Factopia

😱 မျက်စိရှေ့ (၃) လက်မအကွာကနေ တန်ချိန်ရာချီလေးတဲ့ ရထားကြီး ဖြတ်သွားချိန်မှာ သင် အေးဆေး ကော်ဖီသောက်ရဲပါ့မလား?

သာမန်ရထားစီးရတာကို ပျင်းစရာကောင်းတယ်လို့ ထင်နေရင်တော့ ကမ္ဘာပေါ်က အသည်းအယားဆုံးနဲ့ အသက်လုစီးရတဲ့ ဒီရထားလမ်းတွေအကြောင်း သင်သိဖို့ လိုနေပါပြီ။

☕ သေမင်းတမန် ကော်ဖီဆိုင်များ (Hanoi Train Street) ဗီယက်နမ်၊ ဟနွိုင်းမြို့က ရထားလမ်းဆိုရင် အိမ်တွေ၊ ကော်ဖီဆိုင်တွေနဲ့ ရထားသံလမ်းကြားမှာ လက်မအနည်းငယ်ပဲ ကွာပါတယ်။ တစ်နေ့ နှစ်ကြိမ် ရထားဖြတ်သွားတိုင်း ဆိုင်ရှင်တွေက ထိုင်ခုံတွေကို ကပျာကယာ သိမ်းရပြီး၊ ခရီးသည်တွေကလည်း နံရံကို ကပ်ထားရပါတယ်။ ဆဲလ်ဖီဆွဲရင်း အသက်အန္တရာယ် ကြုံရလွန်းလို့ မကြာခဏ ပိတ်ပစ်ရတဲ့အထိ နာမည်ကြီးတဲ့ နေရာပါ။

☁️ တိမ်တွေပေါ်က သံလမ်း (The Oxygen Train) တိဗက်-ချင်းဟိုင် ရထားလမ်းကတော့ ပေပေါင်း ၁၆,၀၀၀ အမြင့်ကနေ ပြေးဆွဲနေတာပါ။ ဘယ်လောက်တောင် မြင့်သလဲဆိုရင် လေထုထဲမှာ အောက်ဆီဂျင် အရမ်းနည်းလွန်းလို့ ခရီးသည်တိုင်းအတွက် လေယာဉ်ပေါ်ကလို အောက်ဆီဂျင်ပိုက်တွေ တပ်ဆင်ပေးထားရပြီး၊ အရေးပေါ် ဆရာဝန်တွေပါ ရထားပေါ်မှာ အမြဲ အသင့်ပါရတဲ့အထိပါပဲ။

🎢 ရိုလာကိုစတာလား၊ ရထားလား (Gravity-Defying Rides) ဩစတြေးလျက Katoomba ရထားလမ်းဟာ ၅၂ ဒီဂရီအထိ မတ်စောက်လွန်းလို့ ထိုင်ခုံကနေ လိမ့်ကျမသွားအောင် အတင်းတွယ်ဖက်ထားရပါတယ်။ ဂျာမနီမှာဆိုရင်လည်း လမ်းပေါ်မှာ မပြေးဘဲ လေထဲမှာ ဇောက်ထိုးတွဲလောင်း ပြေးဆွဲနေတဲ့ ရထားတွေ၊ တရုတ်နိုင်ငံမှာဆိုရင် ခြေအောက်မှာ မှန်တွေခံထားပြီး လေထဲပျံသန်းနေသလို ခံစားရမယ့် ကောင်းကင်ရထားတွေ အစစ်အမှန် ရှိနေပါပြီ။

💡 ဒီလို နေရာမျိုးတွေကို ရောက်သွားခဲ့ရင် (သို့) သွားဖို့ စိတ်ကူးရှိရင် "အသက်အန္တရာယ်က ပထမ၊ အလှဓာတ်ပုံက ဒုတိယ" ဆိုတာကို အမြဲ သတိရပါ။ ဓာတ်ပုံတစ်ပုံအတွက်နဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ Safety Zone ကနေ ဘယ်တော့မှ မထွက်ပါနဲ့။

