R Diaries

මරි මෝල් ආත්මාර්ථකාමී පිස්සෝ වගේ තෙල් පෝලින් වල ඉන්න එපා බොලව්...මැදපෙරදිග විතරක් නෙමේ යකෝ තෙල් තියෙන්නේ...

මුන් නං උපන්ගෙයි මොඩ තකතීරූ ගහ රැලක්....

"අපි ඇත්තටම ශිෂ්ට සම්පන්න මිනිස්සුද?" - ඔබේ කුණු මල්ල සහ ඔබේ සැබෑ ස්වරූපය
ඔබේ නිවස ඇතුළ පිරිසිදු කරලා, හැම දෙයක්ම පිළිවෙළට තියලා, අන්තිමට එකතු වෙන කුණු මල්ල අරගෙන ගිහින් අලුයම හතරට පහට කාටවත් පේන්නේ නැති වෙලාවක පාර අයිනට හරි, අල්ලපු වත්තට හරි විසි කරන කෙනෙක්ද ඔබ? එහෙම නැත්නම් එහෙම කරන අයව ඕනෑතරම් දැකලා ඇති.

අපි හිතන්නේ අපේ ගෙදරින් පිට වුණාම ඒ කුණු අපේ නෙවෙයි කියලා. හැබැයි ඇත්ත ඒක නෙවෙයි.

මහපාර කියන්නේ පොදු කුණු බාල්දියක් නෙවෙයි!
හිතන්න, ඔබ ඇවිදගෙන යන පාරේ, ඔබේ දරුවා සෙල්ලම් කරන තැනක තව කෙනෙක් කුණු දාලා තිබුණොත් ඔබට දැනෙන අප්පිරියාව මොන වගේද? තමන්ගේ කුණු ටික තමන්ට කළමනාකරණය කරගන්න බැරිව, ඒක පාරට දාන එක කොයි තරම් නින්දිත වැඩක්ද?

මේක හුදෙක් සදාචාරාත්මක ප්‍රශ්නයක් විතරක් නෙවෙයි. මේක නීති විරෝධී ක්‍රියාවක්.

නීතිය ගැන ඔබ දැනුවත්ද?
පාරේ කුණු දාන එක අහුවුණොත් මොකද වෙන්නේ කියලා ඔබ දන්නවාද?

අත්අඩංගුවට ගැනීම: පොලිස් ආඥාපනත අනුව, පොදු ස්ථානයකට කුණු දමන කෙනෙක්ව වරෙන්තුවක් නැතිව වුණත් අත්අඩංගුවට ගන්න පොලිසියට බලය තියෙනවා.

දඩ මුදල් සහ සිරදඬුවම්: පරිසර පනත යටතේ ඔබට විරුද්ධව නඩු පවරන්න නගර සභාවට පුළුවන්. ඒ වගේම දැඩි දඩ මුදලක් ගෙවන්නත් සිද්ධ වේවි.

CCTV සහ තාක්ෂණය: දැන් හැම තැනම කැමරා තියෙනවා. අඳුරේ ඇවිත් කුණු දාලා ගියාට, ඔබේ වාහන අංකය හරි ඔබේ මුහුණ හරි කොහේ හරි සටහන් වෙනවාමයි.

ඇයි අපි මේ තරම් කම්මැලි?
ගොඩක් අය කියන්නේ "නගර සභාවෙන් කුණු ගෙනියන්න එන්නේ නැහැ" කියලා. හැබැයි ඇත්තටම ඒකද හේතුව?

අපි කුණු ටික වර්ගීකරණය (Segregation) කරන්න කම්මැලියි.

ඉඳුල් ටික වෙනම, ප්ලාස්ටික් ටික වෙනම දුන්නොත් ඕනෑම නගර සභාවකින් ඒක බාර ගන්නවා.

දිරායන දේවල් ටික ගෙවත්තේම වලලා දාන්න පුළුවන් නම් ඒක තමයි හොඳම විසඳුම.

අපි වෙනස් වෙමු!
අපි ලස්සන රටක් ගැන හීන දකිනවා, හැබැයි පාරේ යන ගමන් ටොෆි කොළය පවා ජනේලයෙන් එළියට විසි කරනවා. මේ "නොහික්මුණු" ගතිය තමයි අපේ රටේ හැම ප්‍රශ්නයකටම මුල.

