Saart Academy

🔸💠මළ මිනිසාගේ සංරචනය🔸💠

ප්‍රංශයේ දොර්දෝන් (Dordogne) ප්‍රදේශයේ පිහිටි ලැස්කෝ ගුහා සංකීර්ණය (Lascaux Cave) පූර්ව ශිලා යුගයේ (Upper Paleolithic - ක්‍රි.පූ. 17,000 - 15,000 පමණ) මානවයාගේ කලාත්මක හැකියාවන් මැනවින් ප්‍රදර්ශනය කරන ලෝක උරුමයකි. එහි ඇති සිතුවම් අතරින් ගුහාවේ ඉතා ගැඹුරු, ළඟාවීමට අපහසු අගාධයක (The Shaft / The Apse) අඳින ලද "මළ මිනිසාගේ සංරචනය" (The Scene of the Dead Man / The Well Scene) ලෝක කලා ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී සන්ධිස්ථානයක් සලකුණු කරයි.
​මෙම රචනාව මඟින් එම සිතුවමේ දෘශ්‍ය සංරචනය සහ එහි කලා ඉතිහාසාත්මක වැදගත්කම විමසා බලමු.
​දෘශ්‍යමය සංරචනය (Visual Composition)
​මෙම සිතුවම ප්‍රධාන රූප සතරකින් සමන්විත වන අතර, ඒවා එකිනෙකට සම්බන්ධ වී නිශ්චිත කතාවක් ගොඩනඟයි:
​තුවාල වූ බයිසන් ගවයා: මෙහි දකුණු පසින් විශාල බයිසන් (Bison) ගවයෙකු නිරූපිතය. ගවයාගේ උදරය හරහා හෙල්ලයක් ඇනී ඇති අතර, උගේ බඩවැල් පිටතට පැන ඇති අයුරු (Disemboweled) ඉතා පැහැදිලිව ඇඳ ඇත. ගවයාගේ හිස පහත් කර, රෝම කෙළින් වී කෝපයෙන් සිටින බවක් පෙනේ.
​බිම වැටුණු මිනිසා: ගවයා ඉදිරිපිට පිටුපසට ඇද වැටෙන හෝ මියගොස් සිටින මිනිස් රූපයක් දැකිය හැක. සුවිශේෂීම කරුණ වන්නේ මෙම මිනිසාට කුරුලු හිසක් (Bird-head) තිබීම සහ ඔහු ඉතා සරල රේඛීය හැඩයකින් (Stick-figure) දක්වා තිබීමයි.
​කෝටුව සහ කුරුල්ලා: මිනිසාට මඳක් පහළින්, දිගු කෝටුවක් මුදුනේ වසා සිටින කුරුල්ලෙකුගේ රූපයක් සටහන් කර ඇත.
​රයිනෝසිරස් සතා: වම්පස කෙළවරින්, මේ සිදුවීමෙන් ඉවත්ව ඈතට ගමන් කරන රයිනෝසිරස් (Rhinoceros) සතෙක් නිරූපිතය. ඌට යටින් තිත් පේළි හයක් ද සලකුණු කර ඇත.
​කලා ඉතිහාසාත්මක වැදගත්කම සහ අර්ථකථන
​ලැස්කෝ ගුහාවේ ඇති අනෙකුත් බහුතරයක් සිතුවම් හුදෙකලා සත්ත්ව රූප වන නමුත්, මෙම සංරචනය ඊට වඩා සංකීර්ණ මානයන් කිහිපයක් ස්පර්ශ කරයි.
​1. කථන කලාවේ ආරම්භය (Origin of Narrative Art)
​පූර්ව ශිලා යුගයේ කලාව තුළ 'කතාවක් කීම' (Narrative) දක්නට ලැබෙන්නේ කලාතුරකිනි. සතුන් සහ මිනිසුන් අතර අන්තර්ක්‍රියාවක් පෙන්වන මෙම සිතුවම, ලෝක කලා ඉතිහාසයේ හමුවන ප්‍රථම ආඛ්‍යාන සිතුවම්වලින් එකක් ලෙස සැලකේ. මෙයින් දඩයමක් අතරතුර වූ මාරාන්තික අනතුරක් හෝ යම් සිදුවීම් මාලාවක් විස්තරාත්මකව ඉදිරිපත් කරයි.
​2. තාත්වික සහ වියුක්ත රූප සම්මිශ්‍රණය (Realism vs. Abstraction)
​මෙහි ඇති සත්ත්ව රූප (බයිසන් සහ රයිනෝසිරස්) ඉතා තාත්විකය. සතුන්ගේ බර,