MILS Animal Health

ပဋိဇီဝဆေးယဉ်ပါးမှု (AMR) လျော့ချရေးအတွက် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွင် အသုံးပြုသည့် ပဋိဇီဝဆေးများအား အုပ်စုခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်း

ပဋိဇီဝဆေးယဉ်ပါးမှု (AMR) လျော့ချရေးအတွက် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွင် အသုံးပြုသည့် ပဋိဇီဝဆေး များအား အုပ်စုခွဲခြားသတ်မှတ်ထိန်းချုပ်ခြင်းကို နိုင်ငံအတော်များများတွင် ဆောင်ရွက်နေပြီ ဖြစ်ပါသည်။ ယင်း သို့ ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်သည့် ဆေးဝါးများအား သတ်မှတ်ရာတွင် တစ်နိုင်ငံနှင့် တစ်နိုင်ငံ သတ်မှတ်ချက်များ ကွာ ခြားကြပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ မွေးမြူရေးကဏ္ဍနှင့် ပတ်သက်သည့် ပဋိဇီဝဆေးယဉ်ပါးမှု ထိန်းချုပ်ရေး ကို စဉ်းစားရာတွင် မည်သည့်ဆေးဝါးကို ကန့်သတ်မည်၊ မည်သည့်ဆေးဝါးကို တားမြစ်မည်၊ မည်သည့်ဆေးဝါးကို ခွင့်ပြုမည် စသည်ဖြင့် မိမိနိုင်ငံအခြေအနေနှင့် ကိုက်ညီအောင် ချင့်ချိန် ဆောင်ရွက်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်ရာတွင် မိမိနိုင်ငံရှိ ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကဏ္ဍနှင့် တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးကဏ္ဍတို့ ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှုက အရေးကြီးသကဲ့သို့ ပုဂ္ဂလိကမွေးမြူရေးကဏ္ဍ၏ အချက်အလက်များ၊ တွေးဆချက်များ၊ အမြင်များ၊ လက်တွေ့ အခြေအနေများကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရန် လိုအပ်မည် ဖြစ်ပါသည်။

ပဋိဇီဝဆေးဝါးများအား အုပ်စု ခွဲခြားသတ်မှတ်ပုံကို လေ့လာနိုင်ရန်အတွက် European Medicines Agency (EMA) က ၂၀၂၀ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၈ ရက်တွင် ထုတ်ပြန်အကြံပြုသည့် ပဋိဇီဝဆေးဝါး အုပ်စုများအား ခွဲခြား သတ်မှတ်ပုံ အား အကျဉ်းချုပ် တင်ပြအပ်ပါသည်။

Category - မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွင် လုံးဝရှာင်ရှားရမည့် ပဋိဇီဝဆေးဝါးများ ( )

ယင်းအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည့် ပဋိဇီဝဆေးဝါးများသည် လူသားများ၏ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု အ တွက်သာ အသုံးရန် သီးသန့်ခွဲခြားသတ်မှတ်ထားသည့်ဆေးဝါးများ ဖြစ်ပါသည်။ စားနပ်ရိက္ခာအတွက် ထုတ် လုပ်သည့် မည်သည့်တိရစ္ဆာန်တွင်မှ အသုံးမပြုရပါ။

Category - မွေးမြူရေးတွင် ကန့်သတ်ချက်ဖြင့်သာအသုံးပြုခွင့်ရှိသည့်ပဋိဇီဝဆေးဝါးများ ( )

ယင်းအုပ်စုတွင် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ၌ မဖြစ်မနေသုံးစွဲရမည့် အခြေအနေရောက်မှသာ သုံးစွဲရန် သတ်မှတ်ထားသည့် ပဋိဇိဝဆေးဝါးများ ပါဝင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ တနည်းအားဖြင့် highest-priority Critically Important Antibiotics (HP-CIAs) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားသည့် ဆေးဝါးများ ဖြစ်ပါသည်။ Category B တွင် ပါဝင်သည့် ပဋိဇီဝဆေးဝါးများကို အသုံးပြုမည် ဆိုပါက sensitivity test စစ်ဆေးမှု ရလဒ်များအရ အခြား မည် သည့်ပဋိဇီဝဆေးကိုမှမတိုးတော့သည့်ရောဂါများတွင် နောက်ဆုံးအနေဖြင့် အသုံးပြုရန်သာ ခွင့်ပြုထားသည်။

