MyBest

SOA's: Alles wat je moet weten over seksueel overdraagbare aandoeningen

Seksueel overdraagbare aandoeningen - beter bekend als SOA's - zijn infecties die je kunt oplopen via seksueel contact. Ze komen wereldwijd veel voor en kunnen, vooral als ze niet tijdig worden behandeld, ernstige gevolgen hebben voor je gezondheid.

Gelukkig is er veel mogelijk aan soa's: de meeste zijn goed te genezen en zelfs de ongeneeslijke varianten kunnen tegenwoordig goed onder controle worden gehouden. In dit artikel lees je alles over de verschillende soorten, symptomen, behandelingen en - het belangrijkste - hoe je een soa kunt voorkomen.

Wat is een soa precies?

Een soa is een infectie die wordt veroorzaakt door bacteriën, virussen of parasieten en wordt overgedragen via seksueel contact. De overdracht gebeurt via lichaamsvloeistoffen zoals sperma, va**naal vocht, bloed of via direct huid-op-huidcontact.

Een belangrijk ding om te weten: je kunt een soa hebben zonder dat je het merkt. Veel soa's geven namelijk geen of pas veel later klachten. Daardoor kun je de infectie onbewust doorgeven aan een partner. Dat is ook meteen de reden waarom regelmatig testen zo belangrijk is, zeker als je wisselende contacten hebt.

Symptomen: waar moet je op letten?

Soa's kunnen verschillende klachten geven, maar lang niet iedereen krijgt symptomen. Toch is het goed om de signalen te herkennen, zodat je snel actie kunt ondernemen.

Symptoom Waar je op kunt letten
Afscheiding Veranderde, meer of ongewoon ruikende afscheiding uit de va**na of p***s

Pijn bij plassen Een branderig gevoel of pijn tijdens het plassen

Huidafwijkingen Zweertjes, wratjes, blaasjes of bultjes op geslachtsdelen, a**s of mond

Pijn of ongemak Pijn bij het vrijen, buikpijn of pijn in de onderbuik

Onverklaarbaar bloedverlies Bloedverlies tussen menstruaties door of na de gemeenschap

Algemene klachten Koorts, huiduitslag, gezwollen lymfeklieren of keelklachten

Let op: Deze symptomen kunnen ook een andere oorzaak hebben. Toch is het verstandig om bij twijfel altijd je huisarts te raadplegen.

De meest voorkomende soa's
Er bestaan meer dan 20 verschillende soa's. De belangrijkste en meest voorkomende worden hieronder beschreven.

Chlamydia - de stilledrager

Chlamydia is een bacteriële infectie en veruit de meest voorkomende soa in Nederland. Wat chlamydia zo gevaarlijk maakt, is dat de meeste mensen (zowel mannen als vrouwen) er geen of nauwelijks symptomen van merken.

Gevolgen bij vrouwen: onbehandelde chlamydia kan leiden tot een bekkenontsteking (PID), wat schade aan de eileiders veroorzaakt en tot onvruchtbaarheid kan leiden.

Gevolgen bij mannen: ontsteking van de bijballen, wat ook de vruchtbaarheid kan beïnvloeden.

Behandeling: gelukkig is chlamydia goed te genezen met een korte antibioticakuur.

Gonorroe - de 'druiper'

Gonorroe, ook wel bekend als de 'druiper', is een bacteriële infectie die zich kan manifesteren op de geslachtsorganen, a**s, keel of ogen.

Klachten: pijn bij plassen, afscheiding uit de p***s of va**na, keelpijn (bij orale seks).

Bijzonderheid: er is een toenemende resistentie tegen antibiotica, waardoor snelle en juiste behandeling extra belangrijk is.

Behandeling: met antibiotica te genezen.

Syfilis - de 'grote imitator'

Syfilis wordt veroorzaakt door de bacterie Treponema pallidum en verloopt in vier stadia. In het eerste stadium ontstaat er een pijnloos zweertje op de plek van besmetting, wat vaak onopgemerkt blijft omdat het geen pijn doet.

Gevolgen: onbehandeld kan syfilis jaren later ernstige schade veroorzaken aan organen, het zenuwstelsel en zelfs de hersenen.

Behandeling: in een vroeg stadium goed te genezen met antibiotica.

HIV - het virus dat aids veroorzaakt

HIV is een virus dat je immuunsysteem aantast. Het beschadigt de cellen die je lichaam nodig heeft om infecties te bestrijden, waardoor je vatbaarder wordt voor andere ziekten.

Hoe herken je het?: In een vroeg stadium kunnen griepachtige klachten optreden: koorts, vermoeidheid, spierpijn, gezwollen lymfeklieren en huiduitslag.

Is het te genezen?: HIV is niet te genezen, maar wél heel goed te behandelen. Met de juiste medicatie kun je een normaal leven leiden en is de kans dat je het virus overdraagt vrijwel nul.

HPV - het virus achter baarmoederhalskanker
Het Humaan Papillomavirus (HPV) is een van de meest voorkomende soa's. Het bijzondere aan HPV is dat het zich ook kan verspreiden via huid-op-huidcontact, waardoor een condoom je niet volledig beschermt.

