Cyber Guardian

မြန်မာနိုင်ငံမှာဆိုးရွားလာတဲ့ အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှုတွေဟာဆိုရင် လူတွေရဲ့ စိတ်ခံစားချက်ကိုအသုံးချပြီး လိမ်လည်တဲ့ ဖြစ်ရပ်တွေကများတယ်ဆိုတာကို သုံးသပ်လို့ရပါတယ်။

ဖုန်းကို ဟက်တာ၊ မသိအောင် အကောင့်(K pay)ထဲကို ဝင်ပြီး ငွေကြေးလိမ်လည်တာ၊ ခြိမ်းခြောက်ငွေညှစ်တာတွေ အပြင် လူတွေသိပ်သတိမထားမိပဲ အမြဲခံနေရတဲ့ အယုံသွင်းခြင်း လိမ်လည်နည်းတစ်မျိုးရှိပါတယ်။ အဲ့တာကို Social Engineering လို့ ခေါ်ပြီးတော့ မြန်မာလို ဘာသာပြန်မယ်ဆိုရင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာခြယ်လှယ်ခြင်း လို့ သတ်မှတ်လို့ရပါတယ်။ အ​သေးစိတ်ကိုစာထဲမှာရှင်းပြပေးသွားပါမယ်။ ဒါဆိုရင် ငွေလိမ်အဖွဲ့ တွေက ဘယ်လိုမျိုး အယုံသွင်းပြီး ငွေလိမ်တာလဲ?

သင်တို့ကို ဘယ်ကမှန်းမသိတဲ့ ဖုန်းစိမ်းတစ်ခုက ဆက်ပြီး “ဒီဖုန်းနံပါတ်က အိုင်ဖုန်းကံစမ်းမဲပေါက်လို့ပါ။” ဆိုပြီး လူစိမ်းတစ်ယောက်ကပြောဖူးပါသလား? ဒီလိုမျိုး ငွေလိမ်တဲ့သူတွေက သူတို့ရဲ့ သားကောင် ကို အမျိုးမျိုး အယုံသွင်းပြီး သူတို့ကို ငွေလွှဲချင်လာအောင် ပြောပါလိမ့်မယ်။ ပထမ ဆုံးအနေနဲ့ သင့် ကို ပစ္စည်းတစ်ခုခု ဒါမှမဟုတ် အကျိုးအမြတ် ရစေမဲ့ အရာတစ်ခုခုနဲ့ မြူဆွယ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒီအဆင့်မှာ သင့်အနေနဲ့ သတိထားမိပြီဆိုရင်တော့ ကြိုတင်ပြီးတော့ ရှောင်လို့ ရပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သင် သူတို့ပြောတဲ့ အကျိုးအမြတ်နဲ့ ပစ္စည်းတွေကို တကယ်ရမယ်အထင်နဲ့ စယုံလိုက်မိပြီဆိုရင်တော့ သင်က သူတို့ ရဲ့ ခြယ်လှယ်မှုထဲကို ရောက်မှန်းမသိရောက်သွားပါပြီ။ သင်က ယုံပြီးသူတို့ ကိုဟိုမေးဒီမေး မေးမိရင်တော့ ဒုတိယ အနေနဲ့ သင့်ကို အကြောင်းအမျိုးမျိုးပြပြီး စရံငွေ လွှဲခိုင်းတာမျိုးတွေ၊ သူတို့ ဆီမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံဖို့ အယုံသွင်းတာပဲ ဖြစ်စေ သင့်ကို ငွေမလွှဲလွှဲအောင်လုပ်မှာပါ။ သင်ကလည်း ယုံပြီးလွှဲလိုက်မယ်ဆိုရင်တော့ သင့်ပိုက်ဆံ ပြန်မရတဲ့အပြင် သင်မျှော်လင့်ခဲ့တဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေပါ သဲထဲရေသွန်ဖြစ်သွားမှာပါ။ ဘဝမှာ အလကားရတာဆိုတာဘာမှမရှိပါ ပိုက်ဆံနည်းနည်းရင်းပြီးဘာမှ အားစိုက်မထုတ်ပဲ အကျိုးအမြတ်ရတာ ကိုယ်က ဘာမှမလုပ်ထားပဲနဲ့ မဲပေါက်တာ ဒါတွေက အစောကတည်းက အဓိပ္ပါယ်မရှိတဲ့အရာတွေပါ။

နောက်ထပ်တစ်ခုကတော့ အဖွဲ့လိုက် လိမ်တဲ့ပုံစံမျိုးပါ။ Social media ကနေ အကောင့်လေးခု ငါးခုနဲ့ မတူတဲ့လူပုံစံတွေနဲ့ စကားလာပြော အီစီကလီကနေ ပြီးတော့ စီးပွားရေးကိုရင်းနှီးမြုပ်နှံဖို့ ဒါမှမဟုတ် "ညီမဆော့နေကြဂိမ်းလေးက ရတဲ့ ပိုက်ဆံနဲ့အိုင်ဖုန်းဝယ်နိုင်သွားပြီ" တို့ ပြောပြီး သူတို့ရဲ့ ဂိမ်းဒိုင်တွေရဲ့ ချိတ်ပေးရင်တော့ သတိကြီးကြီး ထားဖို့အကြံပေးချင်ပါတယ်:3 တကယ်တမ်းက သူတို့တွေအကုန်လုံးကတစ်ဖွဲ့ထဲတွေပါ။ စော်လေးချောချောလေးဆိုပြီးတော့လည်း မယုံလိုက်ပါနဲ့ နောက်ကွယ်မှာ အဲ့တာမျိုးတွေက ဘဲကြီးတွေဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။

အခြေခံအားဖြင့် အပေါ်ကပြောတဲ့ ပုံစံနဲ့လိမ်တာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ရိုးရိုးလေးပဲဆိုပေမယ့် တကယ်တမ်းလက်တွေ့မှာ လူအများကြီးခံနေရတာ ဒီလိုအယုံသွင်းလိမ်လည်မှုတွေကြောင့်ပါပဲ။ သူတို့တွေက တစ်ဖွဲ့နဲ့တစ်ဖွဲ့ လိမ်ပုံလိမ်နည်း နဲ့ ဇာတ်လမ်းတွေကကွာတတ်ပါသေးတယ်။ ပစ်မှတ်ရဲ့ လောဘစိတ်၊ ကြောက်စိတ်၊ စိုးရိမ်စိတ် နဲ့ ရာဂစိတ်တွေ အပေါ် လွမ်းမိုးပြီးတော့ ငွေကြေးလိမ်လည်တာ ခြိမ်းခြောက်ပိုက်ဆံတောင်းတာတွေရှိတတ်ပါတယ်။
သူတို့ရဲ့ ပစ်မှတ် အများစုက နည်းပညာနဲ့ပတ်သက်ပြီး အဆက်စပ်မရှိလှတဲ့ သူတွေ၊ အယုံလွယ်တဲ့သူတွေ ပဲဖြစ်ပါတယ်။

ကျွန်တော်အပေါ်က ပြောခဲ့တာတွေကို အခြေခံအားဖြင့်မျက်လုံးထဲမြင်သွားရင် ကို တော်တော်လေးအဆင်ပြေနေပါပြီ။ ဒါမျိုးတွေက ကြိုတင်ပြီးတော့ ဗဟုသုတရှိထားမှ သာ ကာကွယ်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

စကားမစပ် ငါးပစ်ဂိမ်း စလော့ဂိမ်းတွေကို မှိုလိုပေါက်အောင် နေရာတိုင်းမှာကြော်ညာနေတဲ့ တစ်ရာဖိုးသုံးပုဒ် social influencerတွေကြောင့် social mediaကြီးက တဖြေးဖြေး အနုတ်သဘောဆောင်တဲ့ ရလာဒ်တွေဖြစ်လာပြီး လူတွေကို ဆင်းရဲ သထက်ဆင်းရဲ အောင်လုပ်နေတာကိုတွေ့နေရပါတယ်။ ဒါတွေက လူတွေရဲ့လောဘစိတ်ကို အသုံးချ ဆွဲဆောင်နေတာပါ။ စိတ်အပန်းဖြေဖို့အတွက် ငါးပစ်ဂိမ်း စလော့ဂိမ်းတွေကို ဆော့ကြတာလက်ခံလို့ရပါသေးတယ်။ ဒါပေမယ့် အဲ့ကနေမှတဆင့် လောဘတွေကြီးပြီး ရှယ်ပလန်နဲ့ ဆော့ရင်တော့ မွဲဖို့ပဲရှိပါတယ်။

နောက်ဆုံးအနေနဲ့ထပ်ပြီးပြောချင်တာက ဒီလို ဖုန်းတွေဆက်ပြောတိုင်း၊ စာတွေ ကို လာပို့တိုင်း မယုံကြပါနဲ့။ ဘယ်သူဘယ်ဝါဆိုတာ စမ်းစစ်ပါ။ ကိုယ့်ထက် ကျွမ်းကျင်တဲ့သူတွေကို ငွေမလွှဲခင်မှာ တိုင်ပင်ပါ အသိပေးပါ။ အားလုံးပဲ ဘေးကင်းတဲ့ Social အသိုက်အဝန်းဖြစ်ပြီး၊ ငွေကြေး လိမ်လည်မှု ရန်ကနေ ကင်းဝေးကြပါစေ။