Human Performance Specialization

ဘယ်နေရာကိုမှမထိတဲ့
လေ့ကျင့်ခန်းလှုပ်ရှားမှုတွေက မိမိရဲ့နေ့စဉ်ဘဝကို
အများကြီးပို၍ Fit ဖြစ်စေပါတယ်။
ပို၍ ခိုင်မာတည်ငြိမ်တဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ရစေနိုင်ပါတယ်။

Resistance Training အကြောင်း‌ပြောရင်လူသိနည်းပြီး
သိတဲ့သူတစ်ချို့မှာလည်းအယူလွဲနေတဲ့
အကြောင်းအရာလေးတစ်ခုရှိပါသေးတယ်။

"ဒီလေ့ကျင့်ခန်းက ဘယ်ကိုထိတာလဲဆရာ" ဆိုတဲ့
Gym အတွင်းက အမြစ်တွယ်သွားတဲ့ ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု မေးခွန်းပေါ့။

Localized Mechanical Tension နဲ့ပြုလုပ်နေကြတဲ့
အလေးမလေ့ကျင့်ခန်းများ ၊ ကြွက်သားနေရာအလိုက် လေ့ကျင့်ရတဲ့ဝန်သုံးလေ့ကျင်းခန်းများကိုပဲ လူသိများတဲ့အတွက်ကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ အလေ့အထ အယူအဆပေါ့။

ဒီလို ကြွက်သားအခြေပြုလေ့ကျင့်ခန်းတွေက
တကယ်ဆိုရင် Resistance Training နယ်ပယ်ကြီးတစ်ခုလုံးမှာ High Impact Training အမျိုးအစား (သက်ရောက်မှုဒဏ်အမြင့်ဆုံး လေ့ကျင့်ခန်းများ) တောင်ဖြစ်နေပါသေးတယ် ။

ဒါ့အပြင် ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြောင်းအလဲအတွက် အများကြီးအသုံးတည့်တဲ့ တစ်လမ်းသွား လေ့ကျင့်ခန်းတွေဖြစ်နေတာပါ။

-ခွန်အားတိုးတက်မှုကိုချက်ချင်းခံစားမိစေတယ်
-ကြွက်သားရဲ့ဆင့်ကဲတိုးတက်မှုကိုခံစားရလွယ်တယ်
-Muscle Tone နဲ့ Power ကိုချက်ချင်းခံစားမိစေတာကိုး

(ဒီနေရာမှာ Muscle Power ဆိုတာ Medical ရှုထောင့်ကပြောတာ)

ဒါကြောင့်လည်း
လေ့ကျင့်ခန်းဟာ တစ်နေရာရာကိုထိရမယ်ဆိုတဲ့ အဖြေကိုလိုချင်ကြတာ မဆန်းပါဘူး။

အဲ့ဒီလိုအခြေအနေမှာ "ကစားသမားတွေကိုရှင်းပြဖို့"
စကားချီတဲ့အနေနဲ့ ကျွန်တော်က အရွှန်းဖောက်ပြီး
ဘန်းစကားတစ်ခုနဲ့ ဟာသလုပ်လေ့ရှိပါတယ်။

"ဒီလေ့ကျင့်ခန်းလေးက ခေါင်းကိုထိတာ" ဆိုပြီးတော့
စလေ့ ၊ နောက်လေ့ရှိပါတယ် ၊
ပြီးရင်တော့ အလုံးစုံရှင်းပြရတာပေါ့ဗျာ ၊
မေးတဲ့သူရဲ့စိတ်ထဲက သိထားတဲ့၊ ထင်မြင်ထားလေ့ရှိတဲ့
အယူအဆကိုလည်း ရှင်းရတာပေါ့။

"ခေါင်းကိုထိတယ်" ဆိုတာက Neuromotor Efficiency ကိုပြောတာ _

လေ့ကျင့်ခန်းတိုင်းက အာရုံကြောပါဝင်မှုရှိတာချည်းပဲ၊
သို့သော် Efficiency ကိုပြောတာ။