Gevolgen: Bepaalde typen HPV kunnen genitale wratten veroorzaken. Andere typen worden geassocieerd met baarmoederhalskanker, maar ook met a**s-, mond- en keelkanker.

Wat te doen?: In de meeste gevallen ruimt je lichaam het virus zelf op. Bij afwijkende cellen is behandeling mogelijk.

Bescherming: er bestaat een vaccinatie tegen de gevaarlijkste typen HPV (onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma).

Herpes genitalis - de terugkerende infectie
Herpes genitalis wordt veroorzaakt door een virus (herpes simplex) en is ongeneeslijk. Het virus blijft sluimerend aanwezig in je lichaam en kan met tussenpozen opflakkeren.

Klachten: pijnlijke, jeukende blaasjes of zweertjes op de geslachtsdelen of rond de a**s.

Behandeling: met medicijnen kunnen de symptomen worden onderdrukt en de frequentie van opflakkeringen worden verminderd.

Hoe word je getest op een soa?
Een soa-test kan op verschillende manieren worden uitgevoerd, afhankelijk van het type infectie waarnaar wordt gezocht:

Testmethode Waarvoor gebruikt
Urineonderzoek Chlamydia, gonorroe
Bloedonderzoek HIV, syfilis, hepatitis B
Uitstrijkje Chlamydia, gonorroe (bij vrouwen, uit de va**na of baarmoedermond)
Keel- of a**skweek Bij orale of a***e seks zonder condoom
Wil je je laten testen? Dat kan bij:

Je huisarts - de eerste en snelste stap bij klachten of vermoeden

De GGD - vaak gratis voor risicogroepen en mensen onder de 25 jaar

Commerciële testlaboratoria - anoniem en discreet, maar wel voor eigen kosten

Behandeling: wat is er mogelijk?
De behandeling hangt af van de veroorzaker van de infectie:

Bacteriële soa's (chlamydia, gonorroe, syfilis): geneesbaar met een antibioticakuur. Het is belangrijk de kuur volledig af te maken, ook als de klachten al verdwenen zijn.

Virale soa's (HIV, herpes, HPV, hepatitis B): niet te genezen, maar de symptomen kunnen goed worden bestreden en de ziekte kan worden geremd. Bij HIV bestaan zeer effectieve remmers die een normaal leven mogelijk maken.

Hoe kun je een soa voorkomen?
Voorkomen is beter dan genezen. Dit zijn de belangrijkste manieren om jezelf en anderen te beschermen:

1. Gebruik een condoom
Condooms zijn de meest efficiënte manier om soa's te voorkomen. Ze beschermen tegen uitwisseling van lichaamsvloeistoffen en verminderen huidcontact.

Gebruik een condoom bij va**nale, a***e én orale seks

Gebruik een beflapje bij orale seks op de va**na of a**s

2. Beperk het aantal partners
Hoe meer (wisselende) seksuele contacten je hebt, hoe groter de kans dat je in aanraking komt met een soa.

3. Test regelmatig
Zeker als je wisselende contacten hebt, is het verstandig om je regelmatig te laten testen - ook als je geen klachten hebt.

4. Overleg met je partner
Praat met je partner over seksuele gezondheid voordat je seks hebt. Wanneer is de laatste test gedaan? Is er risico gelopen?

5. Laat je vaccineren
Er bestaan vaccinaties tegen HPV (onderdeel van het Rijksvaccinatieprogramma voor meisjes én jongens) en Hepatitis B.

Wat te doen bij een soa?

Heb je (een vermoeden van) een soa? Wacht dan niet af, maar neem contact op met je huisarts. Ook als de klachten vanzelf lijken te verdwijnen; een soa gaat namelijk niet vanzelf over.

Daarnaast is het belangrijk om seksuele partner(s) te waarschuwen zodra de diagnose bekend is. Zij kunnen dan ook getest en behandeld worden, zodat ze anderen niet onbewust besmetten en zichzelf niet opnieuw bij jou besmetten na jouw behandeling.

Veelgestelde vragen over soa's

Kun je een soa krijgen via een toiletbril?

Nee. Soa's worden niet overgedragen door op een openbare toiletbril te zitten.

Kun je een soa krijgen door zoenen?

Hoewel de meeste soa's niet via zoenen worden overgedragen, bestaat er bij sommige infecties (zoals herpes of bij wondjes in de mond) wel een kleine kans.

Krijg je altijd symptomen bij een soa?

Nee, zeker niet. Veel soa's geven helemaal geen klachten, vooral in het begin. Dat maakt testen zo belangrijk.

Kan ik nog zwanger worden na een soa?

Ja, maar onbehandelde soa's (vooral chlamydia) kunnen onvruchtbaarheid veroorzaken door schade aan de eileiders. Daarom is tijdige behandeling essentieel.

Mybest - Natuurlijke oplossingen. 872-0307
Nierklachten - vraag naar de kidney cleanse of kruidenthee.
Vervette lever - vraag naar de hepat10 of kruidenthee.
Prostaatklachten - vraag naar prostate10 of kruidenthee.
Witte vloed - vraag naar candida or kruidenthee.