Mahir

🇸🇴 Taariikhda Madaxweyne Maxamed Siyaad Barre (1919–1995)

🧒 Dhalashada iyo nolosha h**e

Maxamed Siyaad Barre wuxuu ku dhashay gobolka Gedo ee Koonfurta Soomaaliya sanadkii 1919. Wuxuu waxbarashadiisii h**e ku qaatay gudaha Soomaaliya, ka dibna wuxuu ku biiray ciidamadii Taliyaaniga xilligii gumeysiga. Dadaal iyo karti darteed, wuxuu si degdeg ah uga mid noqday saraakiisha ugu sarreysa ee ciidamada Soomaaliya.

---

🪖 Gelitaanka Siyaasadda iyo Afgambigii 1969

Ka dib markii la dilay madaxweynihii h**e Cabdirashiid Cali Sharmaarke bishii Oktoobar 1969, Maxamed Siyaad Barre wuxuu hogaamiyay afgambi militari oo aan dhiig ku daadan. Wuxuu la wareegay xukunka, wuxuuna noqday madaxweynihii 3-aad ee Jamhuuriyadda Soomaaliya.

Isaga iyo taliskii milatariga ee “Golaha Sare ee Kacaanka” ayaa ballanqaaday inay keenayaan cadaalad, midnimo iyo horumar.

---

📚 Horumarinta Afka iyo Waxbarashada

Mid ka mid ah guulihiisii ugu waaweynaa wuxuu ahaa qorista Af-Soomaaliga sanadkii 1972, isagoo adeegsanaya alifbeetka Laatiin ah.
Tani waxay dadka Soomaaliyeed siisay awood ay ku bartaan waxbarasho casri ah, waxaana bilowday ololihii qorista iyo akhriska ee “Bar ama Baro”, oo dadka miyiga lagu barayay akhriska iyo qorista.

Tallaabadan ayaa Siyaad Barre ka dhigtay mid lagu xasuusto taariikhda Soomaaliya.

---

⚖️ Nidaamka Hantiwadaagga Soomaaliyeed

Siyaad Barre wuxuu hirgeliyay nidaam la yiraahdo “Scientific Socialism” ama Hantiwadaag Soomaaliyeed, kaas oo ku dhisnaa sinnaanta bulshada, la dagaallanka qabyaaladda, iyo in la isku tiirsanaado qarannimo.
Wuxuu sheegay in Soomaalidu tahay “hal qabiil oo hal diin ah”, sidaas darteed waa inay noqdaan dad isku mid ah.

Nidaamkan wuxuu keenay horumar bilow ah, laakiin markii dambe wuxuu isu beddelay xukun adag oo keli-talis ah.

---

⚔️ Dagaalkii Ogaden (1977–1978)

Siyaad Barre wuxuu qaaday dagaal weyn oo Soomaaliya la gashay Itoobiya si uu u mideeyo dhulka Soomaalida ee ku noolaa Itoobiya, gaar ahaan dhulka Ogaden.
Ciidamada Soomaaliya markii h**e guulo weyn ayay gaareen, balse markii Midowgii Soofiyeeti uu taageeray Itoobiya, dagaalkii waa laga guuldarreystay.
Dagaalkaas wuxuu si weyn u caan bixiyay Siyaad Barre caalamka, inkasta oo uu dalkii dhaawac weyn u geystay.

---

🏛️ Xukun adag iyo Kali-talisnimo

Kadib dagaalka, Siyaad Barre wuxuu bilaabay inuu ku tiirsanaado xoog iyo cabsi si uu xukunka u hayo.
Sirdoon adag (NSS), xabsiyo siyaasadeed, iyo caburin ayaa qayb ka noqday nidaamkiisa. Dad badan ayaa ka niyad jabay, waxaana bilaabmay mucaaradad gudaha ah.

---

💥 Burburka Dowladdii Dhexe

Dabayaaqadii 1980-meeyadii, kacdoonno hubeysan ayaa ka billowday gobollo badan oo dalka ah.
Ugu dambeyn, sanadkii 1991, Siyaad Barre waxaa laga eryay xukunka kadib dagaal sokeeye oo dalka gilgilay.
Wuxuu markaas u baxsaday Kenya, kadibna Nigeria, halkaas oo uu ku geeriyooday sanadkii 1995.

---

🕊️ Dhaxalkiisa iyo Saamayntiisa

Siyaad Barre wuxuu ahaa hoggaamiye muran badan leh — qaar ayaa u arka halyey Soomaaliya mideeyay oo afka qoray, halka qaar kalena u arkaan kali-taliye burburiyay dowladnimo.
Si kastaba ha ahaatee, taariikhda Soomaaliya lagama qori karo iyada oo aan la xusin Madaxweyne Maxamed Siyaad Barre.

---

💬 Hadal caan ah oo laga xasuusto

> “Soomaaliyeey, qabyaaladdu waa cudur — qaranimada waa daawada.”
– Maxamed Siyaad Barre