Movement Efficiency ဆိုတာ စွမ်းအင်နည်းနည်းပဲသုံးပြီး ၊ မပင်မပန်း ၊ မညောင်းမညာ ၊ မနာမကျင် ပဲ ပေါ့ပါးသွက်လက်စွာ နေ့စဉ်ဘဝမှာ "ဖင်ပေါ့" တဲ့လူငယ်တစ်ယောက်လို အမြဲ လှုပ်ရှားလိုစိတ်ရှိနေတာကိုပြောတာ။

စွမ်းအင်နည်းနည်းပဲသုံးတဲ့လှုပ်ရှားမှုဆိုတော့
ကယ်လိုရီလည်း နည်းနည်းပဲ လောင်ကျွမ်းမှာပေါ့လို့
တွေးမိနေရင် ____ No မဟုတ်ဘူး။

မြင်သာအောင်ပြောရရင် ဓာတ်ဆီအစားနည်းပြီး
အင်ဂျင်ကသွက်နေတာကို ပြောတာ ။

ဒီနေရာမှာ
ကယ်လိုရီနဲ့ စွမ်းအင် မတူဘူးပြောရင်လည်း
ကျုပ်ခမျာ နောက်ပြဿနာ တစ်ခုထပ်ရှင်းရပြန်ဦးမယ်။

_____

ဒီဆောင်းပါးက ရေးချင် ၊ ရှင်းပြချင်သေးတာတွေ အများကြီးရှိသေးပေမယ့်
စာရှည်မှာဆိုးလို့ မပြည့်မစုံနဲ့ ရပ်ထားပါဦးမယ်။

" ဝိတ်မချနဲ့စိတ်ချ "

"လူကြီးမင်း_ အင်္ဂလိပ်သဒ္ဒါမှာ Verb Zero ဆိုတာကြားဖူးလား ?"

ကျွန်တော်ကတော့ကြားဖူးခဲ့သလို လက်လည်းခံခဲ့ပါတယ်။

ကျွန်တော် ငယ်ငယ်တုန်းက ကျွန်တော့်ရဲ့ အလေးစားရဆုံး
အင်္ဂလိပ်စာဆရာကြီးဟာ အငြင်းပွားစရာကောင်းတဲ့
အယူအဆတစ်ခုကို ပြောခဲ့ဖူးတယ်။

သူက ဒီလိုပြောတယ်-

“Verb to be ရဲ့နောက်မှာ Verb 1 အနည်းလိုက်ရမယ်ဆိုရင် _
ဘာကြောင့် ......
I want to is .... လို့မရေးလဲ?
I want to am ‌လို့ရောမရေးကြတာလဲ
__ဘာလို့ခြွင်းချက်ထားပြီးစာသင်ကြသလဲပေါ့ဗျာ "

ကျောင်းသား (ကလေးတွေ) သာ ပညာရေးကို
အမှန်တကယ် တွေးတောသုံးသပ်မှု နဲ့ မေးခွန်းထုတ်ရင်
ဘယ်လိုဖြေကြမလဲပေါ့ဗျာ...

တကယ်တော့ Verb To Be ရဲ့ နောက်မှာ ဖော်ပြထည့်သွင်းလိုတဲ့ Verb သည် ပမာဏ(Singular or Plural) လုံးဝမပါပဲ အဓိပ္ပာယ် (meaning) သီးသန့်ကိုသာလိုအပ်တာမလို့ ...