Category - မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွင် သတိဖြင့် သုံးစွဲရမည့် ပဋိဇီဝဆေးဝါးများ ( )

ယင်းအုပ်စုတွင် ယဉ်ပါးခါစ ပဋိဇီဝဆေးများ၊ ယဉ်ပါးမှု ဖြစ်နိုင်ချေ မြင့်မားသည့် ပဋိဇီဝဆေးများ ပါဝင် သည်။ ယင်းဆေးဝါးများကို Category D တွင် ပါဝင်သည့် ဆေးဝါးများ အသုံးပြုရန် မဖြစ်နိုင်သည့် အခြေအနေ ရောက်မှသာ အသုံးပြုရန် သတ်မှတ်ထားသည်။

Category - စည်းကမ်းတကျအသုံးပြုရမည့် ပဋိဇီဝဆေးဝါးများ ( )

ယင်းအုပ်စုတွင် ပဋိဇီဝဆေးယဉ်ပါးမှုကြောင့် လူသားများတွင် ထိခိုက်နိုင်မှု အနည်းဆုံး ဆေးဝါးများ ပါဝင်ပါသည်။ သို့ရာတွင် ယင်းဆေးဝါးများကိုပင် သတိကြီးစွာဖြင့် စည်းကမ်းတကျ အသုံးပြုရမည် ဖြစ်ပါသည်။

[ဖေဖော်ဝါရီလထုတ် မြန်မာနိုင်ငံမွေးမြူရေးလုပ်ငန်းအဖွဲ့ချုပ် သတင်းလွှာ အမှတ် (၂၁)မှ ]

🐥 ကြက်သားနဲ့ Salmonella 🦠🦠🦠


📝 ပြီးခဲ့တဲ့ရက်သတ္တပတ်အတွင်း Salmonella လို့ခေါ်တဲ့ Bacteria ကို ကြက်သား အစိမ်းတွေမှာ စမ်းသပ်တွေ့ရှိခဲ့တဲ့ သတင်းတွေကြောင့် ကြက်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများနဲ့ ကြက်သားထုတ်လုပ်မှု လုပ်ငန်းတစ်ချို့ကို စီးပွားရေးအရ ဆုံးရှုံးမှုတစ်ချို့ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။ စားသုံးသူပြည်သူလူထုအများစုကလည်း ဒီသတင်းအကြောင်းအရာနဲ့ပက်သက်ပြီး ကြက်မွေးမြူတဲ့ လုပ်ငန်းကိုပဲ သက်ဆိုင်သူတွေအဖြစ် ယူဆကြတာကို တွေ့ရပါတယ်။