👇 ကဲ... ဒီထဲက ရထားလမ်း တစ်ခုခုကို အလကား စီးခွင့်ပေးမယ်ဆိုရင် သင် ဘယ်ရထားကို ရွေးမလဲ? ဒီလို အသည်းတုန်စရာ ခရီးစဉ်မျိုးကို အတူတူ သွားချင်တဲ့ သင့်ရဲ့ ခရီးသွားဖော် (Travel Buddy) ကို Comment မှာ Mention ခေါ်ပြီး မေးကြည့်လိုက်ပါ။

#ဗဟုသုတ #ကမ္ဘာ့အံ့ဖွယ် #ထူးဆန်းထွေလာ

🚨 သမိုင်းစာအုပ်တွေက ကျွန်တော်တို့ကို လိမ်ထားခဲ့တာလား? ရောမနဲ့ အီဂျစ်တွေကိုပဲ ဆရာကြီးတွေလို့ ထင်နေရင် သင် လုံးဝ မှားသွားပါပြီ! 🤯

ကမ္ဘာ့သမိုင်းမှာ နာမည်အကြီးဆုံး အင်ပါယာကြီးတွေဟာ တကယ်တော့ သူတို့ရှေ့က "လူသိနည်းတဲ့ ဆရာကြီးတွေ" ဆီကနေ အိုင်ဒီယာတွေကို ခိုးယူပြီး နာမည်ကြီးသွားခဲ့ကြတာပါ။ သင် အခု ဖုန်းထဲမှာ စာရိုက်နေတဲ့ အက္ခရာတွေကအစ ဒီကွယ်ပျောက်သွားတဲ့ လူမျိုးစုကြီးတွေဆီက လာတာပါ။

ဘယ်သူတွေကများ ကမ္ဘာကြီးကို နောက်ကွယ်ကနေ ပုံဖော်သွားခဲ့တာလဲ?

၁။ 🔠 A,B,C တွေကို တီထွင်သွားတဲ့ အမည်မသိ သူရဲကောင်းများ (Phoenicians)

အင်္ဂလိပ်စာရေးတိုင်း သုံးနေတဲ့ အက္ခရာတွေက ဘယ်ကလာလဲ? ဂရိ? ရောမ? မဟုတ်ပါဘူး။ ပင်လယ်ရေကြောင်းမှာ ဆရာကျတဲ့ "ဖိုနီးရှား (Phoenicians)" လူမျိုးတွေကနေ စလာတာပါ။ သူတို့သာ အသံထွက်ကို အခြေခံတဲ့ (၂၂) လုံးပါ အက္ခရာစနစ်ကို မတီထွင်ခဲ့ဘူးဆိုရင်၊ ဒီနေ့ခေတ် ကျွန်တော်တို့ ဖုန်းထဲမှာ Chat နေလို့ ရမှာတောင် မဟုတ်ပါဘူး။

၂။ 🏗️ ရောမတွေကို အိမ်စာခိုးချခံလိုက်ရသူများ (Etruscans)

"ရောမမြို့ကြီးကို တစ်နေ့တည်းနဲ့ တည်ဆောက်ခဲ့တာ မဟုတ်ဘူး" လို့ ကြားဖူးတယ်မလား? တကယ်တော့ အဲဒီ နာမည်ကြီး ရောမ မြို့ပြတည်ဆောက်ပုံတွေ၊ ရေမြောင်းစနစ်တွေနဲ့ ဂလေဒီရေတာ (Gladiator) သွေးထွက်သံယို ပွဲတွေကအစ ရောမတွေ ကိုယ်တိုင် တီထွင်ခဲ့တာ မဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့မတိုင်ခင်ကတည်းက ရှိနေတဲ့ "အီထရပ်စကန် (Etruscans)" လူမျိုးတွေဆီကနေ အကုန်လုံး အမွေဆက်ခံ (ခိုးချ) သွားခဲ့တာပါ။