"Verb Zero" လိုက်ရမယ်လို့ ပြောခဲ့တယ်။

တစ်နိုင်ငံလုံးက Grammar စာအုပ်တွေထဲမှာတော့
“Verb zero” ဆိုတဲ့ စကားလုံး မရှိဘူးပေါ့ဗျာ။

ပုံမှန် အင်္ဂလိပ်သဒ္ဒါ သတ်မှတ်ချက်တွေအရ ကျွန်တော်တို့ကို သင်ပေးထားတာက-
၁။ Verb to be / Verb to have
၂။ Verb 1

၃။ Verb 2

၄။ Verb 3

၅။ V-ing

ဒါပေမဲ့ ဆရာက မေးခွန်းထုတ်တယ်-
“ Verb zero လို့ ဘာလို့ မခေါ်နိုင်ရမှာလဲ?

သူက သဒ္ဒါစည်းကမ်းကို ဖောက်ဖျက်နေတာ မဟုတ်ပါဘူး။

အဲဒီ Educational Classification ကိုမေးခွန်းထုတ်နေတာပါ။

အဲဒီအခိုက်အတန့်က ကျွန်တော့်ရင်ထဲမှာ အမြဲစွဲကျန်နေခဲ့တယ်။

အခု Fitness ဘက်ကို လှည့်ကြည့်ရအောင်။
American Council On Exercise အပါအဝင်
ပညာရေး ပလတ်ဖောင်းတိုင်းက
ကျွန်တော်တို့ကို သင်ထားကြတာက-
ဒါက Cardio။
ဒါက Strength training။
ဒါက Aerobic၊ ဒါက Hypertrophy။
ဒါက Strength Training ဆိုပြီးတော့သင်တာပါ။

ဒါပေမယ့် လက်တွေ့အသုံးချတဲ့အခါ ယနေ့ခေတ်လို
Mixed Modal Training, Strength and Conditioning ရှုထောင့်အရ Fitness ဟာလူတိုင်းကို နေ့စဉ်ဘဝမှာ အားကစားသမားလို ပေါင်းစပ်လေ့ကျင့်တဲ့ အသုံးချနယ်ပယ်ဖြစ်တဲ့အတွက် _

တကယ်လက်‌တွေ့ နယ်ပယ်မှာ
အသုံးချ_ အလုပ်လုပ်နေတဲ့ Fitness Coach တွေအတွက်_
" Cardio ဆိုတာ လေ့ကျင့်ခန်းမျိုးစိတ်အသစ်မဟုတ်ဘူး/သီးခြားကိုမဟုတ်နေတာ_ ဒါဟာလည်း Strength Training အငယ်ကောင်ပဲ"

တကယ်လည်း "ကာဒီရိုလေ့ကျင့်ခန်း" ဆိုတဲ့စကားလုံးဟာ ပျောက်ကွယ်လုနီးပါးဖြစ်ပြီး ဝိတ်ချနယ်ပယ်မှာသာ ကျန်ရစ်နေတာပါ။

တစ်နေ့က ကျွန်တော်ပြောတဲ့စကားကို Fitness ရဲ့အပြောင်းအလဲတွေကို လက်တွေ့ဘာဖြစ်နေလဲမသိရင်အံ့အားသင့်ပါလိမ့်မယ် _

"Cardio ဆိုတာ လေ့ကျင့်ခန်း အမျိုးအစားတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါဟာ အတိုင်းအတာတစ်ခု (Parameter) သာ ဖြစ်တယ်။"
Heart rate? ဒါ Parameter တစ်ခုပဲ။
VO₂? ဒါလည်း Parameter တစ်ခုပဲ။
Cardiac output? ဒါလည်း Parameter တစ်ခုပဲ။"

ကျွန်တော်ဒီလို ပြောခဲ့ပါတယ် ၊ ဟုတ်ပါတယ်။

ဒါတွေက ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ဖိအားသက်ရောက်မှု (Stress) ကြောင့် ဖြစ်လာတဲ့ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှုတွေပါ။

သင် အလေးတွေ ပြင်းပြင်းထန်ထန် မ (Lift) တဲ့အခါ-
နှလုံးခုန်နှုန်း မြန်လာတယ်၊ အောက်ဆီဂျင် သုံးစွဲမှု မြင့်တက်လာတယ်၊ သွေးလှည့်ပတ်မှု စနစ်က လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲလာတယ်။
ဒါဆို အဲဒါက “Cardio” မဟုတ်ဘူးလား?