මතක තබා ගන්න: ඔබේ කුණු, ඔබේ වගකීමක්. ඔබේ නිවසින් බැහැර කළත්, එය ලෝකයෙන් බැහැර වන්නේ නැහැ. එය නැවත ඔබ වෙතම රෝගයක් ලෙස හෝ අපිරිසිදු පරිසරයක් ලෙස පැමිණෙනවා.

ඉතින්, හෙට උදේ කුණු මල්ල පාරට විසි කරන්න කලින් දෙපාරක් හිතන්න. ඔබත් ඒ කුණු මල්ල වගේම සමාජයට පිළිලයක් වෙනවාද, නැත්නම් වගකීම් සහගත පුරවැසියෙක් වෙනවාද?

බීලා වාහන පදවන්න ඇයි මිනිස්සු තවමත් බය නැත්තේ? 🚗💨🍻

අපි හැමෝම දන්නවා බීලා වාහන පදවන එක මරණයට අත වැනීමක් කියලා. හැබැයි අදටත් පාරට බැස්සම බීමත් රියදුරන් ඕනෑතරම් හමුවෙනවා. ඇයි මේ? මිනිස්සුන්ට ජීවිතේ ගැන ආසාවක් නැති නිසාද? නැත්නම් නීතිය ගැන බයක් නැති නිසාද?

මගේ පුද්ගලික අදහස නම්, මිනිස්සුන්ට නීතිය ගැන හෝ එහි ප්‍රතිවිපාක ගැන භයක් නැති එකයි ප්‍රධානම හේතුව. "අහු වුණොත් දඩයක් ගෙවලා ශේප් වෙන්න පුළුවන්" කියන මානසිකත්වය රියදුරන් තුළ තදින්ම මුල් බැසගෙන තියෙනවා.
අපි බලමු ලංකාවේ දැනට තියෙන නීතියයි, ඇමරිකාව වගේ රටක තියෙන නීතියයි අතර වෙනස:

🇱🇰 ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිය (දැනට පවතින තත්ත්වය):

• අවම දඩය: බීමතින් රිය පැදවුවොත් රු. 25,000 සිට රු. 30,000 දක්වා දඩයක් නියම වෙනවා.

• සිර දඬුවම්: මාස 3ක් දක්වා සිර දඬුවමක් නියම වෙන්න පුළුවන් (හැබැයි මේක ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ කලාතුරකින්).

• බලපත්‍රය: රියදුරු බලපත්‍රය මාස 12ක් දක්වා අත්හිටුවන්න (Suspend) පුළුවන්.

• මරණයක් සිදු වුවහොත්: රු. 100,000 - 150,000 දඩයක් සහ වසර 2-10 දක්වා සිර දඬුවමක් සමඟ බලපත්‍රය අවලංගු කිරීම.

🇺🇸 ඇමරිකාවේ (USA) නීතිය:
ඇමරිකාවේ ප්‍රාන්තයෙන් ප්‍රාන්තයට නීති වෙනස් වුණත්, ඒවා හරිම තදයි:
• දැඩි සිර දඬුවම්: පළමු වතාවට අහුවුණත් සමහර ප්‍රාන්තවල අනිවාර්ය සිර දඬුවම් තියෙනවා.

• බලපත්‍රය අවලංගු කිරීම: පළමු වරදටම වසරක් හෝ ඊට වැඩි කාලයකට බලපත්‍රය තහනම් කරනවා.

• තාක්ෂණික බාධා: සමහර රටවල වාහනය පණ ගැන්වීමට පෙර බීමතින් දැයි පරීක්ෂා කරන උපකරණ (Ignition Interlock Devices) වාහනයට සවි කිරීමට නියම කරනවා.

• අපරාධ වාර්තාව: මෙය "Criminal Record" එකක් විදිහට සටහන් වෙන නිසා රස්සාවක් ගන්න එක පවා අමාරු වෙනවා.

ලංකාවේ නීතිය කොහොමද වෙනස් විය යුත්තේ? (යෝජනා)
අපේ රටේ මේ විනාශය නතර කරන්න නම් නීති පද්ධතිය මීට වඩා "impactful" සහ "serious" වෙන්න ඕනේ:

1. බලපත්‍රය අහෝසි කිරීම: බීමතින් අහුවෙන පළමු වතාවේදීම අවම වශයෙන් වසර 5කටවත් බලපත්‍රය තහනම් කළ යුතුයි. දෙවැනි වතාවේදී ජීවිතාන්තය දක්වාම බලපත්‍රය අවලංගු (Permanent Cancellation) කළ යුතුයි.

