Monk Media

សម្តេចព្រះឧត្តមចរិយាបណ្ឌិត ឈឹង ប៊ុនឈា៖ ជាបញ្ញវន្តសង្ឃខ្មែរសម័យទំនើប និងពុទ្ធិកសិក្សាជាតិ
ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រព្រះពុទ្ធសាសនាកម្ពុជា មានព្រះមហាថេរៈជាច្រើនសម្តេចដែលបានលះបង់ព្រះកាយ ចិត្ត និងព្រះបញ្ញា ដើម្បីបម្រើព្រះពុទ្ធសាសនា និងសង្គមជាតិ។ ក្នុងចំណោមព្រះមហាថេរៈទាំងនោះ សម្តេចព្រះឧត្តមចរិយាបណ្ឌិត ឈឹង ប៊ុនឈា ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាព្រះសង្ឃបញ្ញវន្តដ៏លេចធ្លោមួយសម្តេចក្នុងសម័យទំនើប ដែលបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការអភិវឌ្ឍវិស័យពុទ្ធិកសិក្សា ការអប់រំ វប្បធម៌ និងសង្គមកម្ពុជា។ សម្តេច មិនត្រឹមតែជាព្រះថេរាចារ្យដែលមានចំណេះដឹងជ្រាលជ្រៅក្នុងព្រះត្រៃបិដកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែ ជាបញ្ញវន្តសង្ឃដែលបានយកព្រះធម៌មកបកស្រាយឱ្យសមស្របនឹងសង្គមទំនើប ដោយផ្សារភ្ជាប់រវាងព្រះពុទ្ធសាសនា ការអប់រំ វប្បធម៌ និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស។ ព្រះជីវិតរបស់សម្តេច គឺជាគំរូនៃការសិក្សា ការព្យាយាម ការលះបង់ និងការបម្រើផលប្រយោជន៍រួមដោយមិនគិតពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន។
ប្រវត្តិសាវតារ និងការសាងសង់ជីវិតជាព្រះសង្ឃ
សម្តេចព្រះឧត្តមចរិយាបណ្ឌិត ឈឹង ប៊ុនឈា បានជ្រើសរើសផ្លូវព្រះពុទ្ធសាសនាតាំងពីវ័យក្មេង ដោយយល់ឃើញថា ការសិក្សាព្រះធម៌ គឺជាការសិក្សាដើម្បីយល់អំពីជីវិត មនុស្ស និងសង្គម។ តាមរយៈការសិក្សាយ៉ាងមិនចេះនឿយហត់ សម្តេចបានក្លាយជាព្រះសង្ឃដែលមានទាំងព្រះធម៌ វិន័យ ចំណេះដឹងទូទៅ និងសមត្ថភាពដឹកនាំ។ សម្តេចបានបំពេញតួនាទីជាច្រើនក្នុងវិស័យពុទ្ធិកសិក្សា និងការគ្រប់គ្រងគណៈសង្ឃ ដោយបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សសម្រាប់ព្រះពុទ្ធសាសនា និងសង្គមជាតិ។ សម្តេច ជឿជាក់ថា ការអប់រំមនុស្សម្នាក់ គឺស្មើនឹងការកសាងអនាគតជាតិទាំងមូល។
ជីវិតរបស់សម្តេចបង្ហាញឱ្យឃើញថា ភាពជាអ្នកប្រាជ្ញមិនមែនកើតឡើងដោយឯកឯងទេ ប៉ុន្តែកើតចេញពីការខិតខំសិក្សា ការអនុវត្ត និងការបម្រើសង្គមជាប្រចាំ។
ទស្សនវិជ្ជាព្រះធម៌៖ ការកសាងមនុស្សពីខាងក្នុង
