผงซักฟอกเปาของเครือสหพัฒน์ ขายตัดราคา หั่นราคาแม่งจนขาดทุน กะว่ามึงสายป่านสั้นกว่ากู เดี๋ยวเดียวมึงก็ตาย อาเทียมแม่งเกือบตาย จริงหนี้ท่วม แต่เขากัดไม่ปล่อย เขาไม่สู้ด้วยราคา เขา สู้ด้วยการตลาด แจกแหลก แถมของสร้างแบรนด์เปาว่าเป็นของคนไทย... แล้วเขาก็ไปบีบไข่คู่ค้าญี่ปุ่นเขา จะปล่อยให้เราตายเหรอ? ตายก็ตายด้วยกัน!"
สุดท้ายเขายันอยู่! ลีเวอร์ฯแม่งต้องยอมเลิกรบ นี่คือตำนานที่ทำให้ชื่อของเทียม โคตรน่าเกรงขาม เขากล้าตบกับยักษ์ใหญ่ แล้วเขาไม่ตาย
(หมัดน็อก) แล้วมาม่ามาตอนไหน? มาม่าโดย (บ.ไทยเพรสซิเดนท์ ฟูดส์) ไม่ใช่สหพัฒน์สร้างตั้งแต่แรก แต่สหพัฒน์คือ ปีกที่ทำให้มันบินเทียมมี เครือข่ายการจัดจำหน่าย (Distribution) ที่แม่งแกร่งที่สุดในประเทศ... พอเขาเอามาม่าเข้าไปขายจบครับ! มันคือการฆ่าคู่แข่งด้วยระบบโลจิสติกส์
เขาวางเกมทุกอย่างไว้ ตื่นเช้ามาใช้ยาสีฟันไลอ้อน ผู้หญิงใส่ชุดชั้นในวาโก้ เที่ยงกินฟาร์มเฮาส์ เย็นซักผ้าด้วยเปา สิ้นเดือนกินมาม่า
เขาไม่ได้แค่สร้างบริษัท เขาสร้างระบบนิเวศที่จับคนซื้อเป็นตัวประกันทางการค้า และที่น่ากลัวที่สุดเขาวางระบบสืบทอดไว้ให้ลูก 8 คน แบบ 'ห้ามแตกแถว เขาสร้างรัฐธรรมนูญตระกูล เพื่อป้องกันสงครามชิงบัลลังก์ นี่คือเหตุผลที่ว่าต่อให้เจ้าสัวเทียมตายไปตั้งแต่ปี 2540 ก็เรายังต้องจ่ายเงินให้เขาทุกวันอยู่ดี

#หิ่งห้อยกำลังจะหายไป" เราอาจจะเป็นคนรุ่นสุดท้ายที่จะได้เห็นหิ่งห้อยส่องแสงระยิบระยับในยามค่ำคืน
🐝✨️เป็นเรื่องน่าเศร้าที่หิ่งห้อยกำลังเผชิญกับความเสี่ยงอย่างมากต่อการสูญพันธุ์ในหลายพื้นที่ทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย
สาเหตุหลักของการลดลงของประชากรหิ่งห้อย
สาเหตุหลักที่ทำให้หิ่งห้อยลดจำนวนลงมีดังนี้
🐝✨️หิ่งห้อยต้องการที่อยู่อาศัยเฉพาะ เช่น พื้นที่ชุ่มน้ำ ป่าชื้น ป่าชายเลน หรือบริเวณริมลำธารที่มีความชื้นสูง และมีพืชพรรณอุดมสมบูรณ์ การพัฒนาเมือง การทำเกษตร และการตัดไม้ทำลายป่าได้ทำลายหรือแบ่งแยกพื้นที่อยู่อาศัยของพวกมัน ทำให้ไม่สามารถดำรงชีวิตหรือสืบพันธุ์ได้อย่างเหมาะสม
🐝✨️แสงจากไฟถนน ป้ายโฆษณา และแสงจากอาคารรบกวนสัญญาณเรืองแสงตามธรรมชาติของหิ่งห้อยที่ใช้ในการจับคู่ ทำให้พวกมันหาคู่ได้ยากขึ้น ส่งผลให้ประชากรลดลงอย่างต่อเนื่อง ในบางพื้นที่ มลภาวะทางแสงกลายเป็นปัจจัยคุกคามที่รุนแรงกว่าการสูญเสียถิ่นที่อยู่เสียอีก
🐝✨️การใช้ยาฆ่าแมลงและสารเคมีกำจัดศัตรูพืช สารเคมีเหล่านี้ไม่เพียงแต่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อหิ่งห้อยเท่านั้น แต่ยังรวมถึงหอยทากซึ่งเป็นแหล่งอาหารสำคัญของตัวอ่อนหิ่งห้อยด้วย
🐝✨️การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศส่งผลกระทบต่อความชื้นและอุณหภูมิในแหล่งที่อยู่อาศัย ซึ่งไม่เอื้อต่อการดำรงชีวิตของหิ่งห้อย
ในประเทศไทยก็พบว่าประชากรหิ่งห้อยลดลงอย่างมากเช่นกัน แม้ว่าในอดีตจะสามารถพบหิ่งห้อยได้มากมายตามแหล่งน้ำธรรมชาติ เช่น คลองอัมพวา หรือป่าชายเลน แต่ปัจจุบันกลับพบเห็นได้ยากขึ้นมาก นักวิจัยและหน่วยงานต่างๆ กำลังพยายามศึกษาและหาแนวทางในการอนุรักษ์หิ่งห้อย ทั้งการฟื้นฟูแหล่งที่อยู่อาศัย การลดมลภาวะทางแสง และการเพาะเลี้ยงเพื่อปล่อยคืนสู่ธรรมชาติ
หากไม่มีการจัดการและอนุรักษ์อย่างจริงจัง เราอาจจะเป็นคนรุ่นสุดท้ายที่จะได้เห็นหิ่งห้อยส่องแสงระยิบระยับในยามค่ำคืน
(€d.The Earth)

14/1/2568 ไทยเข้าสู่สภาวะลานีญา #อากาศหนาวเย็นต่อถึงกลางกุมภาพันธ์68นี้
ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ ระบุ #ประเทศไทยได้เข้าสู่สภาวะลานีญาอย่างอ่อนๆแล้วตั้งแต่เดือนธันวาคมที่ผ่านมา ส่งผลให้ #อากาศหนาวเย็นจะคงอยู่ไปจนถึงกลางเดือนกุมภาพันธ์ และ #ฤดูร้อนปีนี้จะไม่ร้อนจัดเหมือนปีก่อนๆ เนื่องจากจะมีฝนฟ้าคะนองและความชื้นสูง
ผลกระทบจากลานีญาทำให้เดือนมีนาคม-เมษายน #อุณหภูมิสูงสุดแต่ไม่ร้อนจัดต่อเนื่อง มีฝนและความชื้นสูงแทรก คาดการณ์ฝนมากกว่าปกติในเมษายน-พฤษภาคม แต่ต่ำกว่าปกติในมิถุนายน อาจมีฝนทิ้งช่วง จึงต้องติดตามสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง
#หนาว68 #ลานีญา