2. අපරාධ චෝදනා (Criminal Charges): බීමතින් රිය පැදවීම හුදු රථවාහන වරදක් (Traffic Offence) ලෙස නොව, මනුෂ්‍ය ඝාතනයකට තැත් කිරීමක් වැනි බරපතල අපරාධ වරදක් ලෙස සලකා නඩු පැවරිය යුතුයි.

3. දේපළ රාජසන්තක කිරීම: බීමත්ව රිය පදවා අනතුරක් කළහොත්, එම වාහනය රජයට පවරා ගැනීම වැනි දැඩි ක්‍රියාමාර්ග ගත යුතුයි.

4. ප්‍රජා සේවය: දඩයට අමතරව අනිවාර්යයෙන්ම රෝහල්වල හෝ මෘතශරීරාගාරවල සේවය කිරීම වැනි දඬුවම් ලබා දිය යුතුයි.

ඔයාලා මොකද හිතන්නේ?
ලංකාවේ රථවාහන නීතිය මේ විදිහට දැඩි කළොත් විතරද මේ ප්‍රශ්නයට විසඳුමක් ලැබෙන්නේ? නැත්නම් මීට වඩා හොඳ ක්‍රම තියෙනවද?

ආයුබෝවන් අපේ WagonR Diaries සෙට් එකටම!

ඔන්න එහෙනම් තවත් "Full Tank" සතුට පිරුණු අවුරුද්දක් ඉවර වෙලා, 2025 කියන අලුත් "Expressway" එකට අපි ඇතුල් වෙන්නයි හදන්නේ. පහුගිය අවුරුද්දේ මොන "Traffic" ආවත්, "Hills" හමු වුණත් අපි අපේ ගමන නතර කළේ නැහැ නේද?

ඉතින් ලබන්නා වූ මේ අලුත් අවුරුද්දේ:

ඔබේ ජීවිතයේ "Fuel" (සතුට) කිසිම වෙලාවක අඩු නොවේවා!
ප්‍රශ්න කියන "Traffic" අස්සෙන් "Safety" එකට රිංගලා යන්න ශක්තිය ලැබේවා!
හැමදාම ලස්සන "Mileage" එකක් එක්ක, පවුලේ අයත් එක්ක සතුටින් "Drive" කරන්න ලැබේවා!
හිතේ තියෙන හැම හීනයක්ම "Push Start" වෙලා, ගේමක් නැතුවම ඉලක්ක වලට යන්න ලැබේවා!

අලුත් අවුරුද්දේ ඔබේ ජීවිතේ car එකක් වගේම Smart, Spacious සහ Stylish එකක් වේවා කියලා අපි ප්‍රාර්ථනා කරනවා! 🏁⭐

හදවතින්ම සුබ අලුත් අවුරුද්දක් වේවා!

හන්දියේ මානසිකත්වයෙන් මිදී "සංචාරක ආර්ථිකයට" පාලමක්: ත්‍රීවීල් ත්‍රස්තවාදයට තිත තබමු

පසුගියදා වැලිගම ප්‍රදේශයේදී සංචාරකයින් සහ ප්‍රවාහන සේවා සපයන්නන් මුහුණ දුන් සිදුවීම හුදෙක් එක් හන්දියක ගැටුමක් ලෙස බැහැර කළ නොහැක. එය ලාංකීය සමාජයේ එක් කොටසක් තවමත් වැලඳගෙන සිටින "හන්දියේ මානසිකත්වය" සහ නූතන "ඩිජිටල් ආර්ථිකය" අතර ඇති ගැටුමේ දරුණුතම ප්‍රකාශනයකි. "ඉගෙන නොගත්තොත් හන්දියේ ත්‍රීවීල් එකක් දක්කන්න වෙයි" යන පැරණි කියමන අද යථාර්ථයක් වී ඇත්තේ හුදෙක් රැකියාව නිසා නොව, එම රැකියාව තුළ විනයක් සහ වෘත්තීය ගරුත්වයක් පවත්වා ගැනීමට නොහැකි වූ පිරිසක් නිසාය.