ចំណុចសំខាន់បំផុតក្នុងទស្សនៈរបស់សម្តេចព្រះឧត្តមចរិយាបណ្ឌិត គឺការយល់ថា ការអភិវឌ្ឍពិតប្រាកដ ត្រូវចាប់ផ្តើមពីការអភិវឌ្ឍចិត្តមនុស្ស។ តាមសម្តេច មនុស្សអាចមានទ្រព្យសម្បត្តិ មានអំណាច ឬមានចំណេះដឹងខ្ពស់ ប៉ុន្តែប្រសិនបើខ្វះសីលធម៌ និងបញ្ញាខាងក្នុង នោះការអភិវឌ្ឍទាំងអស់នឹងគ្មាននិរន្តរ ភាព។ ដូច្នេះ សម្តេចបានលើកតម្កើងការអប់រំសីល សមាធិ និងបញ្ញា ជាគ្រឹះនៃការកសាងមនុស្សពេញលេញ។ សម្រាប់សម្តេច ព្រះធម៌មិនមែនជាទ្រឹស្តីសម្រាប់ទន្ទេញចាំរត់មាត់នោះទេ ប៉ុន្តែជាគន្លងសម្រាប់អនុវត្តក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ដើម្បីធ្វើឱ្យមនុស្សមានសន្តិភាពផ្លូវចិត្ត និងអាចរស់នៅជាមួយអ្នកដទៃដោយភាពសុខដុមរមនា។
ទស្សនៈអប់រំ៖ កសាងបញ្ញាជាមួយគុណធម៌
សម្តេចព្រះឧត្តមចរិយាបណ្ឌិត បានផ្តល់សារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំងដល់វិស័យអប់រំ។ សម្តេចបានចាត់ទុកថា ការអប់រំគឺជាកម្លាំងដ៏ធំបំផុតសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរសង្គម។ ប៉ុន្តែការអប់រំដែលសម្តេចចង់ឃើញ មិនមែនជាការអប់រំដែលផ្តោតតែទៅលើចំណេះដឹងបច្ចេកទេសប៉ុណ្ណោះទេ។ សម្តេចចង់ឃើញការអប់រំដែលអាចបង្កើតមនុស្សល្អ មនុស្សមានទំនួលខុសត្រូវ និងមនុស្សដែលមានស្មារតីបម្រើសង្គម។
សម្តេច មានទស្សនៈថា៖
«ចំណេះដឹងគ្មានសីលធម៌ អាចក្លាយជាឧបករណ៍បំផ្លាញសង្គម ប៉ុន្តែចំណេះដឹងដែលភ្ជាប់ជាមួយគុណធម៌ នឹងក្លាយជាកម្លាំងស្ថាបនាជាតិ»។ គំនិតនេះមានអត្ថន័យយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះសង្គមទំនើប ដែលកំពុងរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា ប៉ុន្តែជួនកាលខ្វះការយកចិត្តទុកដាក់លើតម្លៃមនុស្ស។
ទស្សនៈសង្គមវិទ្យា៖ វត្តជាសាលារៀននៃសង្គម
ក្នុងទស្សនៈរបស់សម្តេច វត្តអារាមមិនមែនគ្រាន់តែជាកន្លែងប្រារព្ធពិធីសាសនាតែម្យ៉ាងទេ ប៉ុន្តែជា ស្ថាប័នអប់រំចិត្ត និងអភិវឌ្ឍសង្គមប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ សម្តេចបានមើលឃើញថា វត្ត សាលារៀន និងគ្រួសារ គឺជាស្ថាប័នបីដែលត្រូវដើរតួនាទីរួមគ្នាក្នុងការ កសាងមនុស្ស។ បើគ្រួសារបណ្តុះសីលធម៌ សាលារៀនផ្តល់ចំណេះដឹង និងវត្តអារាមអប់រំផ្លូវចិត្ត នោះសង្គមនឹងមានពលរដ្ឋដែលមានទាំងបញ្ញា និងគុណធម៌។ នេះជាទស្សនៈសង្គមវិទ្យា ដែលបង្ហាញពីការយល់ដឹងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅរបស់សម្តេចចំពោះទំនាក់ទំនងរវាងសាសនា និងការអភិវឌ្ឍសង្គម។
ទស្សនៈវប្បធម៌៖ ការពារព្រលឹងជាតិ