🐓 ကြက်သားမှာ Salmonellaတွေ့ရခြင်းဟာ မြန်မာနိုင်ငံမှာ သာမက zero Salmonella လို့ကြွေးကြော်နေကြတဲ့ အနောက်နိုင်ငံများမှာလည်း ရင်ဆိုင်‌ နေရမြဲဖြစ်ပါတယ်။ Salmonella ပိုးသည် ကြက်နှင့် အခြားသော တိရစ္ဆာန်များရဲ့ အူလမ်းကြောင်းမှာရှိနေတတ်ကြပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံမှာ စားသုံးသူအများစုဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ဆယ်နှစ်ကထက် စားသုံးမှုပိုမို မြင့်မားလာတဲ့အခြေအနေဖြစ်ပါတယ်။တစ်ဖက်မှာလည်း ကြက်သားနဲ့ Salmonella ခွဲခြားဖို့ရန် ခက်ခဲနေသေးတဲ့အခြေအနေမှာ ကြက်သားနဲ့ကင်းကွာအောင်နေမယ့်အစား ကြက်သားမှာပိုးပါဝင်မှု လျော့ချနိုင်အောင်ဘယ်လိုလုပ်ဆောင်ရမလဲဆိုတာကိုပဲ စဉ်းစားရင် ပိုသင့်တော်ပါတယ်။
👍 Salmonella ကိုလျော့ချမယ်ဆိုရင်လည်း ကြက်စတင် မွေးမြူတဲ့ နေရာကစ Slaughter house အပါအဝင် စားသုံးသူတွေလက်ဝယ်မရောက်ခင်ထိ အစားအစာထုတ်လုပ်မှု တစ်လျှောက်လုံးမှာပါဝင်သူတို့အားလုံးနဲ့ သက်ဆိုင်နေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကြက်မွေးမြူသူတို့အနေနဲ့လည်း မိမိတို့ခြံမှာရှိတဲ့ ကြက်တွေမှာ Salmonellaပိုးတွေအပြင်အခြားသော ရောဂါဖြစ်ပွားစေတဲ့ Bacteria‌ တွေကိုပါ လျှော့ချနိုင်ဖို့ နဲ့ အဲဒီပိုးတွေကနေတစ်ဆင့် လူတွေဆီကို ဆေးယဉ်ပါးမှု မကူးစက်အောင် ဘယ်လိုနည်းလမ်းတွေ လုပ်ဆောင်မလဲဆိုတာတွေကို စတင်စီမံလုပ်ဆောင်သင့်နေပါပြီ။
😷 Salmonella တွေသည် ကြက်သားမှာပါဝင်နေခြင်းမှာ လွန်ခဲ့သောအချိန်ကာလများစွာကတည်းက ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဆေးယဉ်ပါးနေတဲ့ Bacteriaတွေသည်လည်း လူတို့ထံ မည်မျှကူးစက်နေမည်မှာ မမှန်းဆနိုင်တော့တဲ့ အခြေအနေပါ။ နောင်လာမယ့်မျိုးဆက်သစ်တွေအတွက် ဆေးယဉ်ပါးမှု လို့ခေါ်တဲ့ အမွေဆိုးကြီးကို လက်ဆင့်မကမ်းနိုင်ဖို့ရန်၊ နဲ့ စားသုံးသူတို့ထံ ပိုမိုစိတ်ချရတဲ့ အသားများထုတ်လုပ်ပေးနိုင်ဖို့ရန် တစ်နိုင်တစ်ပိုင်မွေးမြူသူတွေက အစ မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းကြီးများ လုပ်ကိုင်သူတို့ပါ ပူးပေါင်းပြီး GAHP လို့ခေါ်တဲ့ နည်းစနစ်ကောင်းများနဲ့အညီ Biosecurity ကို အဓိကအလေးထား ဆောင်ရွက်ကြခြင်းဖြင့် မွေးမြူရေး ကဏ္ဍ တိုးတက်မြင့်မားလာအောင် လုပ်ဆောင်ကြဖို့ အကြံပြုလိုပါတယ် ။
Source: Poultry World
: Myanmar Livestock Federation

💧ရေ 💧

ရေသည် အပင်များအတွက်သာမက သတ္တဝါများအသက် ရှင်သန်ဖို့ရန် အရေးကြီးသည့် အခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်နေသည်။ ဝက်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းတွင်လည်း ရေ သည် ဝက်များ၏ခန္ဓာကိုယ်အတွင်း ဇီဝရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ လုပ်ဆောင်ချက်များ ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဝက်မွေးမြူရေးအတွက် ခြံတည်နေရာ ရွေးချယ်မှုတွင် ဝက်များအတွက် သောက်သုံးရေနှင့် ဆေးကြောရန် လိုအပ်သောရေပမာဏ လုံလောက်စွာ ရရှိနိုင်သော နေရာတွင် တည်ဆောက်ထားရှိရန်လိုအပ်ပါသည်။ ရရှိနိုင်သောရေအမျိုးအစားသည်လည်း pH levelနှင့် သတ္တုဓာတ်များပါဝင်မှုကိုလည်း ကြိုတင်စမ်းသပ်ရပါမည်။

