Taskafe

Men sa bukele di
Ki donk pwal gen lòt peyi nan zen an

Se pa moun pa nou yo.
Yon òganizasyon non gouvènmantal (ONG) te remèt rès kò moun nan ayewopò a, pandan li t ap fè konnen se rès kò kat teknisyen ayewonotik nou yo.
Sepandan, rès kò yo koresponn ak yon timoun, yon gason ki te gen yon wotè ki depase wotè teknisyen ayewonotik nou yo anpil, ansanm ak yon moun ki te gen yon pati nan inifòm yon lame ki pa lame pa nou an sou li.
Pami rès kò yo, yo te jwenn tou kat idantifikasyon ak inifòm militè ki soti nan lòt peyi.

Peyi a sou tansyon
Premye minis la menm nan maryaj
Ala bon pèp mesye

Ensekirite ann Ayiti: De pwa, de mezi nan repons entènasyonal la

Dapre enfòmasyon ki parèt nan yon gwo jounal ameriken, yon òganizasyon imanitè ameriken ki baze ann Ayiti te deja jwenn rès kadav kat sòlda salvadoryen yo. Si enfòmasyon sa a konfime, sa soulve plizyè kesyon sou objektif entèvansyon militè a ak sou fason kominote entènasyonal la ap reponn devan kriz sekirite ann Ayiti a.

Èske se sèlman pou vin chèche sòlda ki mouri yo yo deplwaye fòs sa yo, oswa èske gen yon volonte reyèl pou konbat gang ame yo epi mete fen nan masak popilasyon ayisyen an ap sibi depi plizyè ane?

Atak gang yo fè kont sòlda sa yo ta dwe sèvi kòm yon rapèl sou gravite ensekirite a. Men, nou pa dwe bliye se pa jodi a pèp ayisyen an ap rele anmwe anba bal, masak, kidnaping, vyòl, piyaj ak dife gang yo mete nan plizyè zòn nan peyi a.

Pandan plizyè ane, anpil Ayisyen pa t kapab sikile lib, al nan mache, travay tè yo oswa chèche mwayen pou bay fanmi yo manje san yo pa riske lavi yo. Jodi a, lè nou wè sòlda etranje vin viktim pandan y ap fè makèt, sa fè nou sonje soufrans anpil sitwayen ayisyen ki te sibi menm kalite danje sa yo pandan y ap eseye jwenn sa pou yo manje.

Se poutèt sa, kriz sekirite a dwe pran pi plis enpòtans. Si gen yon volonte politik reyèl pou rezoud pwoblèm nan, li dwe tradui nan aksyon konkrè, dirab ak efikas pou pwoteje lavi tout moun san diskriminasyon.

Sa ki pi fè mal la, se enjistis ki sanble ap fèt nan fason yo bay lavi moun valè.

Pandan plis pase dis lane, pèp ayisyen an ap sibi vyolans, masak, kidnaping, vyòl ak piyaj, pandan Leta ap montre limit li nan kapasite li pou pwoteje popilasyon an. Gen plizyè zòn kote moun oblije kite kay yo, abandone tè yo ak tout byen yo, san yo pa konnen ki lè y ap kapab retounen viv anpè.

Men, lè kat sòlda salvadoryen vin viktim, nou wè yon gwo mobilizasyon ak yon repons rapid pou jwenn kadav yo epi fè fas ak moun ki responsab atak la.

Poukisa menm detèminasyon sa a pa t manifeste avèk menm fòs pou pwoteje plizyè milye sitwayen ayisyen ki pèdi lavi yo oswa ki viktim zak vyolans pandan tout ane sa yo?

Èske lavi yon sòlda etranje gen plis valè pase lavi yon peyizan, yon machann, yon timoun oswa yon lòt sitwayen ayisyen?

Pandan n ap poze kesyon sa yo, nou dwe mande tou ki estrateji ki egziste pou retabli sekirite nan tout peyi a. Si, jan kèk moun ap rapòte sa, gen plis pase 450 sòlda ki deplwaye nan zòn plèn nan ak Kwadèboukè, nou dwe mande ki rezilta deplwaman sa a bay, pandan lòt zòn tankou Vilaj, Bèl Dèlma ak plizyè lokalite nan Latibonit kontinye ap fè fas ak menas gang ame yo.

Pèp ayisyen an pa bezwen sèlman operasyon ki fèt apre lanmò moun; li bezwen aksyon ki anpeche lanmò sa yo rive.

Nou bezwen yon Leta ki pran responsabilite li, yon estrateji sekirite ki bay rezilta, yon koperasyon entènasyonal ki respekte diyite pèp ayisyen an, epi sitou yon volonte reyèl pou pwoteje lavi tout sitwayen.

Dirijan ayisyen yo gen responsablite pou pwoteje pèp la. Si yo pa rive pran responsabilite sa a, listwa ap kontinye poze kesyon sou aksyon yo, sou silans yo ak sou konsekans desizyon yo.

Kanta nou menm, jèn ayisyen yo, nou dwe kontinye reflechi, òganize tèt nou epi prepare pou pran responsabilite nou nan avni peyi a. Paske yon jou, kanmenm, se nou menm k ap gen pou pran larelèv.

Ayiti pa dwe rete yon peyi kote se sèlman lè etranje mouri yo prese aji. Lavi chak Ayisyen dwe gen menm valè, menm dwa ak menm pwoteksyon.

Charmant Fanel Taskafe