Team CHART

#អំណាចរបស់គ្រូបង្រៀនមានប្រាំយ៉ាងគឺ
១.អំណាចស្របច្បាប់ (Legitimate Power)៖ គឺមានន័យថា រដ្ឋប្រគល់ជូន មុនបានក្លាយជាគ្រូ សុទ្ធតែបានឆ្លងកាត់ ការបណ្តុះបណ្តាល មានព្រះរាជក្រិត្យ ឬការប្រកាស មានបៀវត្ស ។ល។
២.អំណាចជំនាញ (Expert Power)៖ គឺមានន័យថាប៉ិនប្រសប់ក្នុងការផ្ទេរចំណេះដឹង ដល់សិស្ស មានវិធីសាស្រ្តបង្រៀន។
៣. អំណាចលាភសក្ការៈ (Reward Power)៖ គឺមានន័យថា គ្រូអាចមានឱកាស រកកម្រៃក្រៅបន្ថែមបាន និងទទួល បានបៀវត្សប្រចាំខែ។
៤. អំណាចមន្តស្នេហ៏ (Charismatic Power) ៖ គឺមាន ន័យថា គ្រូអាចធ្វើឱ្យសិស្សចូលចិត្ត គោរពស្រឡាញ់ដូចឪពុកម្តាយទី២របស់ពួកគេ។
៥. អំណាចទណ្ឌកម្ម (Punishment Power)៖ គឺមាន ន័យថា គ្រូមានសិទ្ធិដាក់ទណ្ឌកម្មសិស្សក្នុងខណ:ពេលខ្លះ។
————————————————————————
អ្វីទៅជាអំណាចរឹង អំណាចទន់ និងអំណាចវ័យឆ្លាត?
ក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងនយោបាយអន្តរជាតិ អំណាចរបស់ប្រទេសនីមួយៗមានច្រើនប្រភេទណាស់ ហើយអំណាចចំនួនបីដែលអ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវពិភាក្សាច្រើនជាងគេនោះគឺ អំណាចរឹង (Hard Power) អំណាចទន់ (Soft Power) និងអំណាចវ័យឆ្លាត (Smart Power) ។ អំណាចទាំងបីប្រភេទនេះសុទ្ធតែសំខាន់នាពេលបច្ចុប្បន្ន ខណៈកាលពីដើមឡើយប្រទេសនីមួយៗផ្ដោតលើអំណាចរឹងតែប៉ុណ្ណោះដូចជាការពង្រឹងកម្លាំងយោធាជាដើម។
————————————————————————
តើអ្វីគឺជាអំណាច? ហើយអំណាចទាំងបីមានន័យដូចម្ដេចខ្លះ?
អ្នកប្រាជ្ញាជាច្រើនបានឱ្យនិយមន័យនៃពាក្យអំណាចខុសៗគ្នាទៅតាមការយល់ឃើញពីពិភពលោករៀងៗខ្លួន។ អ្នកប្រាជ្ញល្បីពីររូបដែលបានបកស្រាយអត្ថន័យនៃ «អំណាច» ទីមួយគឺលោក Max Weber ដែលចាត់ទុកអំណាច ជាប្រូបាប៊ីលីតេនៃតួអង្គក្នុង ទំនាក់ទំនងសង្គមដើម្បីទទួលបានជំហរមួយក្នុងការអនុវត្តឆន្ទៈរបស់ខ្លួនទោះបីជាមានការជំទាស់ក្ដី។ អ្នកប្រាជ្ញទីពីរលោក Talcott Parsons អះអាងថា អំណាច ជាសមត្ថភាព ដើម្បីថែរក្សាការអនុវត្តនៃកាតព្វកិច្ចដែលចងដោយច្បាប់នៅក្នុងប្រព័ន្ធនៃគោលដៅសមូហភាព ហើយប្រសិនជាមានករណីមិនអនុវត្តតាមកាតព្វកិច្ចនោះនឹងមានការដាក់ទណ្ឌកម្មអវិជ្ជមាន។

ចំណែកអ្នកប្រាជ្ញល្បីឈ្មោះរបស់អាម៉េរិក លោក Joseph Nye ដែលជាសាស្ត្រាចារ្យសកលវិទ្យាល័យ Harvard បានសិក្សាពីអំណាច ហើយបានបែងចែកអំណាចជាពីរ គឺអំណាចរឹង និងអំណាចទន់។ អំណាចចំពោះ Nye ជា សមត្ថភាពក្នុងការជះឥទ្ធិពលដល់អ្នកដ៏ទៃដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលដែលខ្លួនចង់បាន។ ឧទាហរណ៍ អ៊ុយក្រែនព្យាយាមស្នើសុំប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស ព្រមទាំងអាវុធទំនើបៗ ពីលោកខាងលិច និងអាម៉េរិកក្នុងគោលបំណងការពារខ្លួនពីការវាយប្រហារមីស៊ីលរបស់រុស្ស៊ី និងការវាយប្រហារទៅវិញ។

អំណាចរឹង ជាអំណាចដែលមានទម្រង់ចាស់ជាងគេហើយវាផ្សារភ្ជាប់គំនិតនៃប្រព័ន្ធអន្តរជាតិបែបអនាធិបតេយ្យ (Anarchic System) ដែលប្រទេសនីមួយៗមិនស្គាល់ពីអំណាចថ្នាក់ខ្ពស់ណាមួយក្នុងការរក្សាច្បាប់ទម្លាប់នោះឡើយ។ Nye បញ្ជាក់ថា អំណាចរឹង ជាសមត្ថភាពនៃការសម្រេចបានគោលបំណងមួយដោយប្រើប្រាស់សកម្មភាពគំរាមកំហែង ឬបង្ខិតបង្ខំ ឬក៏ការដាក់លក្ខខណ្ឌទទួលបានរវាងរង្វាន់ និងទណ្ឌកម្ម (Carrot and Stick) ។

