SPM - Student Power Movement Nepal

बिस २०८४ मा नेपालमा प्रतक्ष्य राष्ट्रपतिको निर्वाचन हुने सम्भावना कति ?

१. आज कुनै पनि कार्यलयमा जाँदा भ्रष्ट दुष्ट पापी अपराधी कर्मचारीहरुको फेला नपरेका कुनै नेपालीहरु छैनन होला । नेपाली समाजबाटै गएका कर्मचारीलाइ कसले र किन यस्तो अपराधी बन्न वा ग्राहकहरुलाइ दुख दिनुपर्छ भन्ने मानसिक रोग लाग्यो । आज सम्म निजामति (मुसलमानका दासहरु) कर्मचारीले जनतालाइ अपराधि बनाएर दुख दिने भन्दाअरु काम गरेनन् । तर पनि उनिहरुको तलब २१ प्रतिशतले बढेको छ ।

२. अब बन्ने निजामति सेवा ऐनमा लोक सेवा आयोग जस्तो अपराधी उत्पादन गर्ने संस्थाको खारेजी हुने भएको छ । नायव सुब्बा सम्मका सबै पदहरु अस्थायी मात्र हुनेछन । साथै माथिका उप सचिव सह सचिव अतिरिक्त सचिव सचिव मुख्य सचिव जस्ता पदहरुमा कार्यकारी पद वा विषेशज्ञको पद भनेर ति पदहरुमा विगतमा उसको जिवनमा कार्य सम्पादन गरेको आधार र उसलाइ सामान्य प्रयोगात्मक परीक्षा लिएर जो सुकै सडकमा रहेकाहरुलाइ पनि छड्के रुपमा सरकारी सेवामा प्रवेश गराउन सक्ने छ । यसले पनि केहि सुधारहरु चाहि गर्छ ।

३. नगर पालिकाका मेयरहरु र गाऊ पालिकाका अध्यक्षहरुलाइ सिधै जेलमा कोच्दा हुन्छ । यीनिहरुले पालिकाका नाममा आएको ६० प्रतिशत रकम जसरी पनि भ्रष्टाचार गरेका छन । एउटा शाखालाइ दिएको रु. ७० लाख रुपैयामा पनि मेयरले तहगत भ्रष्टाचार गर्दो रहेछ । मेयर वा अध्यक्षको भ्रष्टाचार गर्ने मुख्य माध्यम भनेको उनिहरुका सहयोगीको नाममा रहेका पिएहरु हुन । यी पिएहरुबाट भ्रष्टाचार हुने भएकाले पुर्व अर्थमन्त्री रामेश्वर खनालले पिए पद नै राख्न नपाइने व्यावस्था गरेका थिए । नगर पालिकाका मेयरहरु र गाऊ पालिकाका प्रमुखहरुले पालिकालाइ नीजि सम्पति जस्तै मानेका छन् । त्यसैले आजका यी सबै नगर पालिकाका मेयरहरु र गाऊ पालिकाका अध्यक्षहरुलाइ अबको चुनाव २०८४ मा धुलो चटाउनु पर्छ । साथै ६७४३ वटा वडा अध्यक्षहरुलाइ पनि जमाना जफत गराइ दिनुपर्छ र लुटेको सम्पति फिर्ता गर्नुपर्छ ।

४. प्रतष्य राष्ट्रपति शासन : नेपालमा अब संविधान संशोधन गरेर प्रतक्ष्य राष्ट्रपति शासनको व्यावस्था लागु हुदैछ । तर बालेन र रवि विच यस विषयमा द्धन्द भइ रहेकोछ । अर्को वर्ष नै राष्ट्रपतिको चुनाव गर्ने तयारीमा बालेन सरकार लागेको छ ।

अर्को वर्ष अथवा २०८४ मा नेपालमा प्रतक्ष्य राष्ट्रपतिको चुनाव हुने र बालेन शाह नै प्रतक्ष्य कार्यकारी राष्ट्रपति बन्ने सम्भावना पनि प्रबल छ । तर यो विषय संविधान संसोधन कार्यदलबाट हटाइ सकिएको छ ।

नेपालमा संविधान संसोधन वा खारेज गर्न दुबै सदन वा एउटै सदनको जम्मा २२३ जना संसदहरुको मत चाहिन्छ । राष्ट्रिय सभाले पास नगरे पनि प्रतिनिधि सभाका २७५ र राष्ट्रिय सभाका ५९ जना जोड्दा ३३४ जना हुन्छ । ३३४ जनाको दुइ तिहाइ भनेको २२३ जना हो । यदि प्रतिनिधि सभामा मात्र २२३ जनाले पक्षमा भोट हाले भने हालको संविधान खारेज गर्न सक्दछन् ।