ရေ၏အကျိုးပြုပုံမှာ ရေသည် ပြင်ပ ပတ်ဝန်းကျင်အပူချိန်အနိမ့်အမြင့်ကိုလိုက်၍ ဝက်များ၏ ကိုယ်ခန္ဓာအတွင်း အပူချိန်ကိုထိန်းညှိပေးသည်။ စားသုံးလိုက်သော အစာမှ အဟာရဓာတ်များကို tissueဆဲလ်များသို့ ပို့ဆောင်ပေးရာတွင် ရေ၏အရေးပါမှုသည် များစွာပါဝင် နေသည်။ သွေးလည်ပတ်မှုကို အားဖြည့်ပေးပြီး အာရုံကြောစနစ်ကိုအထောက်အကူပြုနိုင်သည်။ ထို့ကြောင့် ဝက်မွေးမြူသူတို့သည် ဝက်များ၏ ကျန်းမာရေးနှင့်ကြီးထွားဖွံ့ဖြိုးမှုအတွက် ဝက်မွေးမြူရေးခြံတွင် ရေရရှိမှုနှင့် ရေ၏qualityကို မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းစဉ်းစားပေးရန်လိုအပ်ပါသည်။

💥စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးတွင် ပဋိဇီဝဆေးသုံးစွဲမှုကို သက်ဆိုင်ရာဌာနများက ထိန်းချုပ်တော့မည်

ပဋိဇီဝဆေးကို လူသားများ၏ကျန်းမာရေးအတွက်သာမက လူတို့စားသုံးရန် စားသောက်ကုန်များထုတ်လုပ်နေကြသော စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများတွင်လည်း တွင်တွင်ကျယ်ကျယ် သုံးစွဲနေကြသည်မှာအချိန်ကြာမြင့်ခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းကြုံတွေ့လာရသော ဆေးယဉ်ပါးမှု ပြဿနာသည် စိုက်ပျိုး မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပဋိဇီဝဆေးများကို ကျိုးကြောင်းဆီလျော်မှု မရှိပဲ အသုံးပြုလာကြခြင်းကြောင့်လည်း များစွာပါဝင်နေသည်။

ပဋိဇီဝဆေးဝါးအသစ်များ တီထွင်ထုတ်လုပ်ရာတွင် သုတေသနစမ်းသပ်မှု ပေါင်းများစွာကို အမေရိကန်သန်းပေါင်းများစွာကုန်ကျခံ၍ အချိန်နှင့် ငွေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရခြင်းတို့ကြောင့် ထွက်ပေါ်လာသော ပဋိဇီဝဆေးများကို ထိရောက်စွာဖြင့် စနစ်တကျအသုံးပြုကြရမည် ဖြစ်သည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ တိရစ္ဆာန်မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပဋိဇီဝဆေးများ မှန်ကန်နည်းလမ်းမဟုတ်ပဲ အထိန်းအကွပ် မဲ့စွာ သုံးစွဲခြင်းများကို တားမြစ်ရန်၊ အသိပညာဖြန့်ဝေခြင်းအစီအစဉ်များတွင် ပဋိဇီဝဆေးယဉ်ပါးမှုကိုဆိုင်ရာအကြောင်းအရာများထည့်သွင်း ပညာပေးရန်၊ ရောဂါပိုးများ ပြန့်ပွားမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ပိုမိုအားဖြည့်ဆောင်ရွက်ရန်၊ ပဋိဇီဝဆေးယဉ်ပါးမှုဆိုင်ရာလက်တွေ့ သုတေသနလုပ်ငန်းများကို ပိုမိုဆောင်ရွက်လာနိုင်ရန်တို့ကို ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က တိုက်တွန်းအကြံပြုထားပြီး သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများ၊ ဌာနများမှအတူတကွ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန်လည်းလိုအပ်ကြောင်းပြောကြားခဲ့သည်။

မြန်မာ အပါအဝင် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း၌ ဆေးယဉ်ပါးမှုရောဂါကြောင့် 2016ခုနှစ်တွင် သေဆုံးသူ လူဦးရေ ခုနှစ်သိန်းခန့်ရှိပြီး လာမည့်2050ခုနှစ်တွင် လူဦးရေ ဆယ်သန်းခန့်အထိမြင့်တက်လာနိုင်ကြောင်းသုတေသနခန့်မှန်း တွက်ချက် မှုများအရ သိရှိရသည်။ မြန်မာနိုင်ငံ အမျိုးသားအဆင့် ပဋိဇီဝဆေးယဉ်ပါးမှု တိုက်ဖျက်ရေးစီမံကိန်းကိုလည်း နယ်ပယ် ကဏ္ဍစုံမှ ပညာရှင်များနှင့်သက်ဆိုင်ရာဌာနတို့မှ ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသည်။

Source: Eleven news