බලහත්කාරය සහ පාරිභෝගික අයිතිය
Uber, PickMe හෝ HelaGo වැනි සේවා යනු හුදෙක් ජංගම දුරකථන යෙදුම් පමණක් නොවේ. ඒවා නිදහස් වෙළඳපොළ ක්‍රමය තුළ පාරිභෝගිකයාට ලැබෙන තෝරාගැනීමේ අයිතියයි (Right to Choose). යම් ප්‍රදේශයකට ඇතුළු වීමට වෙනත් රියදුරෙකුට තහංචි පැනවීමට හෝ මගියෙකුට තමන් කැමති සේවාවක් ලබාගැනීම වැළැක්වීමට කිසිදු පුද්ගලයෙකුට නෛතික අයිතියක් නැත.

යම් ව්‍යාපාරයක් තමන්ට අභියෝගයක් නම් කළ යුත්තේ එම ව්‍යාපාරය විනාශ කිරීම නොව, තම සේවාවේ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නංවා ගැනීමයි. නමුත් අවාසනාවකට, "රංචු ගැසීමේ බලය" හරහා නීතිය අතට ගැනීමට යාම තුළින් සිදුවන්නේ සමස්ත ක්ෂේත්‍රයම අපකීර්තියට පත්වීමයි.

මෙයට ඇති විසඳුම් මොනවාද?

මෙම "ත්‍රීවීල් ත්‍රස්තවාදය" පාලනය කර වෘත්තීය මට්ටමේ ප්‍රවාහන සේවාවක් ඇති කිරීමට රජය සහ වගකිව යුතු අංශ පහත පියවර ගත යුතුය:

• මධ්‍යගත නියාමන අධිකාරියක්: දැනට විසිරී පවතින ත්‍රීවීල් සංගම් වෙනුවට, ජාතික මට්ටමේ නියාමන ආයතනයක් යටතට සියලුම ත්‍රීවීල් රථ ලියාපදිංචි කිරීම අනිවාර්ය කළ යුතුය.
• වෘත්තීය පුහුණුව සහ සහතික පත්‍රය: මගියෙකු සමඟ ගනුදෙනු කරන ආකාරය, මූලික ඉංග්‍රීසි දැනුම සහ මාර්ග නීති පිළිබඳව විධිමත් පුහුණුවක් ලබා දීමෙන් පසු "වෘත්තීය රියදුරු බලපත්‍රයක්" නිකුත් කිරීම.
• ඩිජිටල්කරණයට අනුගත වීම: හන්දියට වී ලැග සිටිනවා වෙනුවට, මෙම රියදුරන් ද යෙදුම් (Apps) භාවිතයට යොමු කිරීම සඳහා දිරිගැන්වීම් ලබා දීම.
• දැඩි නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග: මගීන්ට බලපෑම් කරන හෝ වෙනත් රියදුරන්ට බාධා කරන පිරිස්වල රියදුරු බලපත්‍ර තාවකාලිකව හෝ ස්ථිරව තහනම් කිරීමේ බලය පොලිසියට ලබා දීම.

සංචාරක කර්මාන්තයට වන බලපෑම
ශ්‍රී ලංකාවට එන සංචාරකයා යනු අපේ රටේ ආර්ථිකයේ පණනාලයයි. වැලිගම වැනි සංචාරක කලාපයකදී මෙවැනි අත්දැකීමකට මුහුණ දෙන සංචාරකයෙකු නැවත කිසිදා ලංකාවට නොඑනවා පමණක් නොව, සමාජ මාධ්‍ය හරහා මුළු ලෝකයටම ලබා දෙන්නේ සෘණාත්මක පණිවිඩයකි. එය රටේ ආර්ථිකයට කරන "මරාගෙන මැරෙන" ප්‍රහාරයකි.
අවසාන අදහස

ගෞරවනීය රැකියාවක් කිරීමේ අයිතිය ඕනෑම අයෙකුට ඇත. නමුත් එම අයිතිය අනෙකාගේ නිදහස සීමා කිරීමට බලපත්‍රයක් නොවේ. ත්‍රීවීල් රියදුරන් හන්දියට කොටු නොවී, තාක්ෂණය සමඟ පෙරට යා යුතුය. බලධාරීන් කළ යුත්තේ ප්ලේන්ටියක් දී දේශනා පැවැත්වීම පමණක් නොව, "එක් රටක් - එක් නීතියක්" යටතේ ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රය වහාම නියාමනය කිරීමයි.

ඔබේ අදහස කුමක්ද? මෙම ගැටලුවට විසඳුම් ලෙස දැනට පවතින නීති රීති ප්‍රමාණවත් යැයි ඔබ සිතනවාද?