Mohaammad Jifaar

Mohaammad Jifaar

Share

04/03/2026

Iccitii Qabeenya Itoophiyaa: "Qabeenya Sirnaa" moo "Qabeenya haqaa ykn dalaganii argatana"?
🇪🇹 Haala siyaasaa fi diinagdee Itoophiyaa ammayyaa keessatti gaaffilee gurguddaa onnee namoota hedduu rakkisuu fi madda falmii siyaasaa cimaa ta'an keessaa tokko dhimma qoodinsa qabeenyaati. Magaalota keessatti manneen olkaʼoo yeroo ijaaraman, konkolaattonni ammayyaa daandii cufanii, doolaarri miliyoonaan lakkaaʼamu halkan tokkotti sochoʼa; lammiin giddu galeessaa "Qabeenyi kun eessaa dhufe? Bu'aa hojii cimaa moo hambaa walitti dhufeenya siyaasaati?" "Qabeenya sirnaa" fi "qabeenya haqaa ykn dalaganii argatan" waltajjii falmii filannoo waliigalaa 7ffaa mata duree "Tumsa Tokkummaa Itiyoophiyaa" jedhuun dhiyaate wal bira qabuun aarii fi gaaffii ummataa kana ifatti mul'isa. Dhimmi kun tapha jechootaa qofa osoo hin taane, dhimma lubbuun jiraachuu kan hiree dinagdee biyyattii murteessudha. Mee yaad-rimee kana sirriitti haa ilaallu.
📌 1. "System Capitalist" Jechi "system capitalist" jedhu mataan isaa kan nama kakaasudha. Gosti kaappitaalistii kun kalaqa haaraa uumuun, dorgommii gabaa bilisaa mo’achuudhaan, ykn meeshaalee fi tajaajiloota hawaasa fayyadan oomishuun qabeenya hin kuufatu. Kanaa mannaa, qaamotni kunneen mootummaa fi sirna siyaasaa waliin walitti dhufeenya sirrii hin taane, akkasumas malaammaltummaadhaan kan dhalataniifi kan uumamanidha.
🔸 Gaaddidduu fi Mirga Mootummaa: Kaappitaalistoonni sirnaa dhiibbaa siyaasaa, lafa fudhachuu, liqii, fi hayyama daldalaatiin mirga addaa kennamaaf. Damee albuudaa dabalatee dameewwan dinagdee ijoo isaan biratti jaallatamaadha.
🔸 Faayidaa fi Qisaasama Qabeenyaa: Kaappitaalistoonni sirnaa kun humna namaa fi qabeenya biyyaa fayyadamu. Biyya ummanni harki caalu jireenya isaa gaggeessuuf rakkatu keessatti, dhaabbileen kunneen yeroo baay’ee halkan tokkotti mana bashannanaa halkanii keessatti birrii miliyoona tokkoo hanga miliyoona lamaa baasuun mul’ata.
🔸 Qaruuraa gabaa: Haguuggii siyaasaa waan qabaniif daldaltoonni dhugaa fi dandeettii qaban gabaa seenanii dorgomuuf qaruuraa guddaa ta’u. Haala amma Itoophiyaa keessa jirtu keessatti "kaappitaalistoonni sirnaa" diinagdee to'atanii fi diinagdee to'achaa jiran kunniin bal'inaan mari'atamaa tureera.
2. "Kaappitaalistii Qabeenyaa" Faallaa kanaatiin "kaappitaalistii qabeenya" jechuun qooda invastimantii dhugaa dinagdee biyya tokkoo fuulduratti tarkaanfachiisudha.
🔹 Gatii uumu: Kaappitaalistiin qabeenya kan badhaadhu humna gita hojjetaa fayyadamuudhaan osoo hin taane, gatii dhugaa argachuu fi uumuudhaan.
🔹 Tola ooltummaa biyyoolessaa: Invastaroota kunneen lammiileef carraa hojii uumuu, gibira sirrii mootummaaf kaffalu, guddina waliigalaa biyyattiif qixa gumaacha.
🔹 Haa ta'u malee akka Paartii Gamtaa jedhutti yeroo ammaa kana kaappitaalistoonni qabeenya dhugaa Itoophiyaa keessa jiran baayyee muraasa.
⚖️ 3. Furmaata: Sirna balleessuuf moo sirreessuuf? Xiinxalli kun kan nutti mul’isu suuraan guddaan bakka diinagdeen Itoophiyaa miidhamaa jiru kana ta’uu isaati. Paartiin Mormaa aangootti yoo dhufe, malaammaltummaa sirnaa mootummaa waliin hidhata sirrii hin taane kana dhaabsisee, malaammaltummaa qabeenya dhugaa dinagdee gabaan durfamu irratti hundaa’e akka uumu waadaa seena. Gama biraatiin paartiin biyya bulchu (Badhaadhinni) falmii kana hin fudhatu. Dargaggoonni invastaroota dameewwan akka misooma koridoorii fi dinagdee dijitaalaa irratti mul’achaa jiran abdii haaraa ta’uu isaanii fi dameen dhuunfaa yeroo kamiyyuu caalaa saffisaan guddachaa akka jiru falma. Dhumarratti falmiin “malaammaltummaa sirnaa” ykn “malaammaltummaa qabeenya” irratti taasifamu waraana jechootaa qofa miti; gaaffii haqummaati. Hojiin manaa guddaan warra imaammata baasan fi hoggantoota siyaasaa biyyattii qaawwa malaammaltummaa siyaasaa cufuudhaan gabaa bilisaa dhugaa beekumsi, kalaqa, fi carraaqqii qofti itti injifatu uumuudha.
🗣️ Maal jettu? Yaada keessan comment jalatti nuuf qoodaa!

02/01/2026

Please say after me, "I Will Buy More Assets and Avoid Liabilities In 2026.
That Is A Promise

Want your establishment to be the top-listed Bar/pub in Addis Ababa?
Click here to claim your Sponsored Listing.

Telephone

Website

Address


Addis Ababa