သင် ပြေးတဲ့အခါ-
ကြွက်သားတွေက အားကို အကြိမ်ကြိမ် ထုတ်သုံးရတယ်၊ မြေပြင်နဲ့ ရိုက်ခတ်တဲ့ဒဏ်ကို ကြွက်သားတွေက ခံနိုင်ရည်ရှိအောင် လုပ်ရတယ်၊ Mechanical tension တွေ ဖြစ်လာတယ်။
ဒါဆို အဲဒါက ကြွက်သားအလုပ်လုပ်တာ (Muscular work) မဟုတ်ဘူးလား?

ကွာခြားချက်က ဘာကို ပိုအလေးပေးသလဲ (Emphasis) ဆိုတာပဲ ရှိတာပါ။ သူတို့ရဲ့ သဘာဝက အတူတူပါပဲ။

“Verb zero” လိုပါပဲ။ ဖွဲ့စည်းပုံက အတူတူပဲ၊ သတ်မှတ်တဲ့ အမည်နာမ စနစ်ပဲ ပြောင်းသွားတာ။
တကယ့် အချက်က ဒါပဲ။
________
∆ ပညာရေးစနစ်တွေက သင်ကြားရလွယ်အောင်လို့
အုပ်စုတွေ ခွဲခြားသတ်မှတ်ခဲ့ကြတယ်။
ဒါပေမဲ့ အချိန်ကြာလာတော့ ဒီအုပ်စုခွဲခြားမှုတွေက အစွဲအလမ်း (Dogma) တွေ ဖြစ်လာတယ်။
_________
လူတွေက ဖွဲ့စည်းပုံကို မတွေးတော့ဘဲ နားလည်မှုထက် စကားလုံး အသုံးအနှုန်းတွေကိုပဲ ရှေ့တန်းတင် ကာကွယ်နေကြတော့တယ်။
ကျွန်တော့် ဆရာက အင်္ဂလိပ်သဒ္ဒါ အခေါ်အဝေါ်တွေကို မေးခွန်းထုတ်ခဲ့တယ်။

ဒါဟာ ကန့်လန့်တိုက်တာ မဟုတ်ပါဘူး။
ပိုပြီး နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း တွေးတောနိုင်ဖို့ပါ။

ကျွန်တော်ရေးနေတာကြာပြီဖြစ်တဲ့Social Fitness ဆောင်းပါးစီးရီးအကြောင်းပြောပြမယ်။

Social Fitness ဆိုတာ လေ့ကျင့်ခန်းနှင့် အားကစားနယ်ပယ်အတွက်ပဲ စာတွေရေးနေတာမဟုတ်ဘူး။

ဒါဟာ သင့်စိတ်ကို လှေနံဓားထစ်ဖြစ်စေတဲ့ အယူအဆအဟောင်းတွေထဲကနေ လွတ်မြောက်အောင် လုပ်တာပါ။

အခေါ်အဝေါ်တွေကို မေးခွန်းမထုတ်နိုင်ရင် အယူအဆအသစ်တွေကိုလည်း ဖန်တီး/လက်ခံနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူး။

Cardio ဆိုတာ ဝိတ်ချဖို့ လုပ်ရတဲ့ ထုံးတမ်းစဉ်လာတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။

တိုင်းတာလို့ရတဲ့ တုံ့ပြန်မှု (Response) တစ်ခုပါ။

တစ်ခါတလေ တိုးတက်မှုအတွက် အသိပညာအသစ်တွေ မလိုအပ်ပါဘူး။
သင့်ကို ပေးထားတဲ့ "အမည်နာမတွေ" ကို ပြန်ပြီး မေးခွန်းထုတ်ဖို့ပဲ လိုတာပါ။