តាមប្រវត្តិសាស្ត្រ អំណាចរឹងត្រូវបានវាស់វែងដោយទំហំដី ចំនួនប្រជាជន ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ ធនធានធម្មជាតិ កម្លាំងយោធា និងព្រមទាំងសេដ្ឋកិច្ច។

ឧទាហរណ៍ជាក់ស្ដែងដែលអាចលើកមកបង្ហាញនោះគឺ ជម្លោះរវាងរុស្ស៊ី និងអ៊ុយក្រែនដែលបន្តអូស បន្លាយជាង១០ខែមកនេះ។ រុស្ស៊ីព្យាយាមប្រើប្រាស់អំណាចរឹងរបស់ខ្លួនដូចជា ចំនួនកងទ័ព កម្លាំងយោធា ព្រមទាំងទំហំសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីគាបសង្កត់អ៊ុយក្រែនមិនឱ្យចូលរួមក្នុងសម្ព័ន្ធយោធាណាតូ និងដើម្បីរំសាយអាវុធតាមអ្វីដែលប្រធានាធិបតីលោក វ្ល៉ាឌីមៀ ពូទីន បានលើកឡើង។

បន្ថែមពីនេះ Nye បានបញ្ជាក់ថា អំណាចចាប់ផ្ដើមប្រែប្រួលខណៈមានការប្រែប្រួលក្របខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់អំណាចទៅជាទម្រង់អរូបិយវិញ ឬជាអំណាចទន់ដែល Nye ឱ្យនិយមន័យថាជាសមត្ថភាពដើម្បីកំណត់ការសម្រេចចិត្តរបស់អ្នកដទៃដោយមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់កម្លាំង ការបង្ខិតបង្ខំ ឬអំពើហិង្សា ប៉ុន្តែប្រើប្រាស់ទ្រព្យធនអរូបិយមាន បុគ្គលិកលក្ខណៈដែលគួរឱ្យទាក់ទាញ វប្បធម៌ តម្លៃនៃនយោបាយ ស្ថាប័ន និងគោលនយោបាយដែលត្រូវបានមើលឃើញជារឿងស្របច្បាប់ និងត្រឹមត្រូវ។

អំណាចទន់ដែលងាយនឹងមើលឃើញច្បាស់ជាងគេនោះ គឺ អំណាចទន់របស់កូរ៉េខាងត្បូង ឬហៅថា រលកវប្បធម៌កូរ៉េខាងត្បូងដែលរួមមាន សិល្បៈ សម្លៀកបំពាក់ ម្ហូបអាហារ និងព្រមទាំងសិល្បៈតន្ត្រី និងភាពយន្តជាដើម។ វប្បធម៌ទាំងនេះបានពាំនាំមុខមាត់វិជ្ជមាន របស់កូរ៉េខាងត្បូងទៅកាន់ការពិភាក្សាការទូតផ្សេងៗលើពិភពលោក ហើយក៏បានទាក់ទាញអារម្មណ៍ឱ្យជាតិសាសន៍ដ៏ទៃទៀតគាំទ្រ និងស្រឡាញ់កូរ៉េខាងត្បូង។

យ៉ាងណាមិញ អំណាចទន់ មិនអាចជំនួយអំណាចរឹងបាននោះឡើយ ព្រោះអាចត្រឹមតែជួយគាំទ្របន្ទាប់បន្សំតែប៉ុណ្ណោះ។ ជាឧទាហរណ៍ដដែល កូរ៉េខាងត្បូងនៅតែព្យាយាមពង្រឹងកងកម្លាំងយោធារបស់ខ្លួន ខណៈបន្តផ្សព្វផ្សាយពីវប្បធម៌ទៅកាន់ពិភពលោក។ បែបនេះហៅថា អំណាចវ័យឆ្លាតដែលជាសមត្ថភាពនៃការរួមបញ្ចូលគ្នារវាង អំណាចរឹង និងអំណាចទន់ប្រកបដោយជំនាញ។ ការណ៍នេះធ្វើឱ្យប្រទេសមួយអាចទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើនជាងការអនុវត្តតែអំណាចមួយប្រភេទ។

អំណាចវ័យឆ្លាតមានទម្រង់ផ្សេងៗគ្នា ដែលមានការរួមបញ្ចូលដូចជា ការទូត សេដ្ឋកិច្ច យោធានយោបាយ ច្បាប់ និងវប្បធម៌ជាដើម។

ខ្ញុំបាទតំណាងក្រុមកីឡាវិ.ហស កែវសីមា សូមថ្លែងអំណរ និងអរគុណលោក សារឿន រង្សី បានឧបត្ថមទឹកប្រាក់ ២ម៉ឺនរៀល សម្រាប់ក្រុមកីឡាទាំងអស់នៃវិទ្យាល័យ សូមបួងសួងអស់វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិទាំងអស់ ជូនពរលោកគ្រូ និងក្រុមគ្រួសារជួបតែសេចក្តីសុខ សេចក្តីចម្រើនជានិច្ចនិរន្តរ៍ សូមអរគុណ🙏🙏🙏។