हाल संसदमा रास्वपाका १८२, राप्रपाका ५, श्रम संस्कृत ७ कंगेस ३८, एमाले २५, माओवादी १७ र स्वातन्त्र १ जना सदस्यहरु छन् । राष्ट्रिय स्वातन्त्र पाटीलाइ प्रतिनिधि सभामा २२३ सिट पुराउन अरु ४१ सिट चाहिन्छ । दुबै सदनबाट दुइ तिहाइ पुराउन असम्भव छ । तर अध्यादेश मार्फत प्रतिनिधि सभाको दुइ तिहाइले हुने भन्ने कानुन बनाउन काम अगाडी बढाउन सकिन्छ ।

भारत सरकार अहिलेको नेपाल सरकारसंग असन्तुष्ट छ । नेपाल थोरै भए पनि भु राजनीतिक कुटनीतिमा असफल बनेको छ । कुटनीति भनेको कसैको चित्त दुखाउनु भन्दा चित्त बुझाउनु राम्रो मानिन्छ ।

नेपाल सरकारका कामहरु मध्ये आज सम्म नेपाललाइ विकसित आधुनिक औद्योगिक र लोकतान्त्रीक बनाउने कुनै सार संकेतहरु देखिएका छैनन् । काम गर्न त खोजेको छ तर के काम कसरी गर्ने भन्ने कुनै भेऊ पाएको छैन् । अर्को वर्षबाट यस सरकारको पनि विकल्प खोज्न नागरिकहरु बाध्य हुनेछन । आजको बजेटले देशलाइ चुर्लुम्ब ऋणमा मात्र डुवाउन खोजेको छ ।

धन्यवाद ।

तपाइ सुकुम्बासि बन्ने सम्भावनाहरु कति छन ?

क्याम्बोडीयाका पुर्व राष्ट्रपति पोल पोटका जिवनका अन्तिम दिनहरु जंगलमा बितेको थिए । उनि मर्दा उनको लासलाइ छोप्ने कपडाको कात्रो नभएर केराका पातको कात्रोले छोपीएको थियो । उनको जंगलको झुपडी पनि केराको पातले छाएको थियो । उनले प्रकृतीक साम्यवादको स्थापना गर्न १० लाख मानिसहरु मारेका थिए भन्ने भनाइ छ । तर त्यो समयमा उनले मारेको भन्दा पनि क्षयरोग वा टिभीको संक्रामणका कारण त्यत्रो जनधनको क्षति भएको थियो । सबै दोष उनलाइ लगाइयो ।

नेपालको संविधानको धारा २५ को ५ लाइ आधार मानेर सुकुम्बासि वा कसैको बासस्थान परीवर्तन गर्न सकिन्छ ।

मानिसहरु सुकुम्बासि कसरी बन्दछन ?

१. जन्म सिद्ध रुपमा ः जस्तो कुनै सुकुम्बासि आमाको गर्भबाट जन्मएको बच्चा स्वतह सुकुम्बासि बन्दछ ।
२. बैंकले ऋणको सावा व्याज चुक्ता गर्न राखेको धितो वा घर जग्गा बैंकले लिलाम गरेका पनि सुकुम्बासि बन्न सक्दछन ।
३. जुवा तास खेलेर सबै सम्पति हारेपछि पनि सुकुम्बासि बनिन्छ जस्तो महाभारत कथाका ५ पाण्डवहरु सुकुम्बासि बनेका थिए ।
४. बिरामी भएर अस्पतालमा बस्दा सबै सम्पति सकिएर पनि सुकुम्बासि बनिन्छ ।
५. सामान्त वा साहुहरुको ऋणको चंगुलमा फसेर पनि सुकुम्बासि बनिन्छ । जस्तो लिल बहादुर क्षेत्रिको बसाइ उपन्यास ।

६. आफ्नो जग्गाको मुआब्जामा मिलेको पैसा जथाभावि खर्च गरेर पछि जाने स्थानको जोहो नगर्दा पनि सुकुम्बासि बनिन्छ ।
७. जंगली जनावर वा बादरले किसानले लगाएको सबै अन्नबालि खान नदिए पछि बसाइ सरेर पनि सुकुम्बासि बनिन्छ ।
८. प्रकृतीक प्रकोपबाट विस्तापित भएर पनि सुकुम्बासि बनिन्छ । जस्तो भुकम्प पिडीतहरु ।
९. आन्तरिक वा बाह्य द्धन्द वा युद्धबाट विस्थापित भएर पनि सुकुम्बासि बनिन्छ । काठमाण्डौमा धेरै सुकुम्बासिहरु माओवादी द्धन्दका कारण बढेका हुन ।
१०. सामाजिक मान्यता विपरित विवाह गरेर दोष लागेमा पनि सुकुम्बासि बनिन्छ ।

११. साधुसन्तहरु जसको घरवार छैन उनिहरु पनि सुकुम्बासिहरु हुन ।
१२. शरणार्थीहरुलाइ पनि सुकुम्बासिको रुपमा मान्यता दिइन्छ ।
१३. श्रीमति बनेर अरुको घरमा जाने महिलाहरु पनि सुकुम्बासिहरु हुन जसको नाममा जग्गा जमिनहरु हुदैन् ।
१४. राउटे जस्ता घुमन्ते जातिहरु पनि सुकुम्बासिहरु हुन ।

१५. सुकुम्बासिहरुका छोराछोरीहरु पनि अरु मान्छेका छोराछोरी जस्तै अध्ययान अनुसन्धनका लागि देश विदेश जान्छन । विदेशमा अरुले जस्तै सम्पति कमाउदछन र आमा बाबालाइ पठाउदछन । यसमा कसैले कुनै आपत्ती मान्नु पर्दैन ।
१६. विगत १०० वर्ष अगाडी वा नयाँ मुलुकी ऐन २०२० नआए सम्म जमिन बेच विखन गर्नु पाप मानिन्थ्यो । जमिन वा भु दान मात्र गर्न पाइन्थ्यो । यो बेलामा मौजा किपट विर्ता सानी वन (घास र बस्तु चराउने) ठुलि बन (दाउरा र काठका लागि) पातल पाटन खर्क चउर लेक आदी रुपमा जमिनलाइ समाजले प्रयोग गरेका थिए ।
१७. सुकुम्बासिहरु नदि किनारमा बस्दछन किनभने मानव सभ्यताको शुरुआत पनि नदि किनारमा नै भयो । नदि किनारमा बस्न सरकारी दबाब नहुने, काँस रुखबाट सजिलै घर टहरा बनाउन सकिने खरबुजा मास धान आदीको खेति सजिलै गर्न सकिने आदी सुविधाका कारण नदि किनारमा सुकुम्बासिहरु बस्दछन ।

१८. सुकुम्बासिहरुलाइ विस्थापित गर्दा सानो सुकुम्बासि शहर बनाएर मात्र त्यसमा विस्थापित गर्नुपर्छ ।
१९. सुकुम्बासि हटाए पछि त्यो स्थानमा के नयाँ कार्यक्रमहरु गर्ने हो सो को योजना बनाएर मात्र सुकुम्बासिहरुलाइ हटाउनु पर्छ ।
२० सुकुम्बासिहरु आफ्नो पुरानो थातथलोमा अवसर नपाएर नै सुकुम्बासिहरु बनेका हुन त्यसैले उनिहरुलाइ पुरानै थतथलोमा फर्काउनु हुदैन् ।
२१. कुनै सुकुम्बासिहरु नक्कली भेटिएमा उनिहरुको घर जग्गा सरकारीकरण गर्नुपर्छ ।

२२. सुकुम्बासिहरुलाइ पुन सुकुम्बासी बन्न नसक्ने गरी नयाँ प्रकारको कामहरु व्यावसायहरु आदीमा अवसर दिनुपर्छ ।
२३. आफ्नो वा परीवारको नाममा जग्गा नहुने सुकुम्बासिहरु हुन भने युरोप अमेरिकाका सबै मानिसहरु सुकुम्बासि बन्ने छन् ।
२४. जब सम्म अचल सम्पति वा जमिनलाइ व्याक्तिगत सम्पति वा पुजिका रुपमा कानुनी मान्यता दिइन्छ तब सम्म त्यो देशको सामाजिक र आर्थिक प्रगती हुदैन् ।
२५. नेपालमा पनि जमिनको स्वामित्व कसैको पनि नहुने र सबै जमिन सरकारको मात्र हुने गरी Inheritance Law कानुन बनाउनु पर्छ ।

धन्यवाद ।