၃။ 🤝 ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး UN (ကုလသမဂ္ဂ) စတိုင် ငြိမ်းချမ်းရေး ဖန်တီးသူများ (Hittites)

စစ်တိုက်ပြီးရင် စာချုပ်ချုပ်တဲ့ နိုင်ငံတကာ သံတမန် ဥပဒေတွေက ခေတ်သစ်မှ ပေါ်လာတာ မဟုတ်ပါဘူး။ "ဟစ်တိုက် (Hittites)" လူမျိုးတွေဟာ အီဂျစ်တွေနဲ့ ကမ္ဘာ့ပထမဆုံး နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးစာချုပ်ကို ချုပ်ဆိုခဲ့ပြီး၊ ဒီနေ့ခေတ် နိုင်ငံတကာ သံတမန်ရေးရာ ဥပဒေတွေရဲ့ အုတ်မြစ်ကို ချပေးခဲ့သူတွေပါ။

🤔 ခဏလေး စဉ်းစားကြည့်ရအောင်... အောင်မြင်မှုရဲ့ ထိပ်ဆုံးမှာ ရပ်တည်နေသူတွေတိုင်းက တကယ့် ဖန်တီးရှင်တွေ မဟုတ်နိုင်ဘူး ဆိုတာကို ဒီသမိုင်းက သက်သေပြနေပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့ရော... သမိုင်းမှာ နာမည်ကြီးတဲ့သူတွေက အစစ်အမှန်တွေ မဟုတ်ဘဲ နောက်ကွယ်က လူတွေကသာ တကယ့် Mastermind တွေ ဖြစ်နေတတ်တယ်ဆိုတာကို လက်ခံလား?

ဒီလို စိတ်ဝင်စားစရာ အချက်အလက်တွေကို သဘောကျတတ်တဲ့ သင့်သူငယ်ချင်း (History Nerd) တစ်ယောက်ကို Comment မှာ Mention ခေါ်ပြီး သူတို့ရော ဒါကို သိပြီးပြီလား မေးကြည့်လိုက်ပါ။ 👇✨

#ထူးဆန်းထွေလာ #ဗဟုသုတ

ကမ္ဘာ့မြေပုံပေါ်ကနေ မကြာခင် ပျောက်ကွယ်သွားတော့မယ့် အထီးကျန် နိုင်ငံ လေး 🏝️ 🏳️

ကမ္ဘာပေါ်မှာ ခရီးသွားအနည်းဆုံးဖြစ်တဲ့အပြင်၊ မကြာခင်မှာ ပင်လယ်ရေအောက်ကို အပြီးတိုင် နစ်မြုပ်သွားတော့မယ့် နိုင်ငံတစ်ခုအကြောင်း မိတ်ဆွေတို့ ကြားဖူးပါသလား။

ဒီနိုင်ငံလေးရဲ့ နာမည်ကတော့ "Tuvalu (တူဗာလူး)" လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာထဲမှာရှိတဲ့ သေးငယ်တဲ့ ကျွန်းစုနိုင်ငံလေးတစ်ခုပါ။

ဘယ်လောက်တောင် ခရီးသွားနည်းသလဲဆိုရင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် တစ်နှစ်လုံးစာမှ နိုင်ငံတကာခရီးသွား (၄၀) ဦးလောက်ပဲ လာရောက်လည်ပတ်ခဲ့ပါတယ်။ မြောက်ကိုရီးယားနိုင်ငံတောင်မှ သူ့ထက် ဧည့်သည်ဝင်ရောက်မှု ပိုများပါသေးတယ်။

ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ Tuvalu ကိုသွားဖို့ လေယာဉ်ခရီးစဉ်က အလွန်ရှားပါးသလို၊ ဟိုရောက်ရင်လည်း ဇိမ်ခံဟိုတယ်ကြီးတွေ၊ ဈေးဝယ်စင်တာကြီးတွေ ဘာတစ်ခုမှ မရှိလို့ပါပဲ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီလို ခေတ်မီတိုးတက်မှုတွေ မရှိတာကပဲ ဒီနိုင်ငံလေးရဲ့ အကြီးမားဆုံး ဆွဲဆောင်မှု ဖြစ်နေပါတယ်။

ဒီမှာ လေယာဉ်ကွင်း ပြေးလမ်းမကြီးဆိုတာ တစ်ပတ်နေမှ လေယာဉ် (၂) စင်းလောက်ပဲ ဆင်းတာမို့၊ ကျန်တဲ့အချိန်တွေမှာ ဒေသခံကလေးတွေ ဘောလုံးကန်ကြ၊ စက်ဘီးစီးကြတဲ့ ကွင်းပြင်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဒုတိယကမ္ဘာစစ်က ကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့ လေယာဉ်ပျက်တွေ၊ စစ်ဘန်ကာတွေနဲ့ ကြည်လင်နေတဲ့ သန္တာကျောက်တန်းတွေကလည်း သဘာဝအတိုင်းလေး ရှိနေဆဲပါ။

ဝမ်းနည်းစရာကောင်းတာက ဒီအေးချမ်းတဲ့ နိုင်ငံလေးဟာ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အထက် (၆.၅) ပေ အမြင့်မှာပဲ ရှိတာပါ။ ဒါကြောင့် ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာပြီး ရေခဲတောင်တွေ အရည်ပျော်လာတာနဲ့အမျှ Tuvalu ဟာ မကြာခင် ရေအောက်ရောက်သွားဖို့ အသေအချာ ခြိမ်းခြောက်ခံနေရပါပြီ။
💡 ဒီအကြောင်းအရာကနေ ကျွန်တော်တို့ မှတ်သားနိုင်မည့် (အဓိကအချက် ၃ ချက်)

၁။ အလှတရားဆိုတာ ဇိမ်ခံပစ္စည်းတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ လေဆိပ်ပြေးလမ်းမှာ ဘောလုံးကန်လို့ရတဲ့အထိ ရိုးရှင်းအေးချမ်းလွန်းတဲ့ သူတို့ရဲ့ ဘဝနေထိုင်မှုပုံစံက တကယ့်အလှတရားဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်။
၂။ လူမသိသူမသိ အဖိုးတန်နေရာလေးများ။ ခရီးသွားလုပ်ငန်း (Promotion) တွေ မလုပ်တဲ့အတွက် လူသူအရောက်အပေါက်နည်းပေမယ့်၊ ကမ္ဘာပေါ်မှာ မပျက်စီးသေးတဲ့ နေရာလေးတွေ ကျန်ရှိနေသေးတယ်ဆိုတာပါပဲ။
၃။ မျက်ကွယ်ပြုထားလို့မရတဲ့ အန္တရာယ်။ ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှု (Climate Change) ဆိုတာ စာအုပ်ထဲက သီအိုရီမဟုတ်ဘဲ၊ တကယ့်နိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်တဲ့အထိ လက်တွေ့ကျနေပြီဆိုတာ Tuvalu က သက်သေပြနေပါတယ်။

မိတ်ဆွေတို့ရော... တကယ်လို့ အခွင့်အရေးနဲ့ အချိန်သာရမယ်ဆိုရင် ဒီနိုင်ငံလေး ရေအောက်မရောက်သွားခင် သွားရောက်လည်ပတ်ချင်ကြလား။ ဒါမှမဟုတ် ခေတ်မီတိုးတက်တဲ့ နိုင်ငံကြီးတွေကိုပဲ ရွေးချယ်မလား။ မိတ်ဆွေတို့ရဲ့ အမြင်ကို Comment မှာ ဝင်ရောက်ဆွေးနွေးပေးခဲ့ပါဦး။ 👇

#ဗဟုသုတ