សម្តេចព្រះឧត្តមចរិយាបណ្ឌិត ជឿជាក់ថា ព្រះពុទ្ធសាសនា វប្បធម៌ និងភាសាខ្មែរ គឺជាឫសគល់នៃអត្តសញ្ញាណជាតិ។ សម្តេចបានចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិរក្សប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ អក្សរសាស្ត្រ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ជាតិ ដោយយល់ថា ការអភិវឌ្ឍសង្គមមិនគួរធ្វើឱ្យបាត់បង់ឫសគល់វប្បធម៌នោះទេ។
តាមទស្សនៈរបស់សម្តេច ជាតិដែលបាត់បង់វប្បធម៌ គឺដូចជាដើមឈើដែលបាត់បង់ឫស ហើយមិនអាចឈរបានយូរអង្វែង។
ទស្សនៈមនុស្សធម៌៖ ការលះបង់ដើម្បីអ្នកដទៃ
អ្វីដែលធ្វើឱ្យសម្តេចទទួលបានការគោរពស្រឡាញ់ពីមហាជន គឺការរស់នៅដោយស្មារតីមនុស្សធម៌ និងការលះបង់។ សម្តេចបានបង្ហាញតាមរយៈព្រះចរិយាវត្តថា តម្លៃពិតរបស់មនុស្សមិនស្ថិតនៅលើទ្រព្យសម្បត្តិ ឋានៈ តួនាទី ឬកិត្តិយសនោះទេ ប៉ុន្តែស្ថិតនៅលើសមត្ថភាពក្នុងការផ្តល់សេចក្ដីសុខ និងផលប្រយោជន៍ដល់អ្នកដទៃ។ សម្តេចបានបង្រៀនឱ្យមនុស្សរស់នៅដោយមេត្តា ករុណា ការយោគយល់គ្នា និងការគោរពសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សគ្រប់រូប។ សម្តេចព្រះឧត្តមចរិយាបណ្ឌិត ឈឹង ប៊ុនឈា គឺជាគំរូដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមនៃអ្នកប្រាជ្ញសង្ឃខ្មែរសម័យទំនើប ដែលបានរួមបញ្ចូលព្រះធម៌ បញ្ញា ការអប់រំ វប្បធម៌ សន្តិភាព និងមនុស្សធម៌ ឱ្យក្លាយជាកម្លាំងសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជាតិពិតប្រាកដ។ ព្រះជីវិតរបស់សម្តេច គឺជាសារដ៏មានតម្លៃមួយសម្រាប់មនុស្សគ្រប់ជំនាន់ថា ការកសាងសង្គមមិនចាប់ផ្តើមពីអគារធំៗ ឬបច្ចេកវិទ្យាទំនើបនោះទេ ប៉ុន្តែចាប់ផ្តើមពីការកសាងមនុស្សដែលមានសីលធម៌ បញ្ញា មេត្តាធម៌ និងស្មារតីទទួលខុសត្រូវចំពោះសង្គម។
ហេតុនេះហើយ សម្តេចព្រះឧត្តមចរិយាបណ្ឌិត ឈឹង ប៊ុនឈា អាចចាត់ទុកបានថា ជា «ពន្លឺនៃពុទ្ធិកសិក្សាជាតិ និងជាបញ្ញវន្តសង្ឃ ដែលបានភ្ជាប់ព្រះធម៌ជាមួយការអភិវឌ្ឍមនុស្សក្នុងសង្គមទំនើប» ដែលស្នាព្រះហស្ត និងគុណូបការៈរបស់សម្តេច នឹងស្ថិតស្ថេរជាកេរដំណែលដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ព្រះពុទ្ធសាសនា និងជាតិខ្មែរជារៀងរហូត។
=========================================
ដោយ​ ស៊ិន​ សុវណ្ណ​និ​ ទីប្រឹក្សា​គណៈ​សង្ឃ​នាយក​ គណៈ​មហានិកាយ​នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា