Ramesh Karki

प्यारा मेरा साथी–भाइहरू,

राजनीतिक आन्दोलनले मानिसलाई उक्साउँछ, उत्तेजित बनाउँछ। क्यामेराको अगाडि भाइरल हुन मन लाग्छ, ढुंगा हान्न र आगो बाल्न ठूलो जोश आउँछ। दाइका लागि, बा का लागि लडियो भने भोलि लाभ पाइन्छ भन्ने स्वार्थ पनि हुन्छ।

हिजो गृह मन्त्रालयमा हाम्रा दाइ, नत्र तिम्रा बा नै हुन्थे , उनीहरुकै चल्थ्यो। पुलिस चौकी पुगेको केही घण्टामै सम्मानका साथ छुट्ने थियौँ। तर आज न मेरा दाइको चल्छ, न तिम्रा बा , अझ तिम्रा बा त समातिइसके!

गृह, रक्षा र सरकार एकैसाथ छन्, र आजको सरकार हिजो जस्तो छैन, एउटा घुर्कीले ढल्ने।

पूरा ५ वर्ष कसैले केही गर्न सक्दैन। त्यसैले, यदि कुनै हालतमा तिमी प्रहरीको हातमा पर्यौ भने, तिम्रा बा का लागि केही फरक पर्दैन, न देशकै लागि , तर तिमी त आफ्ना परिवारका लागि सबै थोक हौ।

भोलि राज्यले चाहे धरौटी राख्न पनि पैसा नपुग्ने अवस्था आउन सक्छ। त्यसैले “आन्दोलन” भनेर उक्साउने कामले जन्म दिएका बा–आमा र तिमीबाट जन्मिएका सन्तानलाई सधैँ पीडा हुने काम नगर।

नेपाल बन्छ, काम गर्न देऊ।
✍️

समानुपातिक मतबाट सिट विभाजन कसरी हुन्छ?

नेपाल को प्रतिनिधि सभा मा कुल २७५ सांसद हुन्छन्।

१६५ जना – प्रत्यक्ष (Direct election)

११० जना – समानुपातिक (PR system)

समानुपातिकमा मतदाताले व्यक्तिलाई होइन, पार्टीलाई मत दिन्छन्।

सिट बाँड्ने प्रक्रिया

१) कुल सदर मत निकाल्ने

पहिले देशभरि खसेको समानुपातिक मतमध्ये सदर (valid) मत कति छ भनेर निकालिन्छ।

👉️उदाहरण

कुल मत = १ करोड १० लाख

बदर = ५ लाख

सदर मत = १ करोड ५ लाख

२) ३% थ्रेसहोल्ड (threshold) निकाल्ने

पहिले ३% कति हुन्छ भनेर निकालिन्छ।

१ करोड ५ लाख × ३%

= ३ लाख १५ हजार

➡️ जसले ३ लाख १५ हजार भन्दा कम मत पायो भने सिट पाउँदैन।

यो नियम निर्वाचन आयोग नेपाल ले राखेको हो।

३) ३% कटाउने दलको मत मात्र जोड्ने

अब ३% भन्दा धेरै मत ल्याएका पार्टीहरूको मात्र मत जोडिन्छ।

उदाहरण

मानौं सबै मिलाएर ८० लाख मत भयो।

४) १ सिट बराबर कति मत?

अब त्यो ८० लाख मतलाई ११० सिटले भाग गरिन्छ।

८०,००,००० ÷ ११०

≈ ७२,७२७

➡️ यसको अर्थ करिब ७२ हजार मत = १ सिट जस्तो हुन्छ।

५) पार्टीले पाएको मतलाई भाग गर्ने

अब कुनै पार्टीले पाएको मतलाई ७२,७२७ ले भाग गरिन्छ।

उदाहरण

कुनै पार्टीको मत = ३५ लाख

३५,००,००० ÷ ७२,७२७

≈ ४८.१२

➡️ त्यस पार्टीले करिब ४८ सिट पाउने हुन्छ।

✅ छोटो निष्कर्ष

३% भन्दा कम मत → सिट पाइँदैन

३% भन्दा बढी मत → मतको अनुपात अनुसार सिट

करिब ७०–८० हजार मत बराबर १ सिट जस्तो हुन सक्छ (मतको संख्या अनुसार फरक पर्छ)

गोकुलगंगा गाउँपालिका मा जम्मा झरेको मत
चुचुरे-११५३
ठोसे-१०१०
रस्नालु-१८१०
बेताली-१८४९
नामाडी-१६७८
फर्पु-१०६०
जम्मा झरेको मत ८५६०/

यस पटक मत हाल्दा, निर्दोष रूपमा ज्यान गुमाएका सहिदहरूलाई सम्झौं। उनीहरूले देखेको शान्ती, समृद्ध र सशक्त नेपालको सपना अझै अधुरै छ र त्यो सपना साकार पार्ने जिम्मेवारी अब हाम्रो काँधमा छ।
हामीले आजका लागि मात्र होइन, भावी पुस्ताका लागि कस्तो नेपाल छोड्दैछौं भन्ने गहिरो सोचौं। परिवर्तनको अवसर बारम्बार आउँदैन। लोकतन्त्रमा हरेक मत शक्ति हो, हरेक मत आवाज हो, र हरेक मतले भविष्यको दिशा तय गर्न सक्छ। पार्टीभन्दा माथि उठेर देशका लागि इमान्दार, सक्षम र दूरदर्शी नेतृत्व छानौं। व्यक्तिगत स्वार्थभन्दा माथि उठी राष्ट्रहितलाई पहिलो स्थान दिऔं।यो केवल मतदान होइन.. यो हाम्रो भविष्य लेख्ने क्षण हो।सचेत, जिम्मेवार र देशप्रेमी नागरिकको रूपमा आफ्नो मत सही ठाउँमा प्रयोग गरौं।
जय नेपाल 🇳🇵